III CA 19/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Miasta Ł. o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego, które stwierdziło nabycie spadku po K. J. na rzecz Miasta. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, argumentując, że Miasto było uczestnikiem pierwotnego postępowania spadkowego, ale nie wykazało, dlaczego nie mogło powołać nowych faktów i dowodów wcześniej. Sąd podkreślił, że postępowanie o zmianę postanowienia spadkowego nie może służyć usuwaniu bezczynności uczestnika. W apelacji wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. oraz zasad ekonomiki procesowej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, ustalił kluczową okoliczność: w międzyczasie zapadło inne, prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. J., tym razem na rzecz wnuków spadkodawcy (K. J. (2) i B. J.). Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że w takiej sytuacji dalsze postępowanie w sprawie wniosku o zmianę pierwszego postanowienia jest niedopuszczalne z powodu powagi rzeczy osądzonej. Wydanie kolejnego postanowienia spadkowego narusza powagę prawnomocnego orzeczenia. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie, wskazując, że właściwą drogą do rozwiązania kolizji dwóch prawomocnych postanowień spadkowych jest wznowienie postępowania, w którym wydano późniejsze orzeczenie. Dopiero po usunięciu tego późniejszego postanowienia, zainteresowani mogliby ewentualnie dochodzić swoich praw w trybie art. 679 k.p.c. w odniesieniu do pierwotnego postanowienia na rzecz Miasta Ł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSytuacje kolizji dwóch prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy i właściwy tryb postępowania w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie w trakcie postępowania o zmianę postanowienia spadkowego zapada inne, prawomocne postanowienie w tej samej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest złożenie wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 § 1 k.p.c., gdy w międzyczasie zapadło inne, prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne merytoryczne orzekanie w przedmiocie wniosku o zmianę postanowienia spadkowego, gdy funkcjonuje w obrocie prawnym późniejsze, prawomocne postanowienie stwierdzające nabycie spadku w sposób odmienny, gdyż prowadziłoby to do utrwalenia stanu istnienia dwóch prawomocnych orzeczeń i narusza powagę rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postanowienie o zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Istnienie dwóch prawomocnych postanowień dotyczących tego samego spadkodawcy stanowi negatywną przesłankę procesową, skutkującą niedopuszczalnością wydania kolejnego orzeczenia merytorycznego i koniecznością umorzenia postępowania.
Czy bezczynność uczestnika postępowania spadkowego w pierwotnym postępowaniu uzasadnia oddalenie wniosku o zmianę postanowienia spadkowego złożonego na podstawie art. 679 § 1 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli uczestnik nie wykazał żadnych okoliczności uzasadniających niemożność powołania faktów i dowodów już w pierwotnym postępowaniu, jego bierność i brak zainteresowania wynikiem sprawy prowadzą do oddalenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że postępowanie uregulowane w art. 679 k.p.c. nie może być wykorzystywane jako środek zmierzający do usunięcia nieuzasadnionej obiektywnymi przeszkodami bezczynności uczestnika postępowania spadkowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto Ł. | instytucja | wnioskodawca |
| Z. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| N. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. J. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 679 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten reguluje możliwość zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, ale wymaga wykazania, że żądanie opiera się na podstawie, której nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, oraz złożenia wniosku przed upływem roku od dnia uzyskania takiej możności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powagi rzeczy osądzonej, wykluczający ponowne rozpoznanie sprawy o tym samym przedmiocie między tymi samymi stronami.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wskazujący na stosowanie przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 379 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia przyczyny nieważności postępowania, w tym wydanie orzeczenia przez sąd niepowołany.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy dalsze prowadzenie jest zbędne lub niedopuszczalne.
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania przez sąd II instancji.
k.p.c. art. 524 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość wznowienia postępowania na wniosek osoby, która nie była stroną w sprawie, ale jej prawa zostały naruszone przez orzeczenie.
k.c. art. 1015
Kodeks cywilny
Dotyczy stwierdzenia nabycia spadku i jego skutków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie późniejszego, prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy, co skutkuje powagą rzeczy osądzonej i niedopuszczalnością dalszego postępowania w sprawie zmiany pierwszego postanowienia.
Odrzucone argumenty
Argumenty apelacji dotyczące naruszenia art. 6 k.p.c., art. 670 k.p.c. i art. 679 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie wykazał podstaw zmiany postanowienia. • Błędna interpretacja art. 1015 k.c. poprzez przyjęcie, że uczestnicy dowiedzieli się o swoim tytule powołania do spadku na rozprawie. • Naruszenie zasad ekonomiki procesowej poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do usunięcia niedociągnięć wniosku i prowadzenie postępowania przez 3 lata.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne wystąpienie na podstawie art. 679 k.p.c. z wnioskiem o zmianę postanowienia spadkowego i merytoryczne orzekanie w tym przedmiocie, gdy oprócz orzeczenia, którego wniosek dotyczy, funkcjonuje w obrocie prawnym drugie (późniejsze) prawomocne postanowienie stwierdzające nabycie spadku w sposób odmienny • postępowanie uregulowane w art. 679 k.p.c. nie może być wykorzystywane jako środek zmierzający do usunięcia tego rodzaju bezczynności, nieuzasadnionej przeszkodami obiektywnymi
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Sytuacje kolizji dwóch prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy i właściwy tryb postępowania w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie w trakcie postępowania o zmianę postanowienia spadkowego zapada inne, prawomocne postanowienie w tej samej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest śledzenie biegu postępowania i konsekwencje prawne wynikające z istnienia dwóch sprzecznych orzeczeń sądowych w tej samej materii.
“Dwa postanowienia o spadku? Sąd wyjaśnia, jak wybrnąć z prawnego pata.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.