II SAB/Wr 878/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Y. L. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt stały. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów. Wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony 26 kwietnia 2024 r., a do dnia wniesienia skargi (25 maja 2025 r.) Wojewoda nie podjął żadnych działań, co stanowiło podstawę do stwierdzenia bezczynności. Sąd odniósł się do przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d), które zawieszają biegi terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt. Podkreślono, że przepisy te stosuje się do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy. Jednakże, sąd wskazał na najnowsze orzecznictwo NSA, które kwestionuje konstytucyjność dalszego przedłużania zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r., uznając je za niezgodne z prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). W związku z tym, sąd uznał, że Wojewoda nie mógł skutecznie powoływać się na zawieszenie terminów po tej dacie. Pomimo stwierdzenia bezczynności, sąd nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę organu i jego przekonanie o nadal obowiązującym zawieszeniu terminów. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Skarga w zakresie wymierzenia grzywny została oddalona. Zasądzono również koszty postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście Konstytucji RP, zwłaszcza po zmianach wprowadzonych w 2024 r. oraz zasady szybkości postępowania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu po 30 czerwca 2024 r. i specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy. Interpretacja konstytucyjna może być przedmiotem dalszych rozważań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt stały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie podjął żadnych czynności weryfikacyjnych ani procesowych przez ponad rok od złożenia wniosku, co narusza zasadę szybkości postępowania i obowiązek działania bez zbędnej zwłoki.
Czy dalsze stosowanie przepisów zawieszających biegi terminów w sprawach cudzoziemców (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze stosowanie tych przepisów po tej dacie jest niezgodne z Konstytucją, w szczególności z prawem do sądu.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w nowszym orzecznictwie uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów, które miało charakter epizodyczny, narusza prawo do sądu i zasadę pewności prawa, gdy nadzwyczajne okoliczności uzasadniające te przepisy już nie występują.
Czy stwierdzona bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd wziął pod uwagę, że organ działał w przekonaniu o nadal obowiązującym zawieszeniu terminów, a także nową interpretację przepisów przez NSA, co wyklucza oczywistość i dyskwalifikujący charakter naruszenia.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na bezczynność, w tym zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Pomocnicze
u.pom.Ukrainie art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wprowadzający zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, stosuje się do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy.
u.pom.Ukrainie art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten przedłużał okres zawieszenia biegu terminów. Sąd odmówił zastosowania jego postanowień w zakresie przedłużenia do 30 września 2025 r. jako niezgodnych z Konstytucją.
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa ogólny termin załatwiania spraw administracyjnych i nakłada obowiązek działania bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania, nakazująca organom działać wnikliwie i szybko.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
u.pom.Ukrainie art. 100c § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów do załatwienia spraw dotyczących zezwoleń na pobyt.
u.pom.Ukrainie art. 100c § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności i przewlekłości w okresie zawieszenia terminów.
u.pom.Ukrainie art. 100c § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zakaz wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie zawieszenia.
u.pom.Ukrainie art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie okresu zawieszenia biegu terminów.
u.pom.Ukrainie art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zakaz wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie zawieszenia.
u.zmieniająca art. 10 § 1
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie obowiązywania przepisów art. 100d do 4 marca 2026 r.
u.p.z. art. 88
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Dotyczy zezwoleń na pracę.
u.cudzoziemcach art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
u.cudzoziemcach art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa moment rozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy o zezwolenie na pobyt czasowy.
u.cudzoziemcach art. 3 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Definicja pojęcia 'cudzoziemiec'.
k.p.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wskazania przez organ terminu załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy.
ustawa zmieniająca art. 1 § 3
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
Przepis, który przedłużył obowiązywanie zawieszenia terminów do 30 września 2025 r., a który sąd odmówił zastosowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie podjął żadnych czynności weryfikacyjnych ani procesowych przez ponad rok od złożenia wniosku, co stanowi bezczynność. • Dalsze stosowanie przepisów zawieszających biegi terminów w sprawach cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3).
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że sprawa podlega zawieszeniu terminów na podstawie art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Godne uwagi sformułowania
Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu • bezczynność Wojewody Dolnośląskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa • zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni • NSA zaprezentował zmodyfikowane stanowisko, dokonując rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw • odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. [...] jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji • rozwiązanie ustawowe [...] jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący sprawozdawca
Halina Filipowicz-Kremis
członek
Marta Pawłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście Konstytucji RP, zwłaszcza po zmianach wprowadzonych w 2024 r. oraz zasady szybkości postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu po 30 czerwca 2024 r. i specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy. Interpretacja konstytucyjna może być przedmiotem dalszych rozważań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego – prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy, które miały ograniczyć dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje ewolucję orzecznictwa NSA w tej kwestii.
“Prawo do sądu kontra specustawa: NSA odmawia zastosowania przepisów ograniczających dostęp do wymiaru sprawiedliwości po 30 czerwca 2024 r.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.