II SAB/Wa 26/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R.K. na bezczynność Polskiego Holdingu Hotelowego Sp. z o.o. (dalej „spółka”) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o dane dotyczące wydatków spółki na współpracę z wydawcami czasopism branżowych w latach 2018-2023. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej, motywowane prywatnym interesem ekonomicznym skarżącego i potrzebami toczących się sporów sądowych. Spółka argumentowała, że skarżący jest powiązany z konkurencyjną platformą branżową, a wnioskowane informacje mają dla niego wartość gospodarczą. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że choć spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, prawo to nie może być wykorzystywane do celów innych niż troska o dobro publiczne. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego, podyktowany potrzebami indywidualnego sporu sądowego, stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zapewnienie jawności życia publicznego i kontroli nad podmiotami dysponującymi majątkiem publicznym, a nie zaspokajanie prywatnych interesów. Ponieważ spółka udzieliła odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, informując o braku podstaw do udostępnienia informacji z uwagi na nadużycie prawa, Sąd uznał, że nie doszło do bezczynności organu. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności stosowania konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej w przypadku wniosków podyktowanych prywatnym interesem i potrzebami sporów sądowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca jest stroną toczącego się sporu sądowego z podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podyktowany potrzebami indywidualnego sporu sądowego, może być uznany za nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który jest podyktowany potrzebami indywidualnego sporu sądowego i służy zgromadzeniu materiału dowodowego na potrzeby tego sporu, może być uznany za nadużycie prawa do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Prawo do informacji publicznej ma służyć trosce o dobro publiczne, transparentność państwa i kontroli obywatelskiej, a nie zaspokajaniu prywatnych interesów czy potrzeb w indywidualnych sporach prawnych. Wykorzystanie instytucji dostępu do informacji publicznej w celu uzyskania materiału dowodowego w toczącym się postępowaniu sądowym stanowi wypaczenie tej instytucji.
Czy organ, który odmówił udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez wnioskodawcę, dopuścił się bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuszcza się bezczynności, jeśli w ustawowym terminie udzieli wnioskodawcy odpowiedzi informującej o braku podstaw do udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nakłada na organ obowiązek odpowiedzi na wniosek w określonym terminie, nie tylko w przypadku udostępnienia informacji lub odmowy jej udostępnienia, ale także w przypadku, gdy wniosek stanowi nadużycie prawa. Pismo informujące o braku podstaw do udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa stanowi odpowiedź na wniosek i zwalnia organ z zarzutu bezczynności.
Czy spółka z udziałem Skarbu Państwa, dysponująca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka z udziałem Skarbu Państwa, wykonująca zadania publiczne lub dysponująca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, obowiązek udostępniania informacji publicznej spoczywa na organach władzy publicznej oraz podmiotach reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Prawo do informacji podąża za publicznym mieniem.
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym podmioty dysponujące majątkiem publicznym.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na bezczynność.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę orzekania przez sąd.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 5 lit. d
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa rodzaje informacji podlegających udostępnieniu, w tym dotyczące realizacji zadań publicznych i majątku podmiotów publicznych.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa wyjątki od udostępniania informacji, w tym w zakresie tajemnicy przedsiębiorcy.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa warunki ograniczenia prawa do informacji.
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § ust. 2
Prawo do swobodnego wyrażania opinii, w tym poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności art. 10 § ust. 1
Prawo do otrzymywania i przekazywania informacji bez ingerencji władz publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi nadużycie prawa, gdy jest podyktowany prywatnym interesem i potrzebami sporu sądowego, a nie troską o dobro publiczne. • Organ nie dopuszcza się bezczynności, jeśli w ustawowym terminie udzieli odpowiedzi informującej o braku podstaw do udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. • Odmowa udostępnienia informacji na podstawie subiektywnej oceny intencji wnioskodawcy narusza zasady niedyskryminacji i równości wobec prawa. • Wniosek o informację publiczną powinien być rozpatrywany wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria.
Godne uwagi sformułowania
próba uzyskania informacji objętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2023 r. stanowi w istocie nadużycie prawa do żądania udostępnienia informacji publicznej • prawo do informacji publicznej nie może być stosowane (wykorzystywane) do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem do osiągnięcia celu innego, niż dbałość o dobro publiczne • Celem prawa do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych do celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, itp.
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Piotr Borowiecki
sprawozdawca
Lucyna Staniszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności stosowania konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej w przypadku wniosków podyktowanych prywatnym interesem i potrzebami sporów sądowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca jest stroną toczącego się sporu sądowego z podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nadużycia prawa do informacji publicznej i jego zastosowania w kontekście sporów sądowych, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Czy można wykorzystać prawo do informacji publicznej do wygrania sporu sądowego? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.