II SAB/Wr 1228/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę V. K. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, przyznanie odszkodowania, wymierzenie grzywny oraz zasądzenie kosztów. Wojewoda argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie, które przedłużano wielokrotnie, ostatnio do 30 września 2025 r. Sąd uznał jednak, że te przepisy, w obecnym kształcie i po upływie tak długiego czasu, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i odmówił ich zastosowania. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, ale nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ został zobowiązany do wydania aktu w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd oddalił dalszą część skargi dotyczącą odszkodowania i grzywny, a także zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach cudzoziemców po długotrwałym stosowaniu przepisów zawieszających terminy, ze względu na naruszenie prawa do sądu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie i ich przedłużaniem. Kluczowe jest ustalenie, czy okoliczności nadzwyczajne nadal uzasadniają stosowanie tych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy zawieszające terminy załatwiania spraw cudzoziemców, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, mogą być stosowane w nieskończoność i czy ich przedłużanie narusza prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mogą być stosowane w nieskończoność, a ich wielokrotne przedłużanie po upływie uzasadnionego okresu narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na nowszym orzecznictwie NSA, uznał, że ponad dwuletni okres stosowania przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw pobytowych jest wystarczający. Dalsze przedłużanie tych przepisów, które miały mieć charakter epizodyczny, prowadzi do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu i narusza zasadę pewności prawa.
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Pomimo argumentacji organu o zawieszeniu terminów, sąd uznał, że organ nie podjął wystarczających czynności weryfikacyjnych i procesowych w ustawowym terminie, naruszając zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego.
Czy bezczynność Wojewody miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistego, ewidentnego i drastycznego naruszenia przepisów. W tej sprawie, biorąc pod uwagę modyfikację stanowiska NSA w kwestii stosowania przepisów o zawieszeniu terminów, bezczynność nie została zakwalifikowana jako rażąca.
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa zmieniająca art. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa zmieniająca art. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
ustawa o cudzoziemcach art. 210
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o pomocy państwa w uzyskaniu lokalu mieszkalnego dla młodych osób
ustawa o cudzoziemcach art. 223
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o pomocy państwa w uzyskaniu lokalu mieszkalnego dla młodych osób
ustawa o cudzoziemcach art. 112a
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o pomocy państwa w uzyskaniu lokalu mieszkalnego dla młodych osób
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o cudzoziemcach art. 106 § 2
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o pomocy państwa w uzyskaniu lokalu mieszkalnego dla młodych osób
ustawa o cudzoziemcach art. 106 § 2a
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o pomocy państwa w uzyskaniu lokalu mieszkalnego dla młodych osób
Dz.U. z 2022 r., poz. 830
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2023 r., poz. 185
Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy zawieszające terminy załatwiania spraw cudzoziemców, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, nie mogą być stosowane w nieskończoność i naruszają prawo do sądu po upływie uzasadnionego okresu. • Organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania, nie podejmując wystarczających czynności weryfikacyjnych i procesowych w ustawowym terminie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu terminów załatwiania spraw na mocy przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie. • Wniosek o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i przyznanie odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
czasowe ograniczenie prawa do sądu (i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. • cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). • nie można było zastosować art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono do 30.09.2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. • niezwłocznej weryfikacji, ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane i jakie dokumenty w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy i stosownie do okoliczności podjęcia odpowiednich czynności
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach cudzoziemców po długotrwałym stosowaniu przepisów zawieszających terminy, ze względu na naruszenie prawa do sądu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie i ich przedłużaniem. Kluczowe jest ustalenie, czy okoliczności nadzwyczajne nadal uzasadniają stosowanie tych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu w kontekście przepisów nadzwyczajnych, które są wielokrotnie przedłużane, co może prowadzić do paraliżu administracyjnego i ograniczenia praw obywatelskich. Pokazuje ewolucję orzecznictwa NSA w tej materii.
“Prawo do sądu kontra przepisy nadzwyczajne: Czy urzędy mogą wiecznie zawieszać terminy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.