II USKP 72/26Oddalenie wniosku o wykluczenie sędziego SN 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie z odwołania T. B. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o wysokość emerytury policyjnej, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Sobutki od orzekania. Jako podstawę wniosku wskazano wątpliwości dotyczące sposobu powołania sędziów po zmianach w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa, odwołując się do orzecznictwa ETPCz, sądów powszechnych i administracyjnych oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, oddalił go. W uzasadnieniu wskazano, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, a wyłączenie sędziego nie może być dowolne. Podkreślono, że uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może być sprzeczna z Konstytucją. Zwrócono uwagę na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, które stanowią, że niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena zgodności z prawem powołania sędziego, a okoliczności towarzyszące powołaniu nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd powołał się również na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziły niezgodność art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania z art. 179 Konstytucji RP. Wskazano, że przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołano się także na wyrok TSUE z 24 marca 2026 r., C-521/21, który dopuszcza uznanie składu orzekającego za niezawisły i bezstronny, nawet jeśli procedura powołania sędziego budziła pewne wątpliwości, o ile nie zachodzą inne istotne okoliczności podważające niezawisłość lub bezstronność.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w kontekście tzw. reformy sądownictwa i powołania sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście jego powołania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wątpliwości dotyczące sposobu powołania sędziego, wynikające ze zmian w ustawie o KRS, mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwości dotyczące sposobu powołania sędziego, wynikające ze zmian w ustawie o KRS, nie stanowią podstawy do jego wyłączenia od orzekania, jeśli nie ma indywidualnych i konkretnych okoliczności dotyczących jego pracy, które podważałyby jego niezawisłość i bezstronność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Wyłączenie sędziego nie może być dowolne. Uchwała SN nie ma rangi ustawy i nie może być sprzeczna z Konstytucją. Ustawa o Sądzie Najwyższym wyłącza możliwość oceny zgodności z prawem powołania sędziego, a okoliczności towarzyszące powołaniu nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego. Powołano się na orzeczenia TK i TSUE.
Jaka jest moc prawna uchwały Sądu Najwyższego dotyczącej wyłączenia sędziego w kontekście przepisów proceduralnych i Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie zastępuje przepisów procedury cywilnej ani Konstytucji. Może być wykorzystywana w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa, ale nie może być sprzeczna z ustawą zasadniczą ani wyłączać sędziego od orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała składu połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. nie wiąże formalnie sędziów SN, a jej postanowienia mogą być wykorzystywane jedynie w granicach normalnych sposobów wykładni prawa. Podkreślono, że ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie określają ustawy, a uchwała SN nie może wyłączyć sędziego od orzekania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji | instytucja | przeciwnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczenie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS jest niezgodne z art. 179 Konstytucji RP.
k.p.c. art. 48 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
u.SN art. 29 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady powoływania sędziów.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podstawy wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne. • Uchwała SN nie ma rangi ustawy i nie może być sprzeczna z Konstytucją. • Ustawa o SN wyłącza ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. • Orzecznictwo TK i TSUE potwierdza, że wątpliwości co do procedury powołania sędziego nie zawsze prowadzą do jego wyłączenia.
Odrzucone argumenty
Wątpliwości co do sposobu powołania sędziego po zmianach w ustawie o KRS stanowią podstawę do jego wyłączenia. • Uchwała SN z dnia 23 stycznia 2020 r. wiąże sędziów SN i stanowi podstawę do wyłączenia sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. • Wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy nie może być dowolne. • Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.; nie może być sprzeczna z ustawą zasadniczą. • Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy ... zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. • Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne (w danej sprawie), a nie generalne.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący
Jarosław Sobutka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w kontekście tzw. reformy sądownictwa i powołania sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście jego powołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Czy wątpliwości co do powołania sędziego SN wystarczą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.