Orzeczenie · 2026-07-20

III C 652/23Niedozwolone oprocentowanie kredytu bank placi

Sąd

Sąd Okręgowy w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2026-07-20

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredyt hipotecznyabuzywność klauzulnieuczciwe warunki umowyochrona konsumentaprawo bankowenieważność umowyzwrot świadczeńoprocentowanie zmienneklauzula niedozwolona

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa H.O. i C.O. przeciwko (...) Bankowi (...) z siedzibą w Ł., dotyczącą ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego z 2008 roku oraz zasądzenia kwoty 904 325,84 zł. Powodowie zarzucili, że postanowienia umowy dotyczące zasad zmiany oprocentowania były niedozwolone (abuzywne) i nieokreślone w sposób wystarczający, co prowadziło do naruszenia przepisów prawa bankowego oraz zasad współżycia społecznego. Sąd, analizując umowę i przepisy, uznał, że klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania były nieprecyzyjne, nie wskazywały w sposób jasny i weryfikowalny mechanizmu zmiany oprocentowania ani jego zakresu, co dawało bankowi nadmierną swobodę w kształtowaniu wysokości rat i całkowitego kosztu kredytu. W związku z tym sąd stwierdził nieważność umowy kredytu od samego początku (ex tunc) na podstawie art. 58 § 1 kc. Konsekwencją nieważności umowy jest konieczność rozliczenia stron na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot wpłaconych rat w łącznej kwocie 904 325,84 zł, rozdzielając kwotę 819 222,34 zł po połowie na każdego z powodów (ze względu na spłatę z majątków osobistych przed zawarciem związku małżeńskiego) oraz kwotę 85 103,50 zł łącznie (ze względu na spłatę z majątku wspólnego po zawarciu małżeństwa). Zasądzono również odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 10 maja 2023 roku. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz powodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytowych z powodu abuzywnych klauzul dotyczących zmiennego oprocentowania, ochrona konsumentów w relacjach z bankami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w sprawie interpretacji przepisów dotyczących kredytów konsumenckich.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienia umowy kredytu mieszkaniowego dotyczące zmiennego oprocentowania, które nie określają precyzyjnie mechanizmu jego zmiany, są abuzywne i prowadzą do nieważności umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ nie określają w sposób jasny i weryfikowalny mechanizmu zmiany oprocentowania ani jego zakresu, co narusza przepisy prawa bankowego i zasady współżycia społecznego, prowadząc do nieważności umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania były nieprecyzyjne, nie wskazywały w sposób jasny i weryfikowalny mechanizmu zmiany oprocentowania ani jego zakresu, co dawało bankowi nadmierną swobodę w kształtowaniu wysokości rat i całkowitego kosztu kredytu. Brak precyzji w określeniu warunków zmiany oprocentowania narusza art. 69 ust. 2 pkt 5 i art. 76 Prawa bankowego oraz art. 353(1) kc, co skutkuje nieważnością umowy.

Czy powodowie, prowadzący działalność gospodarczą, mieli status konsumenta w rozumieniu art. 22(1) kc przy zawieraniu umowy kredytu mieszkaniowego na cele mieszkaniowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, powodowie mieli status konsumenta, ponieważ umowa kredytu była związana z ich potrzebami mieszkaniowymi, a nie bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo prowadzenia działalności gospodarczej przez powodów, umowa kredytu była zawierana na cele mieszkaniowe, co kwalifikuje ich jako konsumentów w rozumieniu art. 22(1) kc. Ochrona konsumenta ma zastosowanie do umów niezwiązanych bezpośrednio z działalnością gospodarczą.

Czy bank prawidłowo wywiązał się z obowiązku informacyjnego wobec konsumentów w zakresie ryzyka związanego ze zmiennym oprocentowaniem kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wywiązał się prawidłowo z obowiązku informacyjnego, ponieważ samo podpisanie oświadczenia o świadomości ryzyka nie zastąpiło rzetelnego wyjaśnienia mechanizmu zmiany oprocentowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że bank nie przedstawił powodom wystarczających informacji o mechanizmie zmiany oprocentowania, jego wpływie na raty i całkowity koszt kredytu. Samo oświadczenie o świadomości ryzyka nie jest wystarczające, gdy brak jest rzetelnego wyjaśnienia zasad funkcjonowania mechanizmu.

Czy w przypadku nieważności umowy kredytu bank może skorzystać z zarzutu zatrzymania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut zatrzymania nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sądu Najwyższego, które wykluczają możliwość skorzystania z zarzutu zatrzymania w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu abuzywnych klauzul.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uznanie umowy za nieważną i zasądzenie zwrotu świadczeń

Strona wygrywająca

Powodowie H. O. i C. O.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H. O.	osoba_fizyczna	powódka
C. O.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...)	spółka	pozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.

Prawo bankowe art. 69 § 1

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

Prawo bankowe art. 69 § 2

Ustawa Prawo bankowe

Elementy umowy kredytu.

Prawo bankowe art. 76 § 1

Ustawa Prawo bankowe

Warunki zmiany oprocentowania kredytu.

Pomocnicze

k.c. art. 22(1)

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.c. art. 353(1)

Kodeks cywilny

Granice swobody umów.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Świadczenie nienależne.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów procesu.

u.k.w.h. art. 94

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wygaśnięcie hipoteki.

u.o.r.p.r.f. art. 6

Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym

Termin odpowiedzi na reklamację.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedookreślony i abuzywny charakter klauzul dotyczących zmiennego oprocentowania. • Naruszenie przepisów Prawa bankowego (art. 69 ust. 2 pkt 5, art. 76) oraz art. 353(1) kc. • Niewywiązanie się banku z obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. • Nieważność umowy kredytu od samego początku (ex tunc).

Odrzucone argumenty

Twierdzenia banku o negocjowaniu warunków umowy i indywidualnym uzgadnianiu postanowień. • Zarzut zatrzymania zgłoszony przez bank.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia te nie określają w sposób wystarczający zasad zmiany oprocentowania, w szczególności nie wskazują wzajemnej relacji pomiędzy wymienionymi w nich przesłankami ani wpływu poszczególnych czynników na wysokość oprocentowania. • Taki sposób ukształtowania mechanizmu zmiany oprocentowania pozostawał w sprzeczności z art. 69 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 76 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. • Umowa nie określała w sposób odpowiadający wymaganiom ustawowym warunków zmiany oprocentowania. • Przyznanie pozwanemu kompetencji do jednostronnej zmiany warunków umowy pozostawało w sprzeczności z właściwością (naturą) stosunku umownego, o której mowa w art. 353 1 kc. • Kwestionowane postanowienia mają charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385 1 i nast. kc. • Nie zostały one z nimi indywidualnie uzgodnione, a kształtują ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, prowadząc do powstania znaczącej nierównowagi kontraktowej ze szkodą dla nich. • W ocenie Sądu klauzula zmiennego oprocentowania nie może mieć charakteru blankietowego ani odsyłać do nieokreślonych kryteriów pozostających pod wyłączną kontrolą banku.

Skład orzekający

Tomasz Niewiadomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytowych z powodu abuzywnych klauzul dotyczących zmiennego oprocentowania, ochrona konsumentów w relacjach z bankami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w sprawie interpretacji przepisów dotyczących kredytów konsumenckich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt hipoteczny) i pokazuje, jak nieprecyzyjne zapisy umowne mogą prowadzić do unieważnienia umowy i znaczących zwrotów pieniędzy dla konsumentów. Jest to przykład skutecznej ochrony konsumenta przed praktykami bankowymi.

“Bank musi zwrócić setki tysięcy złotych! Umowa kredytowa unieważniona przez sąd z powodu niejasnych zapisów o oprocentowaniu.”

Dane finansowe

WPS: 904 325,84 PLN

zwrot świadczeń: 85 103,5 PLN

zwrot świadczeń: 409 611,17 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników