III Ca 124/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia Auto Casco w wysokości 50 200 zł po kradzieży samochodu. Sąd Rejonowy w Nowym Targu oddalił powództwo, ustalając, że powódka nabyła pojazd i zawarła umowę ubezpieczenia, ale we wniosku zapewniła, że posiada tylko jeden klucz. W trakcie postępowania likwidacyjnego powódka przedłożyła tylko jeden klucz, który według opinii mechanoskopijnej był mało używany, co sugerowało posiadanie dodatkowego klucza. Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie dopełniła obowiązku wydania wszystkich kluczyków (§ 28 OWU AC) i nie należycie zabezpieczyła pojazd, co stanowiło rażące niedbalstwo (§ 18 OWU AC, art. 827 § 1 k.c.), wyłączając odpowiedzialność ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją, uznając wyrok Sądu Rejonowego za prawidłowy. Sąd Okręgowy odrzucił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 kpc, art. 378 § 1 kpc) oraz materialnoprawnych (art. 827 § 1 kc, art. 815 § 3 kc, art. 807 § 1 kc). Podkreślono, że opinia biegłego w zakresie zużycia klucza była kluczowa, a brak wniosku o przeprowadzenie kolejnej opinii przez stronę niezadowoloną czynił zarzuty bezskutecznymi. Sąd uznał, że powódka świadomie zataił posiadanie dodatkowego klucza, co stanowiło winę umyślną lub rażące niedbalstwo, a brak wydania wszystkich kluczy jest podstawą do odmowy wypłaty odszkodowania, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy wypłaty odszkodowania z AC z powodu niewydania wszystkich kluczy, interpretacja pojęć rażącego niedbalstwa i winy umyślnej w kontekście ubezpieczeń, znaczenie opinii biegłego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży pojazdu i wymogów umowy AC. Interpretacja rażącego niedbalstwa może być różna w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niewydanie przez ubezpieczonego wszystkich kluczy do skradzionego pojazdu, w sytuacji gdy jeden z kluczy był mało używany, stanowi rażące niedbalstwo lub winę umyślną wyłączającą odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy autocasco?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niewydanie wszystkich kluczy, zwłaszcza gdy jeden z nich nosi ślady minimalnego użytkowania, może być podstawą do uznania rażącego niedbalstwa lub winy umyślnej ubezpieczonego, co wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie i nieprzedłożenie wszystkich kluczy do pojazdu jest kluczowym elementem zabezpieczenia przed kradzieżą. Brak wydania wszystkich kluczy, w szczególności gdy jeden z nich jest mało zużyty, sugeruje, że ubezpieczony nie dopełnił obowiązku należytej staranności lub świadomie zataił posiadanie dodatkowego klucza, co może być kwalifikowane jako rażące niedbalstwo lub wina umyślna, zgodnie z art. 827 § 1 k.c. i art. 815 § 3 k.c.
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczące obowiązku wydania wszystkich kluczy i konsekwencji ich niewydania stanowią klauzulę abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie stanowią klauzuli abuzywnej, a nawet gdyby tak było, zastosowanie znalazłyby przepisy kodeksu cywilnego dotyczące obowiązku podania istotnych okoliczności ubezpieczycielowi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił swobodę umów w ubezpieczeniach dobrowolnych, w tym AC. Obowiązek wydania kluczy jest uzasadniony ochroną ubezpieczyciela przed nadużyciami. Nawet gdyby postanowienia OWU były kwestionowane, zastosowanie znalazłby art. 815 k.c., nakładający na ubezpieczonego obowiązek informowania o istotnych okolicznościach, a jego naruszenie z winy umyślnej zwalnia ubezpieczyciela z odpowiedzialności.
Czy sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, nawet jeśli strona nie wnosi o taki dowód?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do skorzystania z opinii biegłego w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, ale jeśli opinia jest prawidłowa, a strona nie wnosi o przeprowadzenie kolejnej opinii, zarzuty dotyczące tej opinii mogą być uznane za bezskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć art. 278 kpc stanowi, że sąd 'może' wezwać biegłego, w praktyce jest to obowiązek w sprawach wymagających wiadomości specjalnych. Jednakże, jeśli przeprowadzona opinia jest kompletna i zgodna z wymogami proceduralnymi, a strona niezadowolona nie wnosi o przeprowadzenie kolejnej opinii, nie może skutecznie kwestionować ustaleń sądu opartych na tej opinii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. Ł. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 827 § § 1
Kodeks cywilny
Wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela w razie rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, chyba że umowa stanowi inaczej lub zapłata odszkodowania odpowiada względom słuszności.
k.c. art. 815 § § 3
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które nie zostały podane do jego wiadomości z naruszeniem poprzednich przepisów. W razie winy umyślnej przyjmuje się, że wypadek jest skutkiem tych okoliczności.
Pomocnicze
k.c. art. 815 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek podania do wiadomości ubezpieczyciela wszystkich znanych okoliczności istotnych dla określenia ryzyka ubezpieczeniowego.
k.c. art. 815 § § 2
Kodeks cywilny
Obowiązek zgłaszania zmian okoliczności istotnych dla ryzyka ubezpieczeniowego w trakcie trwania umowy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w tym zakresie bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach wymagających wiadomości specjalnych sąd zasięgnie opinii biegłego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne.
k.c. art. 807 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel jest obowiązany wykonać zobowiązanie na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia i umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewydanie wszystkich kluczy do pojazdu stanowi rażące niedbalstwo lub winę umyślną ubezpieczonego. • Brak dowodów na to, że powódka nie posiadała dodatkowego klucza. • Opinia biegłego mechanoskopijnego potwierdzająca niewielkie zużycie przedłożonego klucza. • Umowa AC jest dobrowolna, a postanowienia OWU dotyczące kluczy są uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc przez błędną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 827 § 1 kc przez zastosowanie mimo braku umyślności lub rażącego niedbalstwa. • Naruszenie art. 815 § 3 kc przez przyjęcie braku odpowiedzialności bez związku przyczynowego. • Naruszenie art. 807 § 1 kc przez oparcie rozstrzygnięcia na nieważnych postanowieniach OWU. • Nierozpoznanie istoty sprawy. • Brak związku przyczynowego między niewydaniem kluczy a kradzieżą.
Godne uwagi sformułowania
kluczyki do pojazdu ze swej istoty stanowią swoiste zabezpieczenie dla pojazdu przed kradzieżą • brak możliwości przedłożenia kluczyków i dokumentów samochodu będzie dowodem na to, że ubezpieczony nienależycie zabezpieczył samochód przed kradzieżą • wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym
Skład orzekający
Jacek Małodobry
przewodniczący
Zofia Klisiewicz
członek
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wypłaty odszkodowania z AC z powodu niewydania wszystkich kluczy, interpretacja pojęć rażącego niedbalstwa i winy umyślnej w kontekście ubezpieczeń, znaczenie opinii biegłego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży pojazdu i wymogów umowy AC. Interpretacja rażącego niedbalstwa może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak drobny z pozoru obowiązek (wydanie wszystkich kluczy) może zaważyć na możliwości uzyskania odszkodowania z polisy AC, co jest praktycznie istotne dla wielu posiadaczy pojazdów.
“Jedno zagubienie kluczyka może kosztować fortunę? Sąd wyjaśnia, kiedy ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania z AC.”
Dane finansowe
WPS: 50 200 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.