Orzeczenie · 2019-09-10

III C 1264/19

Sąd

Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie

Miejsce

Szczecin

Data

2019-09-10

SAOSCywilneochrona konsumentówŚredniarejonowy

ochrona konsumentówbłąduchylenie się od skutków prawnychumowa sprzedaży energii elektrycznejnieuczciwe praktykisąd rejonowyrzecznik konsumentów

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powództwo zostało wytoczone przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w S. na rzecz konsumentki H. S. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w celu ustalenia nieważności umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz nieistnienia roszczenia spółki o zapłatę opłaty jednorazowej. H. S. zawarła umowę w swoim mieszkaniu, wierząc zapewnieniom przedstawiciela spółki, że jest to jedynie formalna zmiana umowy z dotychczasowym dostawcą energii, mająca na celu obniżenie rachunków. W rzeczywistości umowa ta oznaczała zmianę sprzedawcy energii elektrycznej. Konsumentka, osoba starsza i schorowana, podpisała dokumenty bez dokładnego zapoznania się z ich treścią. Po otrzymaniu pierwszego rachunku dowiedziała się o zmianie sprzedawcy i złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Pozwana spółka nie uznała tego oświadczenia za skuteczne i dochodziła zapłaty opłaty jednorazowej za przedterminowe rozwiązanie umowy. Sąd Rejonowy, opierając się na uznaniu powództwa przez pozwaną oraz analizie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących błędu przy czynnościach prawnych (art. 84 k.c.), uznał, że błąd H. S. był istotny i został wywołany przez przedstawiciela pozwanej. W związku z tym, sąd ustalił nieważność umowy sprzedaży energii elektrycznej i nieistnienie dochodzonego przez spółkę roszczenia. Rozstrzygnięto również o kosztach sądowych, obciążając nimi pozwaną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o błędzie przy czynnościach prawnych w kontekście umów konsumenckich, zwłaszcza w sektorze energetycznym, oraz rola rzecznika konsumentów w ochronie praw konsumentów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się w dużej mierze na uznaniu powództwa przez pozwaną, co ogranicza jego wartość dowodową w innych sprawach, ale stanowi potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej błędu i nieuczciwych praktyk sprzedawców energii.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa sprzedaży energii elektrycznej zawarta przez konsumenta z przedsiębiorcą może zostać uznana za nieważną ze względu na skuteczne uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, gdy błąd został wywołany przez przedstawiciela przedsiębiorcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa może zostać uznana za nieważną, jeśli błąd był istotny, dotyczył treści czynności prawnej i został wywołany przez drugą stronę (lub mogła ona z łatwością błąd zauważyć), a konsument działał pod wpływem tego błędu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawiciel pozwanej spółki wprowadził konsumentkę w błąd co do charakteru umowy i sprzedawcy energii elektrycznej. Konsumentka, osoba starsza i schorowana, podpisała umowę w zaufaniu do przedstawiciela, nie zapoznając się z jej treścią. Błąd dotyczył kluczowych elementów umowy (sprzedawca, charakter zmiany) i był istotny, uzasadniając uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli.

Czy istnieje interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy sprzedaży energii elektrycznej i nieistnienia roszczenia o zapłatę opłaty jednorazowej, gdy pozwana spółka uznała powództwo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieje interes prawny, ponieważ uznanie powództwa przez pozwaną nie zwalnia sądu z obowiązku oceny, czy czynność ta nie jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego, a orzeczenie definitywnie zakończy spór.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. jest uzasadnione, gdy istnieje niepewność prawna, którą wynik postępowania ma usunąć. Nawet w przypadku uznania powództwa, sąd musi zbadać jego zgodność z prawem. W tej sprawie ustalenie nieważności umowy definitywnie zakończy spór o zapłatę opłaty jednorazowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

H. S. (reprezentowana przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Miejski Rzecznik Konsumentów w S.	organ_państwowy	powód (działający na rzecz konsumenta)
H. S.	osoba_fizyczna	konsumentka (strona zastępowana)
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 189

Kodeks cywilny

Podstawa prawna powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny. Sąd jest związany uznaniem powództwa, ale musi ocenić jego zgodność z prawem.

k.c. art. 84 § 1

Kodeks cywilny

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej, jeśli błąd został wywołany przez drugą stronę lub wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć (w przypadku czynności odpłatnych).

k.c. art. 84 § 2

Kodeks cywilny

Błąd musi być istotny, tzn. uzasadniać przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.

k.c. art. 88 § 1

Kodeks cywilny

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie.

k.c. art. 88 § 2

Kodeks cywilny

Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie pod wpływem błędu powinno być złożone w ciągu roku od wykrycia błędu.

Pomocnicze

k.c. art. 22 § 1

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

u.k.s.c. art. 96 § 11

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących ochrony indywidualnych interesów konsumenta nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Koszty sądowe, których strona nie miała obowiązku uiścić, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasada kosztów niezbędnych i celowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd konsumentki co do treści czynności prawnej (sprzedawca energii, charakter umowy) został wywołany przez przedstawiciela pozwanej spółki. • Błąd był istotny, gdyż konsumentka nie złożyłaby oświadczenia woli, gdyby działała rozsądnie i znała rzeczywisty stan rzeczy. • Konsumentka skutecznie uchyliła się od skutków prawnych oświadczenia woli w ustawowym terminie. • Istnieje interes prawny w ustaleniu nieważności umowy i nieistnienia roszczenia, mimo uznania powództwa przez pozwaną.

Godne uwagi sformułowania

nie informował natomiast, że jest przedstawicielem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., a zawarcie przedmiotowej umowy zmierza do zmiany sprzedawcy energii elektrycznej. • H. S. , będąca osobą starszą i schorowaną, zaufała przedstawicielowi pozwanej i bez zapoznania się z treścią przedstawionych jej dokumentów, podpisała je. • Pozwana, uznając powództwo, przyznała, że istotnie okoliczności, w jakich doszło do zawarcia umowy oraz zachowanie jej przedstawiciela mogło wywołać u H. S. mylne wyobrażenie o treści umowy, a zaniechanie dokładnego zapoznania się z treścią umowy było usprawiedliwione zachowaniem jej przedstawiciela.

Skład orzekający

Tomasz Cegłowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o błędzie przy czynnościach prawnych w kontekście umów konsumenckich, zwłaszcza w sektorze energetycznym, oraz rola rzecznika konsumentów w ochronie praw konsumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się w dużej mierze na uznaniu powództwa przez pozwaną, co ogranicza jego wartość dowodową w innych sprawach, ale stanowi potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej błędu i nieuczciwych praktyk sprzedawców energii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowe nieuczciwe praktyki sprzedawców energii wobec konsumentów, co jest problemem powszechnym i budzącym zainteresowanie. Pokazuje również, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące błędu w kontekście umów zawieranych w domu klienta.

“Uważaj na "formalne zmiany" umów energetycznych – sąd unieważnił kontrakt zawarty pod wpływem błędu!”

Dane finansowe

opłata jednorazowa: 731 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników