II ZO 99/25

II ZO 99/25 
 
 
  
ZARZĄDZENIE 
  
Dnia 20 maja 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Maria Szczepaniec 
  
 
  
1. Na podstawie art. 540 k.p.k. a contrario w zw. z art. 545 §  
1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., odmówić 
przyjęcia wniosku z dnia 11 września 2025 r. Prokuratury Krajowej 
Wydziału 
Spraw 
Wewnętrznych 
o 
wznowienie 
postępowania  
w sprawie o sygn. akt II DO 85/20 w przedmiocie zażalenia 
prokuratora X. Y. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów 
przy Prokuratorze Generalnym z dnia 7 lipca 2020 r. o sygn. akt [...], 
jako niedopuszczalnego z mocy ustawy;  
2. Odpis zarządzenia doręczyć Prokuraturze Krajowej Wydziałowi 
Spraw Wewnętrznych z pouczeniem, że na niniejsze zarządzenie nie 
przysługuje zażalenie w myśl art. 426 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 §  
1 k.p.k.;  
3. Sprawę zakreślić w repertorium II ZO, jako załatwioną w inny 
sposób.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
Uchwałą z dnia 7 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Dyscyplinarny 
dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym zezwolił na pociągnięcie 
prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] X. Y. do odpowiedzialności karnej za 
przestępstwo z art. 177 § 1 i 2 k.k. 

II ZO 99/25              
2 
 
 
Na powyższą uchwałę prokurator X. Y. złożył zażalenie. 
Uchwałą z dnia 29 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt II DO 85/20, 
Sąd Najwyższy Izba Dyscyplinarna utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. 
Pismem z dnia 11 września 2025 r. (data sporządzenia) Prokuratura Krajowa 
Wydział Spraw Wewnętrznych wniosła o wznowienie postępowania w sprawie  
o sygn. akt II DO 85/20 w przedmiocie zażalenia prokuratora X. Y. na uchwałę 
Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 7 
lipca 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...]. W uzasadnieniu wskazano m.in., że Sąd 
Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt […] uznał 
oskarżonego prokuratora X. Y. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 
177 § 1 i 2 k.k. Następnie, Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 8 marca 2023 r. w 
sprawie o sygn. akt […], uchylił zaskarżony wyrok i na postawie art. 439 § 1 pkt 9 
k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., umorzył postępowanie karne wobec 
oskarżonego prokuratora X. Y. z uwagi na fakt, że procedura immunitetowa w 
przedmiotowej sprawie nie została prawomocnie zakończona, środek odwoławczy 
złożony od decyzji o uchylenie immunitetu formalnego nie został rozpoznany przez 
Sąd, a mimo to postępowanie karne było w stosunku do oskarżonego prowadzone i 
doszło do wydania przez Sąd I instancji wyroku. Od ww. prawomocnego wyroku, 
Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną. W jej efekcie wyrok ten został 
uchylony w całości wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2024 r. w 
sprawie o sygn. akt II NSNk 30/23, zaś sprawę przekazano ww. Sądowi do 
ponownego rozpoznania. 
 
Sąd Najwyższy zarządził co następuje. 
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że wniosek Prokuratury Krajowej 
Wydziału Spraw Wewnętrznych o wznowienie postępowania zakończonego 
uchwałą Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej w sprawie o sygn. akt  II DO 85/20, 
jest niedopuszczalny z mocy ustawy.  

II ZO 99/25              
3 
 
 
W złożonym wniosku wnioskodawca ani nie wskazał istnienia żadnej  
z przesłanek ujętych w art. 540 k.p.k., ani nie wskazał żadnej podstawy prawnej  
w oparciu o którą wywiódł swój wniosek. Zdaniem wnioskodawcy, jedyną 
możliwością pociągnięcia prokuratora X. Y. do odpowiedzialności karnej za 
popełniony czyn z art. 177 § 1 i 2 k.k., jest uzyskanie przez Prokuraturę Krajową 
prawomocnej uchwały w przedmiocie uchylenia immunitetu ww. prokuratora. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że instytucja 
wznowienia postępowania ma zastosowanie co do zasady do postępowań 
zakończonych prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności 
karnej, a nie co do orzeczeń incydentalnych, gdyż nie rozstrzygają one  
o przedmiocie postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 sierpnia 
2008 r., IV KZ 59/08, OSNwSK 2008, poz. 1715; z 11 września 2008 r., IV KZ 62/08, 
OSNwSK 2008, poz. 1823). Co więcej, takim orzeczeniem jest uchwała sądu 
dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
prokuratora, czy sędziego. Wprost w tym względzie wypowiedział się Sąd 
Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2009 r. (sygn. akt SNO 16/19, Lex 
nr 1288799), w którym wskazano, że cyt.: „Uchwała sądu dyscyplinarnego wydana 
w trybie art. 80 § 2c u.s.p. jest jedynie, co wynika wprost z treści tego przepisu, 
zezwoleniem na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, co nie 
przesądza w żadnym wypadku o winie sędziego, nie mówiąc już o karze. Uchwała 
ta, zezwalając prokuratorowi na wszczęcie postępowania in personam, nie 
pozbawia osoby wobec której ją wydano, żadnych uprawnień procesowych 
przysługujących każdemu podmiotowi znajdującemu się w takiej sytuacji 
procesowej. Osoba taka w świetle przepisów prawa pozostaje niewinna, ma w 
szczególności prawo do podjęcia aktywnej obrony przed stawianymi jej zarzutami 
poprzez składanie wniosków dowodowych, czy też chociażby prawo skargi do sądu 
na decyzje procesowe prokuratora, w wypadkach wskazanych w Kodeksie 
postępowania karnego. Brak jest zatem jakichkolwiek przesłanek do uznania, że 
uchwała wydana przez sąd dyscyplinarny w toku postępowania uregulowanego  
w art. 80 § 2c u.s.p. jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 126 u.s.p., a co za tym 
idzie istnieje, przewidziana przepisami prawa, możliwość wznowienia takiego 
postępowania.” Teza ta, co prawda dotyczy kwestii zezwolenia na pociągnięcie do 

II ZO 99/25              
4 
 
 
odpowiedzialności karnej sędziego, niemniej jednak znajduje ona analogiczne 
zastosowanie, jeżeli chodzi o możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej 
prokuratorów. Uregulowania w tym względzie, jeżeli chodzi o obydwie grupy 
zawodowe są w istocie tożsame. 
Sąd Najwyższy przypomina również, że na mocy ustawy z 9 czerwca 2022 r. 
o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz zmianie niektórych innych ustaw 
zniesiono Izbę Dyscyplinarną i utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej (art. 
8 ustawy), zaś sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie, 
należące do Izby Dyscyplinarnej, zostały przejęte do rozpoznania przez Izbę 
Odpowiedzialności Zawodowej (art. 8 ust. 2 ustawy). Tym samym, orzeczenia Izby 
Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego nie stały się nieważne z mocy ustawy, wręcz 
przeciwnie zachodzi ciągłość orzecznictwa, zaś sprawa uchylenia immunitetu 
prokuratorowi X. Y. została prawomocnie zakończona uchwałą Sądu Najwyższego 
z dnia 29 października 2020 r., w sprawie o sygn. akt II DO 85/20, utrzymującą w 
mocy uchwałę Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze 
Generalnym z dnia 7 lipca 2020 r., w sprawie o sygn. akt [...]. 
Co znamienne, w art.  18 ust. 1 ww. ustawy wprost przewidziano, iż  
„W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy sędziemu,  
w stosunku do którego wydany został przez Sąd Najwyższy w składzie którego brał 
udział sędzia Izby Dyscyplinarnej, prawomocny wyrok dyscyplinarny lub podjęta 
została uchwała prawomocnie zezwalająca na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania”. 
Przepis ten niewątpliwie stanowi lex specialis wobec art. 542 § 3 k.p.k.  
w wynikającym z jego treści zakresie. Oznacza to, że w sytuacji wydania wyroku 
dyscyplinarnego lub uchwały zezwalającej na uchylenie immunitetu przez 
Sąd Najwyższy Izbę Dyscyplinarną, w ustawodawstwie przewidziana została 
szczególna podstawa do wznowienia postępowania wyłącznie z powodu 
organu, który wydał wyrok lub uchwałę, jednak podstawa ta dotyczy 
wyłącznie sędziów; nie dotyczy ona osób wykonujących inne zawody 
prawnicze, których sprawy pozostawały w kognicji Sądu Najwyższego Izby 

II ZO 99/25              
5 
 
 
Dyscyplinarnej (por. np. zarządzenie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2025 
r., II ZO 23/25). 
W tym stanie rzeczy, należało odmówić przyjęcia wniosku Prokuratury 
Krajowej Wydziału Spraw Wewnętrznych jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. 
Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak na wstępie. 
 
[M. T.]  
[r.g.]