III CA 781/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. K. dochodził od Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi odszkodowania za spalony na parkingu policyjnym pojazd, który był zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie art. 442 § 1 k.c. Sąd I instancji ustalił, że powód dowiedział się o szkodzie (spaleniu pojazdu) w dniu 16 sierpnia 2011 roku, co oznaczało, że termin przedawnienia upłynął 16 sierpnia 2014 roku, przed wniesieniem pozwu. Sąd Rejonowy nie dopatrzył się również podstaw do zastosowania art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego). Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów), art. 118 k.c. (niezastosowanie dziesięcioletniego terminu przedawnienia) oraz art. 5 k.c. (niezastosowanie w sytuacji, gdy był zapewniany o odszkodowaniu). Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd Okręgowy nie podzielił poglądu Sądu Rejonowego co do początku biegu przedawnienia oraz co do niezachodzenia okoliczności uzasadniających uznanie zarzutu przedawnienia za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy podkreślił, że pojazd stanowił dowód rzeczowy w postępowaniu karnym, a jego zajęcie niweczy prawo właściciela do wystąpienia z roszczeniem windykacyjnym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie momentu, od którego powód mógł skutecznie dochodzić roszczenia. Sąd Okręgowy stwierdził, że powód dowiedział się o prawomocnym postanowieniu nakazującym zwrot pojazdu dopiero w maju 2014 roku, w związku z pismem Komendanta Wojewódzkiego Policji. W związku z tym, roszczenie o odszkodowanie stało się wymagalne dopiero po uzyskaniu przez powoda wiedzy o istnieniu prawomocnego orzeczenia nakazującego zwrot pojazdu, co nastąpiło w maju 2014 roku. Sąd Okręgowy uznał również, że podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa, w sytuacji gdy pojazd był zatrzymany na potrzeby postępowania karnego, a powód nie miał możliwości odzyskania pojazdu, narusza zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.). W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia wartości pojazdu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w sytuacji, gdy przedmiot szkody był zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym, a także stosowanie art. 5 k.c. w przypadku nadużycia prawa podmiotowego przez Skarb Państwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiot szkody był dowodem rzeczowym. Interpretacja art. 5 k.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariuszy publicznych, gdy poszkodowany dowiedział się o szkodzie, ale pojazd był zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie nie może rozpocząć biegu przed dniem, w którym poszkodowany dowiedział się o prawomocnym postanowieniu nakazującym zwrot rzeczy, gdyż do tego czasu nie mógł skutecznie dochodzić jej zwrotu lub odszkodowania.
Uzasadnienie
Pojazd zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym nie może być wydany właścicielowi, a tym samym właściciel nie może skutecznie dochodzić jego zwrotu lub odszkodowania. Wymagalność roszczenia zależy od możliwości jego skutecznego dochodzenia, co jest związane z wiedzą uprawnionego o tej możliwości.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa, gdy pojazd był zatrzymany na potrzeby postępowania karnego, a właściciel nie miał możliwości odzyskania pojazdu, narusza zasady współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podniesienie zarzutu przedawnienia w takich okolicznościach narusza zasady współżycia społecznego i nie zasługuje na ochronę prawną.
Uzasadnienie
Właściciel nie miał możliwości odzyskania pojazdu z powodu jego zabezpieczenia jako dowodu rzeczowego. Podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa w tej sytuacji jest wykroczeniem ponad normy zakreślone przez zasady współżycia społecznego.
Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i oddalenie wniosków dowodowych?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie dopuścił się obrazy art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oddalenia wniosku o przesłuchanie świadka, gdyż okoliczność ta nie była sporna. Oddalenie wniosku o opinię biegłego było nieprawidłowe jedynie z uwagi na błędne uznanie roszczenia za przedawnione.
Uzasadnienie
Okoliczność, na jaką powód wnosił o przesłuchanie świadka, nie była sporna. Oddalenie wniosku o opinię biegłego było konsekwencją błędnego uznania roszczenia za przedawnione, a nie wadliwą oceną dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Komenda Wojewódzka Policji w Ł. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym wynosi trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie w sytuacji, gdy podniesienie zarzutu przedawnienia narusza zasady współżycia społecznego.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia powoda o naprawienie szkody.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący dłuższego terminu przedawnienia, który nie miał zastosowania w tej sprawie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności sporne podlegające udowodnieniu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności, które nie zostały przyznane ani zaprzeczone.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Domyślnie przyjęte fakty.
k.p.c. art. 228 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Notoryjność faktów.
k.p.k. art. 230 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zajęcie rzeczy na potrzeby postępowania karnego.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg terminu przedawnienia, gdy wymagalność zależy od podjęcia czynności przez uprawnionego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bieg terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie nie rozpoczął się przed dniem, w którym powód dowiedział się o prawomocnym postanowieniu nakazującym zwrot pojazdu. • Podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa w okolicznościach sprawy narusza zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 16 sierpnia 2014 roku. • Nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 5 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jednak traci z pola widzenia okoliczność, że pojazd stanowił dowód rzeczowy w postępowaniu karnym. • Zajęcie rzeczy na potrzeby postępowania karnego jest okolicznością, która niweczy prawo właściciela rzeczy do wystąpienia z roszczeniem windykacyjnym. • Aby w ogóle mówić o wymagalności roszczenia o wydanie rzeczy, a więc możliwości skutecznego prawnie dochodzenia roszczenia przed sądem, niezbędna jest wiedza, świadomość właściciela rzeczy o tym, że ma on uprawnienie do żądania zwrotu rzeczy od organu prowadzącego postępowanie w sprawie, w której rzecz została zajęta jako dowód rzeczowy. • Podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi wykroczenie ponad normy, jakie zakreślają granice zasad współżycia społecznego i zgodnie z treścią art. 5 kc nie zasługuje na ochronę prawną.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w sytuacji, gdy przedmiot szkody był zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym, a także stosowanie art. 5 k.c. w przypadku nadużycia prawa podmiotowego przez Skarb Państwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiot szkody był dowodem rzeczowym. Interpretacja art. 5 k.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe ustalenie początku biegu terminu przedawnienia, zwłaszcza gdy pojawia się element zabezpieczenia dowodu rzeczowego. Pokazuje również, że nawet Skarb Państwa może zostać uznany za nadużywającego prawa podmiotowego.
“Spalony samochód na policyjnym parkingu: czy roszczenie o odszkodowanie może się przedawnić, gdy auto jest dowodem rzeczowym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.