III CA 32/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa J. S. przeciwko A. S. o wydanie nieruchomości, eksmisję i odszkodowanie. Sąd Rejonowy w Łowiczu wyrokiem z dnia 16 października 2018 roku nakazał pozwanej A. S. opuszczenie i wydanie lokalu mieszkalnego oraz nieruchomości gruntowej powódce J. S., ustalił prawo pozwanej do lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie wyroku do czasu jego przedstawienia. Zasądzono również odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz koszty procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana, będąca siostrą poprzedniej właścicielki, zajmowała nieruchomość bez tytułu prawnego, mimo że powódka, jako spadkobierczyni, uregulowała kwestię zachowku. Pozwana podejmowała nieskuteczne próby zasiedzenia nieruchomości. Sąd Rejonowy ocenił jako niewiarygodne dowody przedstawione przez pozwaną dotyczące nakładów, opierając się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że nakłady były nieprofesjonalne i nie stanowiły wzbogacenia powódki. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc) poprzez błędną ocenę dowodów i naruszenie prawa materialnego (art. 5 kc, art. 498 kc w zw. z art. 226 § 2 kc). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i podzielając jego argumentację prawną. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, a zarzuty apelacji stanowiły jedynie polemikę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 kc, sąd stwierdził, że oddalenie powództwa byłoby sprzeczne z praworządnością i wolą spadkodawcy. Zarzut potrącenia nakładów został uznany za bezzasadny, ponieważ pozwana nie wykazała bezpodstawnego wzbogacenia powódki, a nakłady nie były konieczne lub zostały wykonane wadliwie. Sąd Okręgowy nie obciążył pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jej wiek i sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy uwzględnienia zarzutu potrącenia nakładów przez posiadacza w złej wierze, interpretacja art. 226 § 2 k.c., ocena zarzutów naruszenia art. 233 k.p.c. w kontekście oceny dowodów, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o eksmisję.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i relacji między stronami; ocena nakładów jest ściśle związana z opiniami biegłych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwana A. S. ma tytuł prawny do zajmowania nieruchomości należącej do powódki J. S.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie posiada żadnego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że powódka jest spadkobierczynią właścicielki, uregulowała kwestię zachowku, a pozwana nie nabyła prawa własności przez zasiedzenie.
Czy pozwanej przysługuje prawo do zwrotu nakładów poczynionych na nieruchomość, które mogłyby zostać potrącone z roszczeniem o odszkodowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwanej nie przysługuje prawo do zwrotu nakładów innych niż konieczne, a nakłady konieczne nie mogły zostać potrącone w tej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana nie wykazała bezpodstawnego wzbogacenia powódki, a nakłady były wadliwie wykonane, niekonieczne lub czynione bez zgody właścicielki.
Czy zastosowanie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego) może uzasadniać oddalenie powództwa o wydanie nieruchomości i zasądzenie odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 5 k.c. nie jest uzasadnione w tej sytuacji.
Uzasadnienie
Oddalenie powództwa byłoby sprzeczne z zasadą praworządności, wolą spadkodawcy i nie uwzględniałoby faktu, że potrzeby mieszkaniowe pozwanej zostały zabezpieczone przez przyznanie lokalu socjalnego.
Czy sąd prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, przy ustalaniu stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena materiału dowodowego była prawidłowa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny dowodów, a zarzuty apelacji stanowiły jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Gmina M. Ł. | instytucja | podmiot zobowiązany do przedstawienia lokalu socjalnego |
| Skarb Państwa – Sądu Rejonowego w Łowiczu | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do wypłaty kosztów pomocy prawnej |
| J. L. | osoba_fizyczna | radca prawny (pomoc prawna z urzędu) |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Spełnione przesłanki skuteczności roszczenia windykacyjnego.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez posiadacza w złej wierze lub posiadacza w dobrej wierze po wytoczeniu powództwa.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez posiadacza w dobrej wierze po wytoczeniu powództwa.
k.c. art. 226 § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres roszczeń posiadacza w złej wierze o zwrot nakładów (tylko konieczne, o ile właściciel wzbogacił się jego kosztem).
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że zastosowanie tego przepisu nie jest uzasadnione w sprawie.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący potrącenia wzajemnych należności, którego zastosowanie przez Sąd Rejonowy zostało zakwestionowane w apelacji.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów, którego naruszenie było zarzucane w apelacji.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący dowodu z przesłuchania strony, którego pominięcie było zarzucane w apelacji.
k.p.c. art. 302
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący dowodu z przesłuchania strony, którego pominięcie było zarzucane w apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. • Roszczenie windykacyjne i o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie jest uzasadnione. • Nakłady pozwanej nie stanowiły bezpodstawnego wzbogacenia powódki i nie podlegały potrąceniu. • Zastosowanie art. 5 k.c. nie jest uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc poprzez błędną ocenę dowodów. • Zarzut naruszenia art. 5 kc poprzez jego niezastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 498 kc w zw. z art. 226 § 2 kc poprzez niezasadne niezastosowanie przepisu o potrąceniu. • Zarzut pominięcia dowodu z przesłuchania pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
Pozwana nie ma żadnego tytułu prawnego do korzystania z domu. • Nakłady poczynione przez pozwaną inne niż konieczne podlegały oddaleniu. • Zastosowane technologie i wykonawstwo odbiegały od standardów sztuki budowlanej i generowały koszty źle wydatkowane. • Ocena dowodów nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów, jeżeli wnioski wyprowadzone przez sąd układają się w logiczną całość zgodną z doświadczeniem życiowym.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uwzględnienia zarzutu potrącenia nakładów przez posiadacza w złej wierze, interpretacja art. 226 § 2 k.c., ocena zarzutów naruszenia art. 233 k.p.c. w kontekście oceny dowodów, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o eksmisję."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i relacji między stronami; ocena nakładów jest ściśle związana z opiniami biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń nakładów w sporach o nieruchomości i trudności w obronie przez posiadacza bez tytułu prawnego, zwłaszcza w kontekście długotrwałego konfliktu rodzinnego.
“Konflikt o dom po latach: czy można żądać zwrotu nakładów, gdy nie ma się tytułu prawnego?”
Dane finansowe
WPS: 16 260 PLN
odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości: 16 260 PLN
zwrot kosztów procesu: 3017 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.