III CA 140/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Wspólnoty Mieszkaniowej o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez Spółdzielnię Mieszkaniową oraz o nakazanie zaniechania naruszeń prawa własności. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 23.307 zł z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od maja 2004 r. do czerwca 2015 r., oddalając jednocześnie powództwo negatoryjne jako przedwczesne, nieudowodnione i niewykonalne. Obie strony wniosły apelacje. Pozwana Spółdzielnia zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów i naruszenie prawa materialnego (art. 292 k.c., art. 10 ustawy zmieniającej KC) w zakresie zasiedzenia służebności przesyłu. Powódka Wspólnota zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1, art. 187 § 1 pkt 1, art. 328 § 2 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 6 k.c.) w zakresie oddalenia roszczenia negatoryjnego, wskazując na nieprecyzyjne sformułowanie żądania przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje. Wniosek dowodowy pozwanej o przesłuchanie świadka został oddalony jako spóźniony, zgodnie z art. 381 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i dokonał trafnych ustaleń faktycznych. Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uznano za chybione, podkreślając, że ocena dowodów była logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. również uznano za bezzasadny, gdyż uzasadnienie wyroku umożliwiało kontrolę instancyjną. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do niedostatecznego sprecyzowania żądania pozwu negatoryjnego przez powódkę, co uniemożliwiało jego uwzględnienie i egzekucję, zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 321 k.p.c. Sąd Okręgowy potwierdził również, że pozwana nie udowodniła zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności przesłanki widoczności urządzenia (art. 292 k.c.). W konsekwencji obie apelacje zostały oddalone na podstawie art. 385 k.p.c., a Spółdzielni zasądzono koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanki widoczności urządzenia przesyłowego w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu oraz wymogów precyzji żądania w pozwie negatoryjnym.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z brakiem widoczności instalacji podziemnej i nieprecyzyjnym sformułowaniem żądania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak widoczności podziemnego urządzenia przesyłowego na powierzchni nieruchomości wyklucza możliwość zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak widoczności urządzenia przesyłowego na powierzchni nieruchomości, nawet przy potencjalnej możliwości uzyskania wiedzy z dokumentów, wyklucza możliwość zasiedzenia służebności przesyłu zgodnie z art. 292 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spornego fragmentu instalacji kanalizacyjnej nie można uznać za widoczne urządzenie przesyłowe w rozumieniu art. 292 k.c., gdyż na powierzchni nieruchomości nie było żadnych widocznych oznaczeń lub elementów pozwalających właścicielowi na stwierdzenie jej istnienia. Studzienka odprowadzająca wody opadowe nie stanowiła wystarczającej wskazówki.
Czy nieprecyzyjne określenie żądania w pozwie negatoryjnym uniemożliwia jego uwzględnienie przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprecyzyjne określenie żądania w pozwie negatoryjnym, które nie pozwala na jednoznaczne określenie stanu zgodnego z prawem lub stanu poprzedniego, uniemożliwia jego uwzględnienie i egzekucję.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że powódka nie sprecyzowała dostatecznie żądania pozwu negatoryjnego, nie wskazując parametrów ani dokładnego położenia instalacji, co naruszałoby zasadę związania sądu żądaniem pozwu (art. 321 k.p.c.) i uniemożliwiłoby skuteczne wykonanie orzeczenia.
Czy sąd drugiej instancji może pominąć nowe dowody i fakty, jeśli strona mogła je powołać w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy pozwanej o przesłuchanie świadka jako spóźniony, powołując się na art. 381 k.p.c. i art. 368 § 1 pkt 4 k.p.c., zgodnie z którym strona powinna przedstawić wszystkie dostępne dowody już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa ul. (...) w Ł. | inne | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Ł. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Widoczność urządzenia przesyłowego jako przesłanka zasiedzenia służebności gruntowej. Sąd interpretuje 'widoczność' wąsko, wymagając fizycznych oznaczeń na powierzchni nieruchomości, a nie tylko potencjalnej wiedzy z dokumentów.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie negatoryjne jako ochrona właściciela przed naruszeniami prawa własności.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd ocenił zarzuty naruszenia tej zasady jako niezasadne.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia. Sąd uznał, że uzasadnienie Sądu Rejonowego było wystarczające do kontroli instancyjnej.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi pozwu, w tym dokładne określenie żądania. Sąd uznał żądanie pozwu negatoryjnego za niedostatecznie sprecyzowane.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada związania sądu żądaniem pozwu i zakaz orzekania ponad żądanie.
Pomocnicze
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Obowiązek zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Zasiedzenie nieruchomości.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Posiadanie służebności.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość pominięcia nowych dowodów i faktów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi apelacji, w tym powołanie nowych dowodów.
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. zmieniająca Kodeks cywilny art. 10
Przepis dotyczący możliwości doliczenia okresu własności Skarbu Państwa/jednostki samorządu terytorialnego do terminu zasiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak widoczności urządzenia przesyłowego na powierzchni nieruchomości uniemożliwia zasiedzenie służebności przesyłu. • Nieprecyzyjne określenie żądania pozwu negatoryjnego uniemożliwia jego uwzględnienie i egzekucję. • Wniosek dowodowy złożony w apelacji był spóźniony, ponieważ strona mogła go złożyć w pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego (naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.). • Sąd Rejonowy dokonał błędnej wykładni art. 292 k.c. i art. 10 ustawy zmieniającej KC. • Roszczenie negatoryjne było udowodnione i nieprzedwczesne. • Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego było wewnętrznie sprzeczne i niejasne (naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać za widoczne urządzenie przesyłowe w rozumieniu art. 292 k.c. • nie sprecyzowanie żądania pozwu negatoryjnego, co uniemożliwiało jego uwzględnienie • wniosek dowodowy strony pozwanej jako spóźniony
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki widoczności urządzenia przesyłowego w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu oraz wymogów precyzji żądania w pozwie negatoryjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z brakiem widoczności instalacji podziemnej i nieprecyzyjnym sformułowaniem żądania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z zasiedzeniem służebności przesyłu oraz precyzją formułowania żądań w sprawach o ochronę prawa własności, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy podziemna rura może stać się podstawą do zasiedzenia? Sąd wyjaśnia kluczową przesłankę.”
Dane finansowe
WPS: 23 307 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 23 307 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.