III CA 1493/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem Sądu Rejonowego w Pabianicach zasądzono od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. na rzecz T. B. kwotę 4.070,50 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego oraz zwrot kosztów procesu. Pozwany złożył apelację, kwestionując zasądzoną kwotę i koszty, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 kpc (błędna ocena dowodów) oraz art. 6 kc w zw. z art. 232 kpc (błędny rozkład ciężaru dowodu). Pozwany argumentował, że powód nie wykazał celowości i ekonomicznej uzasadnioności przyjętej stawki dobowej najmu, a sam pozwany informował o możliwości wynajęcia pojazdu za niższą stawkę. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację w postępowaniu uproszczonym, uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego za niezasadne, jednak przyznał rację skarżącemu co do naruszenia art. 6 kc i błędnego rozkładu ciężaru dowodu. Sąd II instancji stwierdził, że to na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania uzasadnionych stawek najmu pojazdu, czego powód nie uczynił, przedstawiając jedynie fakturę jako dowód prywatny. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił wyrok, przyjmując stawkę 126 zł za dzień najmu (akceptowalną przez apelanta) zamiast 220 zł, co skutkowało obniżeniem zasądzonej kwoty do 1.056,57 zł. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania I instancji zostało zmienione na zasadzie stosunkowego rozdzielenia, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wysokości stawki dobowej najmu pojazdu zastępczego i rozkład ciężaru dowodu w tym zakresie.
Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktura za najem pojazdu zastępczego stanowi wystarczający dowód uzasadniający wysokość dochodzonego odszkodowania, czy też powód musi wykazać celowość i ekonomiczną zasadność przyjętej stawki dobowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powód musi wykazać celowość i ekonomiczną zasadność przyjętej stawki dobowej najmu pojazdu zastępczego. Sama faktura jest jedynie dokumentem prywatnym i nie stanowi dowodu uzasadnionych kosztów w razie sporu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ciężar dowodu co do wysokości uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastępczego spoczywa na stronie powodowej, która nabyła wierzytelność poszkodowanego. Przedstawienie faktury nie jest wystarczające do wykazania celowości i ekonomicznej zasadności poniesionych kosztów, zwłaszcza gdy pozwany kwestionuje tę stawkę.
Jak rozłożyć koszty procesu w sytuacji częściowej zmiany wyroku sądu pierwszej instancji na skutek uwzględnienia apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty procesu podlegają stosunkowemu rozdzieleniu na podstawie art. 100 kpc, uwzględniając stopień wygrania i przegrania sprawy przez strony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok co do meritum, orzekł o kosztach postępowania pierwszej instancji na zasadzie stosunkowego rozdzielenia, uwzględniając, że powód wygrał sprawę w 26%. Koszty postępowania apelacyjnego zasądzono na rzecz pozwanego.
Od kiedy naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie w przypadku szkody komunikacyjnej likwidowanej przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane są od dnia, w którym upłynął ustawowy termin likwidacji szkody (zazwyczaj 30 dni od zgłoszenia), niezależnie od późniejszych wezwań do zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 481 kc w zw. z art. 817 § 1 kc. Stwierdzono, że wymagalność roszczenia o odszkodowanie ma charakter ustawowy i następuje po upływie terminu likwidacji szkody, co uzasadnia prawidłowe określenie przez Sąd I instancji daty początkowej naliczania odsetek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo (...) spółki akcyjnej | spółka | pozwany |
| T. B. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu co do wysokości uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastępczego spoczywał na stronie powodowej. Powód nie wykazał tej okoliczności, przedstawiając jedynie fakturę.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty procesu podlegają stosunkowemu rozdzieleniu w razie częściowej zmiany wyroku.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania odwoławczego ponosi strona przegrywająca sprawę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał oceny dowodów. Zarzuty naruszenia tego przepisu przez stronę pozwaną okazały się chybione.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten jest skierowany do stron procesu i nie statuuje obowiązków sądu. Zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji był niezasadny.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że poszkodowany naruszył obowiązek współdziałania z dłużnikiem przy najmie pojazdu zastępczego, jednak nie miało to wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w zakresie stawki najmu.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Zasada współpracy wierzyciela z dłużnikiem została uwzględniona przez Sąd I instancji, ale nie wpłynęła na zmianę stawki najmu.
u.u.o. art. 16 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
Przepis ten dotyczy zachowań na miejscu zdarzenia, a nie procesu likwidacji szkody, dlatego zarzut naruszenia w tym zakresie był nieuzasadniony.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zasada minimalizacji szkody została uwzględniona przez Sąd I instancji, ale nie wpłynęła na zmianę stawki najmu.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia tego przepisu w kształcie określonym w apelacji okazał się nieuzasadniony.
k.c. art. 824 § 1 § 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia tego przepisu w kształcie określonym w apelacji okazał się nieuzasadniony.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Sąd I instancji prawidłowo określił datę początkową naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 817 § § 1
Kodeks cywilny
Wymagalność roszczenia o odszkodowanie ma charakter ustawowy i następuje po upływie terminu likwidacji szkody.
k.p.c. art. 505 § 9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Apelacja w postępowaniu uproszczonym może być oparta tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 505 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym, jeśli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie przepisów o postępowaniu apelacyjnym, w tym zmienia zaskarżony wyrok.
k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji ogranicza się do rozpoznania zarzutów apelacji dotyczących prawa procesowego i materialnego.
k.c. art. 509 § § 2
Kodeks cywilny
Powód wstąpił we wszelkie prawa i obowiązki poszkodowanego z tytułu szkody.
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
Faktura stanowi dowód tego, że osoba która ją wystawiła, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
k.c. art. 253 § zd. 1
Kodeks cywilny
Strona zaprzeczająca prawdziwości dokumentu prywatnego powinna udowodnić te okoliczności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu co do uzasadnionej stawki najmu pojazdu zastępczego spoczywa na powodzie. • Faktura jest dokumentem prywatnym i nie stanowi dowodu celowości i ekonomicznej zasadności kosztów najmu. • Powód nie wykazał, aby przyjęta przez niego stawka była ekonomicznie uzasadniona.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc (błędna ocena dowodów). • Zarzuty naruszenia art. 6 kc i art. 232 kpc w zakresie obowiązków sądu. • Zarzut naruszenia art. 481 kc w zw. z art. 817 § 1 kc dotyczący daty naliczania odsetek.
Godne uwagi sformułowania
apelacja ma charakter ograniczony • nie ma możliwości ingerencji w stawkę najmu pojazdu albowiem pozwany nie wykazał po pierwsze za jaką faktycznie stawkę mógł wynająć pojazd poszkodowanemu a po drugie aby stawki oferowane przez powoda nie miały charakteru niecelowych i ekonomicznie nieuzasadnionych. • to na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania uzasadnionych stawek najmu pojazdu przyjętych w ramach umowy zawartej z poszkodowanym i wskazanych następnie w wystawionej fakturze. • wymagalność roszczenia o wyrównanie odszkodowania ma zatem charakter ustawowy i następuje po upływie terminu określonego przepisami art. 817§1 kc w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) niezależnie od jakichkolwiek późniejszych wezwań do zapłaty ze strony uprawnionego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wysokości stawki dobowej najmu pojazdu zastępczego i rozkład ciężaru dowodu w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odszkodowań za najem pojazdu zastępczego i precyzuje, kto i jak musi udowodnić wysokość kosztów.
“Czy faktura za auto zastępcze wystarczy? Sąd wyjaśnia, kto musi udowodnić koszty.”
Dane finansowe
odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego: 1056,57 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.