III CA 1682/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa banku przeciwko N. I. o zapłatę kwoty 12.285,57 zł z odsetkami, wynikającej z umowy pożyczki gotówkowej zawartej w 2009 roku. Kluczowym elementem sporu była kwota 3.978,95 zł pobrana przez bank od pozwanego tytułem opłaty za ochronę ubezpieczeniową. Pozwany twierdził, że nie spełnił warunków ubezpieczenia, ponieważ w momencie zawierania umowy nie był zatrudniony na umowę o pracę ani nie prowadził działalności gospodarczej, a został namówiony do przystąpienia do ubezpieczenia przez pracownika banku. Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne, argumentując, że stosunek ubezpieczenia powstał na cudzy rachunek (art. 808 kc), a pozwany jako ubezpieczony mógł dochodzić świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, a nie od banku. Ponadto, sąd stwierdził, że pozwany nie wykazał nierzetelnych działań banku ani naruszenia zasad współżycia społecznego, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nim. Sąd Rejonowy odmówił również rozłożenia zasądzonej kwoty na raty, wskazując na brak wystarczających możliwości majątkowych pozwanego do spłaty rat, oraz nie zastosował art. 102 kpc do kosztów postępowania, uznając, że trudna sytuacja materialna pozwanego nie była wystarczającą podstawą bez dodatkowych szczególnych okoliczności. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając zarzuty naruszenia przepisów procesowych (art. 3, 232, 233 kpc) za niezasadne, a także zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 5 kc). Sąd podkreślił, że ubezpieczenie obejmowało również ryzyko śmierci i całkowitej niezdolności do pracy, a postanowienia umowy ubezpieczenia grupowego nie naruszały rażąco interesów pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umowy pożyczki, ubezpieczenia na cudzy rachunek, stosowania art. 5, 320 i 102 kpc w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową pożyczki i ubezpieczeniem.
Zagadnienia prawne (4)
Czy bank może dochodzić od pożyczkobiorcy kwoty pobranej tytułem kosztów ubezpieczenia, jeśli pozwany nie spełnił warunków ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank może dochodzić całej kwoty pożyczki, a kwestia świadczenia z ubezpieczenia jest odrębnym stosunkiem prawnym między ubezpieczonym a ubezpieczycielem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosunek ubezpieczenia powstał na cudzy rachunek (art. 808 kc), a pozwany jako ubezpieczony mógł dochodzić świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, a nie od banku. Bank nie ponosi odpowiedzialności za niespełnienie warunków ubezpieczenia przez pozwanego.
Czy pobranie przez bank opłaty za ubezpieczenie, które nie zostało wykorzystane przez pozwanego, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego lub nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 kc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobranie opłaty nie stanowi naruszenia zasad współżycia społecznego ani nadużycia prawa, jeśli pozwany nie wykazał nierzetelnych działań banku lub naruszenia tych zasad.
Uzasadnienie
Ciężar dowodu w zakresie nierzetelnych działań banku lub naruszenia zasad współżycia społecznego spoczywał na pozwanym, który nie przedstawił wystarczających dowodów. Sąd uznał, że ubezpieczenie obejmowało szersze ryzyka niż tylko utrata pracy.
Czy w sytuacji trudnej sytuacji materialnej pozwanego, sąd powinien rozłożyć zasądzone świadczenie na raty (art. 320 kpc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja materialna sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do rozłożenia świadczenia na raty, jeśli nie zapewnia wierzycielowi zaspokojenia.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy szczegółowo ustalił sytuację materialną pozwanego i uznał, że nie zapewnia ona wierzycielowi uzyskania zaspokojenia w ratach, co jest konieczne do zastosowania art. 320 kpc.
Czy w sytuacji trudnej sytuacji materialnej pozwanego, należy odstąpić od obciążania go kosztami postępowania (art. 102 kpc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 kpc, jeśli nie występują dodatkowe, szczególne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po stronie pozwanego nie wystąpiły dalsze, szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 kpc, mimo jego trudnej sytuacji finansowej i braku spłaty jakichkolwiek kwot.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) Spółka Akcyjna we W. | spółka | powód |
| N. I. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 808
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosunek ubezpieczenia powstał na cudzy rachunek (art. 808 kc), a pozwany mógł dochodzić świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. • Pozwany nie wykazał nierzetelnych działań banku ani naruszenia zasad współżycia społecznego. • Trudna sytuacja materialna pozwanego nie jest wystarczającą podstawą do rozłożenia świadczenia na raty (art. 320 kpc) ani do odstąpienia od obciążania go kosztami (art. 102 kpc) bez dodatkowych okoliczności. • Ubezpieczenie obejmowało szersze ryzyka niż tylko utrata pracy.
Odrzucone argumenty
Kwota pobrana przez bank tytułem kosztów ubezpieczenia powinna zostać zwrócona pozwanemu. • Pobranie opłaty za ubezpieczenie stanowiło naruszenie zasad współżycia społecznego i nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 kc). • Zasądzone świadczenie powinno zostać rozłożone na raty (art. 320 kpc) ze względu na trudną sytuację materialną pozwanego. • Pozwany nie powinien być obciążany kosztami postępowania (art. 102 kpc) ze względu na jego trudną sytuację materialną.
Godne uwagi sformułowania
stosunek prawny wynikający z przystąpienia przez pozwanego do umowy grupowego ubezpieczenia oparty był na konstrukcji umowy ubezpieczenia zawartej na cudzy rachunek ( art. 808 kc ) • Adresatem roszczeń wynikających dla pozwanego z tegoż stosunku może być więc ubezpieczyciel, a nie Bank. • nieracjonalna czy niekorzystna decyzja pozwanego o przystąpieniu do umowy ubezpieczenia nie może obciążać powoda • ciężar dowodu spoczywał na pozwanym zgodnie z art. 6 k.c. • nadużycie prawa podmiotowego w oparciu o art. 5 kc , Sąd Rejonowy wskazał, że jest ono zastrzeżone dla wypadków wyjątkowych • dla rozłożenia świadczenia na raty wystarczającej podstawy nie stanowi trudna sytuacja materialna pozwanego (co ma miejsce w niniejszej sprawie), ale konieczne jest ponadto istnienie po stronie dłużnika takich możliwości majątkowych, które pozwalają na uiszczanie rat. • sam fakt pozostawania przez stronę w niekorzystnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającej podstawy zastosowania analizowanego przepisu [art. 102 kpc], chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze, szczególne okoliczności
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy pożyczki, ubezpieczenia na cudzy rachunek, stosowania art. 5, 320 i 102 kpc w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową pożyczki i ubezpieczeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy konsumentów w relacjach z bankami, zwłaszcza w kontekście ubezpieczeń dodawanych do produktów finansowych i trudności finansowych.
“Czy bank może żądać od Ciebie pieniędzy za ubezpieczenie, którego nigdy nie wykorzystałeś?”
Dane finansowe
WPS: 12 285,57 PLN
kwota główna: 12 285,57 PLN
zwrot kosztów procesu: 632 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.