II SAB/Wr 1464/25Przewlekłość wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. G. wniósł skargę na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w postępowaniu o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, wszczętym w maju 2024 r. Po wniesieniu ponaglenia, skarżący złożył skargę, domagając się stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania organu do wydania decyzji w 14 dni, grzywny i zasądzenia sumy pieniężnej. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d), które zawieszały bieg terminów w sprawach cudzoziemców do 30 września 2025 r. Sąd, odwołując się do orzecznictwa NSA, uznał, że przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3). Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości, nie podejmując żadnych czynności od maja 2024 r., mimo że termin 60 dni na wydanie decyzji (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) już upłynął. Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania decyzji w terminie 60 dni, oddalił dalszą skargę i zasądził koszty postępowania. Przewlekłość nie została uznana za rażące naruszenie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie przepisów zawieszających biegi terminów w sprawach cudzoziemców po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności i ich zgodność z Konstytucją.
Dotyczy spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców w okresie, gdy obowiązywały przepisy o zawieszeniu terminów, a następnie ich przedłużaniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów w sprawach cudzoziemców, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. i czy ich przedłużanie jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3), ponieważ nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniały ich wprowadzenie, już nie istnieją, a ograniczenie prawa do sądu musi być proporcjonalne i niezbędne.
Uzasadnienie
NSA w nowszym orzecznictwie uznał, że ponad dwuletni okres obowiązywania przepisów zawieszających terminy jest wystarczający do rozwiązania problemów kadrowych i organizacyjnych. Dalsze przedłużanie tych przepisów stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu i narusza zasadę pewności prawa.
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, pomimo przepisów zawieszających biegi terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się przewlekłości, ponieważ nie podjął żadnych czynności procesowych od daty złożenia wniosku (23 maja 2024 r.) do daty wniesienia skargi, naruszając tym samym ogólne zasady k.p.a. dotyczące niezwłocznego załatwiania spraw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet w przypadku przepisów szczególnych, organ ma obowiązek niezwłocznej weryfikacji wniosku i podjęcia czynności procesowych. Brak jakichkolwiek działań ze strony Wojewody od maja 2024 r. świadczy o przewlekłości, niezależnie od przepisów zawieszających terminy.
Czy przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistego, ewidentnego i drastycznego naruszenia przepisów. W tym przypadku, choć wystąpiła przewlekłość, sąd wziął pod uwagę kontekst prawny związany z przepisami dotyczącymi obywateli Ukrainy oraz nową interpretację NSA, co wykluczyło kwalifikację naruszenia jako rażącego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ponaglenie jako środek zaskarżenia w przypadku bezczynności i przewlekłości.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie przewlekłości postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązanie organu do wydania aktu.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców do 31 grudnia 2022 r.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Niestosowanie przepisów o bezczynności i przewlekłości w okresie zawieszenia.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Brak możliwości wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie zawieszenia.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie okresu zawieszenia biegu terminów.
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 10 § 1
Przedłużenie obowiązywania przepisów art. 100d do 4 marca 2026 r.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określenie momentu rozpoczęcia biegu terminu 60 dni.
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 44
Dodanie art. 100c do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 32
Dodanie art. 100d z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r.
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 3
Przedłużenie do 30 września 2025 r. obowiązywania zawieszenia terminu do załatwienia spraw.
Pomocnicze
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekazywania akt.
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 12 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy zawieszające biegi terminów w sprawach cudzoziemców (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. ze względu na niezgodność z Konstytucją. • Brak podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych przez Wojewodę od daty złożenia wniosku (23 maja 2024 r.) świadczy o przewlekłości postępowania, mimo przepisów szczególnych.
Odrzucone argumenty
Wojewoda argumentował, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) zawieszające biegi terminów w sprawach cudzoziemców, przedłużone do 30 września 2025 r., wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości.
Godne uwagi sformułowania
czasowe ograniczenie prawa do sądu (i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości. • Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. • Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności • konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • nie można pogodzić z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • Weryfikacja ta powinna nastąpić niezwłocznie, a więc bez nieuzasadnionego odwlekania tej czynności.
Skład orzekający
Marta Pawłowska
przewodniczący sprawozdawca
Halina Filipowicz-Kremis
sędzia
Wojciech Śnieżyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów zawieszających biegi terminów w sprawach cudzoziemców po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności i ich zgodność z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców w okresie, gdy obowiązywały przepisy o zawieszeniu terminów, a następnie ich przedłużaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy ukraińskiej, która była przedmiotem wielu nowelizacji i kontrowersji interpretacyjnych.
“Prawo do sądu kontra specustawa: WSA kwestionuje przedłużanie zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.