Orzeczenie · 2022-06-06

III CA 1538/21Abuzywność klauzul w umowie pożyczki i prawo wekslowe

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Data

2022-06-06

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredyt konsumenckiklauzule abuzywneprawo weksloweodsetkikoszty procesuapelacjasąd okręgowy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanej M. S. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej kwotę 17.495,59 zł z odsetkami, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził koszty procesu. Pozwana zaskarżyła ten wyrok, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa wekslowego, ustawy o kredycie konsumenckim oraz kodeksu cywilnego, w szczególności w zakresie abuzywności klauzul umownych dotyczących prowizji i opłat, a także błędnego wypełnienia weksla i nieskutecznego wypowiedzenia umowy. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację w trybie uproszczonym, uznał ją częściowo za zasadną. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko pozwanej co do abuzywności postanowień umownych dotyczących prowizji i opłaty za „(...)”, uznając je za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiące ukryty zysk pożyczkodawcy, omijający przepisy o odsetkach maksymalnych. Sąd Okręgowy podkreślił, że stwierdzenie abuzywności nie prowadzi do nieważności całej umowy, a jedynie do bezskuteczności niedozwolonego postanowienia. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając na rzecz powoda jedynie kwoty z tytułu kapitału pożyczki, opłaty przygotowawczej oraz skapitalizowanych odsetek umownych, bez uwzględnienia prowizji i opłaty za „(...)”. Zmianie uległo również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zostały rozdzielone stosownie do wyniku sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim, ocena klauzul abuzywnych w umowach pożyczek, zasady wypełniania weksli in blanco.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju umowy pożyczki.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wypełnienie weksla in blanco niezgodnie z deklaracją wekslową skutkuje oddaleniem powództwa w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wypełnienie weksla in blanco wyższą sumą niż przewidziana w deklaracji ogranicza odpowiedzialność do wysokości zgodnej z upoważnieniem, a nie powoduje całkowitego jej wygaśnięcia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowany pogląd orzecznictwa i piśmiennictwa, zgodnie z którym zobowiązanie wekslowe powstaje w granicach zgodnych z upoważnieniem, nawet jeśli weksel został uzupełniony o wyższą kwotę.

Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i opłaty za „(...)” stanowią klauzule abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli stanowią one ukryty zysk pożyczkodawcy, nie są uzasadnione nakładem pracy ani wydatkami, a prowadzą do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i naruszają równowagę kontraktową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prowizja i opłata za „(...)” nie stanowiły świadczenia głównego, były nieuzasadnione i stanowiły dodatkowe źródło zysku dla pożyczkodawcy, naruszając zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje w obrocie gospodarczym, co kwalifikuje je jako klauzule abuzywne.

Czy brak przekroczenia limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim) wyklucza abuzywność postanowień umownych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak przekroczenia limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyklucza oceny postanowień umownych pod kątem ich abuzywności, zwłaszcza jeśli nie są to jednoznacznie określone świadczenia główne.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie wyłącza stosowania art. 385¹ k.c., a postanowienia umowne niebędące świadczeniami głównymi, nawet jeśli mieszczą się w limicie kosztów, mogą być uznane za abuzywne.

Czy wypowiedzenie umowy pożyczki było uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie umowy było uzasadnione z uwagi na zaprzestanie przez pozwaną spłaty rat w ustalonej wysokości, mimo eliminacji klauzul abuzywnych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że eliminacja klauzul abuzywnych nie wpłynęła na obowiązek pozwanej do spłaty rat w ustalonej wysokości, a zaprzestanie tych spłat uzasadniało wypowiedzenie umowy przez powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku

Strona wygrywająca

M. S. (częściowo)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. S.	osoba_fizyczna	pozwana
(...) Spółka Akcyjna	spółka	powód

Przepisy (25)

Główne

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, ocena klauzul umownych pod kątem naruszenia zasad współżycia społecznego.

k.c. art. 353²

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).

Pomocnicze

p.w. art. 10

Prawo wekslowe

Wypełnienie weksla in blanco wyższą sumą niż przewidziana w deklaracji ogranicza odpowiedzialność do wysokości zgodnej z upoważnieniem.

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 58 § 1 i 3

Kodeks cywilny

Ocena wadliwości umowy kredytowej w zakresie klauzul abuzywnych.

u.k.k. art. 5 § pkt 7 i 12

Ustawa o kredycie konsumenckim

u.k.k. art. 25 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

u.k.k. art. 54 § ust. 1 i 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt 6 i 7

Ustawa o kredycie konsumenckim

u.k.k. art. 47

Ustawa o kredycie konsumenckim

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, ocena klauzul umownych.

k.c. art. 353²

Kodeks cywilny

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Umowa pożyczki.

k.c. art. 395

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.c. art. 321 § § 1

Kodeks cywilny

u.k.k. art. 36a § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu.

k.c. art. 385¹ § § 2

Kodeks cywilny

Skutki stwierdzenia abuzywności postanowienia.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.p.c. art. 100 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego wyroku.

u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Pobranie nieuiszczonej opłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul umownych dotyczących prowizji i opłaty za „(...)” jako stanowiących ukryty zysk pożyczkodawcy i naruszających równowagę kontraktową. • Naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie oceny pozaodsetkowych kosztów kredytu. • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy pożyczki z uwagi na błędne naliczenie zadłużenia.

Odrzucone argumenty

Wypełnienie weksla in blanco niezgodnie z deklaracją wekslową powinno skutkować oddaleniem powództwa w całości. • Umowa pożyczki jest nieważna z uwagi na abuzywność klauzul. • Wypowiedzenie umowy pożyczki było bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

Uzupełnienie weksla in blanco o kwotę wyższą od tej, na której wpisanie pozwala deklaracja wekslowa nie spowoduje, iż zobowiązanie wekslowe pozwanego w ogóle nie powstało, lecz uległo ograniczeniu jedynie do wysokości kwoty mieszczącej się w ramach upoważnienia. • Postanowienia umowne, które pod postacią opłaty pobieranej formalnie na poczet pokrycia kosztów konkretnych czynności, w rzeczywistości stanowią dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku, ukryte przed konsumentem, pozwalając mu jednocześnie omijać przepisy dotyczące wysokości odsetek maksymalnych. • Brak przekroczenia przez pozaodsetkowe koszty kredytu limitu wynikającego ze wzoru matematycznego z art. 36a ust. 1 u.k.k. , nie wyklucza oceny postanowień umownych je przewidujących w sytuacji, gdy nie są to jednoznacznie określone świadczenia główne, pod kątem ich abuzywności.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim, ocena klauzul abuzywnych w umowach pożyczek, zasady wypełniania weksli in blanco."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju umowy pożyczki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach pożyczek konsumenckich i prawa wekslowego, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.

“Uważaj na ukryte koszty w umowach pożyczek! Sąd Okręgowy chroni konsumentów przed abuzywnymi prowizjami.”

Dane finansowe

WPS: 17 495,59 PLN

kwota główna: 17 495,59 PLN

odsetki umowne: 509,86 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników