III CA 1995/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Łodzi rozpoznał apelację powoda (...) S.A. od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, który oddalił powództwo o zapłatę opartą na wekslu in blanco. Powód zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 KPC, art. 316 § 1 KPC) oraz prawa materialnego (art. 385¹ § 1 KC w zw. z art. 36a ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, art. 61 § 1 KC w zw. z art. 6 KC, art. 720 § 1 KC, art. 10 Prawa wekslowego w zw. z art. 6 KC). Głównym zarzutem było uznanie przez sąd rejonowy klauzul dotyczących opłat za "Twój Pakiet" i wynagrodzenia prowizyjnego za abuzywne oraz stwierdzenie nieskuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił apelację jako bezzasadną. Podkreślono, że apelacja w tym trybie ma charakter ograniczony. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał, że ocena materiału dowodowego była prawidłowa. Stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC jest niezasadny, a oświadczenie o wypowiedzeniu umowy było nieskuteczne, ponieważ nie zostało poprzedzone wezwaniem do zapłaty, a pozwany nie zalegał z ratami (przy uwzględnieniu abuzywności klauzul). Sąd Okręgowy potwierdził również abuzywność klauzul dotyczących prowizji i opłaty za "Twój Pakiet", uznając je za dodatkowe źródło zysku powoda, naruszające równowagę stron i zasady uczciwego obrotu. W związku z tym, przesłanki do wypełnienia weksla nie zostały spełnione, a umowa nie została skutecznie wypowiedziana. Sąd odwoławczy nie dopuścił dowodu z dokumentów dotyczących wypowiedzenia umowy, uznając, że kluczowa jest kwestia abuzywności klauzul.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zasady badania weksli in blanco zabezpieczających takie umowy, obowiązek badania abuzywności z urzędu przez sąd.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju klauzul, ale stanowi ważny głos w dyskusji o ochronie konsumentów w umowach pożyczkowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłat za "Twój Pakiet" oraz wynagrodzenia prowizyjnego stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ stanowią dodatkowe, nieuzasadnione źródło zysku dla pożyczkodawcy, naruszając równowagę kontraktową i zasady uczciwego obrotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłaty te nie stanowiły wynagrodzenia za konkretne usługi ani nie były uzasadnione nakładem pracy pożyczkodawcy, a jedynie służyły obejściu przepisów o odsetkach maksymalnych, co naruszało interesy konsumenta.
Czy wypowiedzenie umowy pożyczki było skuteczne, jeśli nie zostało poprzedzone wezwaniem do zapłaty i pozwany nie zalegał z ratami (po uwzględnieniu abuzywności klauzul)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy było nieskuteczne.
Uzasadnienie
Przesłanki do wypowiedzenia umowy, określone w umowie i deklaracji wekslowej (opóźnienie w płatności jednej raty przekraczające 30 dni po wezwaniu do zapłaty), nie zostały spełnione, zwłaszcza po przeliczeniu rat z uwzględnieniem abuzywności klauzul.
Czy sąd drugiej instancji może dopuścić dowód z dokumentu (wypowiedzenie umowy z dowodami doręczenia) na etapie postępowania apelacyjnego, jeśli nie został on przedstawiony w pierwszej instancji?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku sąd odwoławczy nie dopuścił dowodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa dla sprawy jest kwestia abuzywności klauzul, a nie prawidłowość doręczenia wypowiedzenia, a nadto dowód powinien być przedstawiony w pierwszej instancji zgodnie z art. 381 k.p.c.
Czy sąd powinien z urzędu badać abuzywność postanowień umowy pożyczki konsumenckiej zabezpieczonej wekslem in blanco, nawet jeśli pozwany nie podniósł wszystkich zarzutów wekslowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zbadać abuzywność postanowień umowy.
Uzasadnienie
W przypadku wątpliwości co do zasadności roszczenia opartego na wekslu zabezpieczającym umowę pożyczki konsumenckiej, sąd powinien z urzędu zbadać nieuczciwy charakter postanowień umownych, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
KC art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, są niedozwolone. Dotyczy to w szczególności opłat za dodatkowe usługi (np. "Twój Pakiet") i prowizji, które stanowią ukryty zysk pożyczkodawcy.
Pomocnicze
KPC art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena materiału dowodowego jest prawidłowa, jeśli jest logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. Zarzut naruszenia wymaga wykazania rażącej wadliwości oceny.
KPC art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien orzekać na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. W przypadku oddalenia powództwa z uwagi na nieskuteczność wypowiedzenia, nie można zasądzić wymagalnych rat.
u. k.k. art. 36a § 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego mają zastosowanie do umów pożyczki, w tym w zakresie oceny klauzul umownych.
KC art. 61 § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Skuteczność wypowiedzenia umowy wymaga prawidłowego doręczenia.
KC art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
KC art. 720 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy określonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku pod względem jakościowym.
Prawo wekslowe art. 10
Prawo wekslowe
Weksel może być wystawiony jako weksel in blanco, którego uzupełnienie musi nastąpić zgodnie z porozumieniem wekslowym.
KPC art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może przeprowadzić dowód uzupełniający tylko wtedy, gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, a potrzeba powołania dowodu wynikła z późniejszego ujawnienia okoliczności.
KPC art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzać żądania ani przedstawiać nowych twierdzeń, chyba że uzasadnia to zmiana okoliczności.
KPC art. 505 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
KC art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów nie wyłącza co do zasady prawa do obciążenia kredytobiorcy prowizją, jednak jej wysokość musi być uzasadniona i nie może nadmiernie obciążać konsumenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul umownych dotyczących opłat za "Twój Pakiet" i wynagrodzenia prowizyjnego. • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy pożyczki z powodu braku spełnienia przesłanek. • Brak podstaw do wypełnienia weksla in blanco w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki. • Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji w zakresie braku skuteczności wypowiedzenia. • Możliwość zasądzenia wymagalnych rat pożyczki na etapie apelacji. • Naruszenie przepisów prawa materialnego przez uznanie klauzul za abuzywne.
Godne uwagi sformułowania
apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu • przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym • apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony • zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa • oświadczenie to należało uznać za nieskuteczne • żądanie to poczytywać bowiem należałoby jako zmianę powództwa niedopuszczalną • postanowienia umowne je określające pozostawały klauzulami umownymi, które należało ocenić jako abuzywne • zasada abstrakcyjności zobowiązania wekslowego ulega jednak poważnemu osłabieniu, jeżeli nastąpiło wydanie weksla in blanco o charakterze gwarancyjnym • sąd ten powinien z urzędu zbadać, czy postanowienia uzgodnione między stronami mają nieuczciwy charakter • nieuzasadnione źródło zysku, w rzeczywistości prowadząc do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych • brak tu jakiejkolwiek ekwiwalentności świadczeń • przesłanki wypowiedzenia umowy i wypełnienia weksla spełnione nie zostały
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zasady badania weksli in blanco zabezpieczających takie umowy, obowiązek badania abuzywności z urzędu przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju klauzul, ale stanowi ważny głos w dyskusji o ochronie konsumentów w umowach pożyczkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych kosztów pożyczek konsumenckich i ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy opłaty za "Twój Pakiet" i prowizje w pożyczkach to ukryty zysk parabanku? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 6637,5 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.