Orzeczenie · 2026-05-20

II ZO 99/25Odmowa wznowienia postępowania immunitetowego

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-20
SNKarneodpowiedzialność karna prokuratorówWysokanajwyższy
immunitetprokuratorSąd Najwyższywznowienie postępowaniapostępowanie dyscyplinarnekpkuchwałaniedopuszczalność

Wniosek Prokuratury Krajowej o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia immunitetu prokuratora X. Y. został uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy przez Sąd Najwyższy. Prokuratura Krajowa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej (sygn. akt II DO 85/20), powołując się na późniejsze orzeczenia sądów niższych instancji, które uchyliły wyrok skazujący prokuratora X. Y. i umorzyły postępowanie karne z powodu wadliwej procedury immunitetowej. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wskazał, że instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie do orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności karnej, a nie do orzeczeń incydentalnych, takich jak uchwała sądu dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności. Podkreślono, że taka uchwała nie przesądza o winie i nie pozbawia osoby uprawnień procesowych. Sąd Najwyższy przypomniał również, że sprawy Izby Dyscyplinarnej zostały przejęte przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, a uchwała z dnia 29 października 2020 r. w sprawie II DO 85/20 jest prawomocna. Wskazano, że choć ustawa przewiduje możliwość wznowienia postępowania dla sędziów, których sprawy rozpatrywała Izba Dyscyplinarna, przepis ten nie obejmuje prokuratorów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawach dotyczących immunitetów zawodowych, w szczególności rozróżnienie między orzeczeniem o odpowiedzialności karnej a uchwałą zezwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej i Izby Odpowiedzialności Zawodowej w Sądzie Najwyższym oraz immunitetami prokuratorskimi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o wznowienie postępowania może być złożony w sprawie uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania nie może być złożony w sprawie uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, gdyż nie jest to orzeczenie rozstrzygające o odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowany pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym wznowienie postępowania dotyczy orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności karnej, a nie orzeczeń incydentalnych. Uchwała sądu dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie przesądza o winie i nie jest orzeczeniem podlegającym wznowieniu w trybie art. 540 k.p.k.

Czy wniosek o wznowienie postępowania może być oparty na późniejszych orzeczeniach sądów niższych instancji, które uchyliły wyrok skazujący z powodu wadliwej procedury immunitetowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze orzeczenia sądów niższych instancji, które uchyliły wyrok skazujący z powodu wadliwej procedury immunitetowej, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania zakończonego prawomocną uchwałą sądu dyscyplinarnego zezwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała sądu dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest prawomocna i nie podlega wznowieniu w oparciu o późniejsze orzeczenia dotyczące postępowania karnego, które zostało wadliwie wszczęte.

Czy ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym przewiduje możliwość wznowienia postępowania dla prokuratorów, których sprawy rozpatrywała Izba Dyscyplinarna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa ta przewiduje możliwość wznowienia postępowania wyłącznie dla sędziów, a nie dla osób wykonujących inne zawody prawnicze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 18 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis, który dotyczy wyłącznie sędziów, a nie prokuratorów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (odrzucenie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
Prokuratura Krajowa Wydziału Spraw Wewnętrznychorgan_państwowywnioskodawca
Prokurator X. Y.osoba_fizycznaoskarżony/prokurator
Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnymorgan_państwowyorgan orzekający
Sąd Najwyższy Izba Dyscyplinarnaorgan_państwowyorgan orzekający

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie co do zasady do postępowań zakończonych prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej, a nie co do orzeczeń incydentalnych.

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz zmianie niektórych innych ustaw art. 18 § 1

Wniosek o wznowienie postępowania dla sędziów, których sprawy rozpatrywała Izba Dyscyplinarna, w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 426 § 1

Kodeks postępowania karnego

Na zarządzenie nie przysługuje zażalenie.

k.p.k. art. 466 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 177 § 1 i 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 8

Zniesienie Izby Dyscyplinarnej i utworzenie Izby Odpowiedzialności Zawodowej.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 8 § 2

Przejęcie spraw wszczętych i niezakończonych przez Izbę Dyscyplinarną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała sądu dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie jest orzeczeniem podlegającym wznowieniu w trybie art. 540 k.p.k. • Wniosek nie spełnia wymogów ustawowych dotyczących wznowienia postępowania. • Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym przewiduje możliwość wznowienia postępowania tylko dla sędziów, nie dla prokuratorów.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalnego z mocy ustawy • nie rozstrzygają one o przedmiocie postępowania • Uchwała sądu dyscyplinarna [...] jest jedynie [...] zezwoleniem na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, co nie przesądza w żadnym wypadku o winie sędziego, nie mówiąc już o karze. • zachodzi ciągłość orzecznictwa • Przepis ten niewątpliwie stanowi lex specialis wobec art. 542 § 3 k.p.k. w wynikającym z jego treści zakresie.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawach dotyczących immunitetów zawodowych, w szczególności rozróżnienie między orzeczeniem o odpowiedzialności karnej a uchwałą zezwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej i Izby Odpowiedzialności Zawodowej w Sądzie Najwyższym oraz immunitetami prokuratorskimi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury immunitetowej prokuratorów i możliwości wznowienia postępowania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i dyscyplinarnym. Pokazuje złożoność postępowań związanych z odpowiedzialnością zawodową.

“Sąd Najwyższy: Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie immunitetu prokuratora odrzucony. Kluczowe rozróżnienie w prawie.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst