III CA 344/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi wydał wyrok zasądzający od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz D. W. (1) kwotę 70 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz na rzecz M. W. kwotę 50 100 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci ich syna i brata, D. W. (2), w wypadku drogowym. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 446 § 3 k.c. (odszkodowanie) i art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. (zadośćuczynienie), uznając, że śmierć syna i brata spowodowała znaczne pogorszenie sytuacji życiowej i krzywdę niemajątkową powodów. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, kwestionując zarówno zasadę odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych osób bliskich, jak i wysokość zasądzonych świadczeń, a także zarzucając brak dowodów na pogorszenie sytuacji materialnej powoda M. W. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne Sądu I instancji co do zasady odpowiedzialności, ale zmienił zaskarżony wyrok. Obniżył zadośćuczynienie dla D. W. (1) do 50 000 zł, uznając pierwotną kwotę za nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, a także obniżył odszkodowanie dla M. W. do 25 000 zł, stwierdzając brak wystarczających dowodów na znaczące pogorszenie jego sytuacji materialnej i uwzględniając jedynie szkody niemajątkowe. Sąd Okręgowy dokonał również korekty w zakresie rozliczenia kosztów postępowania i kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności ubezpieczyciela za zadośćuczynienie dla osób bliskich zmarłego, zasady przyznawania zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci osoby bliskiej, w tym w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji przepisów.
Konkretne kwoty zasądzone mogą być zależne od indywidualnych okoliczności sprawy i oceny sądu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych osób bliskich zmarłego w wypadku komunikacyjnym, nawet jeśli śmierć nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c., nawet jeśli śmierć nastąpiła przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, stwierdził, że zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela obejmuje naruszenie dóbr osobistych osób bliskich, a przepis art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie wyłącza tej odpowiedzialności. Krzywda osób bliskich jest bezpośrednim następstwem czynu niedozwolonego.
Jaka jest wysokość odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego w wyniku wypadku drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy obniżył pierwotnie zasądzone kwoty, uznając je za nadmierne i nieadekwatne do udowodnionych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zadośćuczynienie dla matki powinno wynosić 50 000 zł (zamiast 70 000 zł), a odszkodowanie dla brata 25 000 zł (zamiast 50 100 zł). W przypadku matki, pierwotna kwota była zbyt wysoka w stosunku do jej krzywdy. W przypadku brata, brakowało wystarczających dowodów na znaczące pogorszenie sytuacji materialnej, a zasądzona kwota miała rekompensować również szkody niemajątkowe.
Czy zarzut przedawnienia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie jest zasadny w przypadku szkody powstałej przed 3 sierpnia 2008 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest niesłuszny z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny i art. 442(1) k.c.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał zarzut przedawnienia za niesłuszny, powołując się na przepisy nowelizujące Kodeks cywilny, które miały zastosowanie do szkód powstałych po określonej dacie.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki należą się od daty wymagalności roszczenia, która w przypadku kwot zgłoszonych ubezpieczycielowi przed wszczęciem postępowania sądowego, następuje po upływie terminu na wypłatę odszkodowania przez ubezpieczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odsetki od kwoty 50 000 zł zadośćuczynienia dla D. W. (1) należą się od daty wymagalności ustalonej po zgłoszeniu szkody ubezpieczycielowi. W przypadku M. W., odsetki od kwoty 25 000 zł również zostały zasądzone od daty wymagalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. W. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| M. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| D. W. (2) | osoba_fizyczna | zmarły poszkodowany |
| B. C. | osoba_fizyczna | sprawca wypadku |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę do zasądzenia odszkodowania na rzecz najbliższych członków rodziny zmarłego, jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Odszkodowanie to ma charakter naprawienia uszczerbku o charakterze majątkowym, choć jego elementy nie są precyzyjnie wymierne.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przepis ten, w związku z art. 24 § 1 k.c., stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę (cierpienie psychiczne) związaną ze śmiercią osoby najbliższej, także w przypadku, gdy śmierć nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi o ochronie dóbr osobistych i możliwości dochodzenia zaniechania naruszeń oraz żądania zadośćuczynienia.
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę wyrządzoną ruchem tego pojazdu.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje zasady ustalania wysokości odsetek.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy te regulują zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy domniemania faktycznego.
k.p.c. art. 385 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa zakres kognicji sądu drugiej instancji.
Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 594 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis ten reguluje zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych.
Dz. U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 art. 14 § ust. 1 i 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepisy te określają termin wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń.
Dz. U. z 2013 r. poz. 392 art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis ten określa zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Dz. U. z 2007 roku, nr 80, poz. 538 art. 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy stosowania przepisów przejściowych przy zmianie Kodeksu cywilnego.
k.c. art. 442 § (1)
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody.
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Przepis ten dotyczy spowodowania wypadku komunikacyjnego ze skutkiem śmiertelnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność ubezpieczyciela za zadośćuczynienie dla osób bliskich zmarłego. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. mimo śmierci przed 3 sierpnia 2008 r. • Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania przy rozliczaniu kosztów.
Odrzucone argumenty
Brak odpowiedzialności ubezpieczyciela za krzywdę osób bliskich. • Przedawnienie roszczeń. • Brak dowodów na znaczące pogorszenie sytuacji materialnej powoda M. W. • Niewłaściwe ustalenie daty wymagalności roszczeń i naliczania odsetek.
Godne uwagi sformułowania
śmierć osoby bliskiej zawsze wpływa na sytuację życiową członków rodziny zmarłego wywołując negatywne skutki zarówno w sferze emocjonalnej, zdrowotnej, jak i ekonomicznej. • Najbliżsi zmarłego poszkodowanego doznają, więc dwojakiego rodzaju uszczerbku, po pierwsze ponoszą szkodę o charakterze niemajątkowym (...) a po drugie doznają szkody majątkowej. • Sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w zw. 24 § 1 k.c. także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 roku. • Nie ma żadnej okoliczności, która pozwoliłaby przyjąć, że powódka w toku procesu poczuła się bardziej pokrzywdzona niż pierwotnie sama twierdziła.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności ubezpieczyciela za zadośćuczynienie dla osób bliskich zmarłego, zasady przyznawania zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci osoby bliskiej, w tym w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji przepisów."
Ograniczenia: Konkretne kwoty zasądzone mogą być zależne od indywidualnych okoliczności sprawy i oceny sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy tragicznego wypadku drogowego i jego konsekwencji dla rodziny, co ma silny wymiar ludzki. Analizuje zasady przyznawania zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci osoby bliskiej, co jest ważnym zagadnieniem prawnym.
“Wypadek zabrał syna i brata – ile warte jest ludzkie życie i cierpienie w oczach ubezpieczyciela?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
odszkodowanie: 25 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.