II SAB/Gl 148/26Przewlekłose postępowanie wojewody zezwole na pobyt 50
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca Z. Z. złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie udzielenia jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Wniosek został złożony 17 czerwca 2024 r., a braki formalne uzupełnione 22 sierpnia 2024 r. Pomimo upływu ponad 18 miesięcy, organ nie wydał decyzji. Skarżąca złożyła ponaglenie, które pozostało bezskuteczne. Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawieszał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do 30 września 2025 r. Sąd uznał jednak, że wielokrotne przedłużanie tego zawieszenia, szczególnie po 30 czerwca 2024 r., jest nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP). Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, odmówił zastosowania przepisu przedłużającego zawieszenie terminów i stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie 30 dni i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia prawa do sądu w kontekście specustaw i nadzwyczajnych okoliczności, dopuszczalność i proporcjonalność zawieszania terminów w postępowaniach administracyjnych.
Dotyczy spraw, w których organ powołuje się na przepisy specustaw zawieszające biegi terminów, a skarżący wnosi o stwierdzenie przewlekłości lub bezczynności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, pomimo zawieszenia biegu terminów na mocy przepisów specustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, szczególnie po 30 czerwca 2024 r., jest nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu oraz pewność prawa, nawet w kontekście nadzwyczajnych okoliczności związanych z wojną na Ukrainie. Organ powinien dostosować swoje zasoby do bieżących potrzeb, a nie polegać na epizodycznych przepisach ograniczających prawa.
Czy przepisy zawieszające bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, mogą być stosowane w nieskończoność, ograniczając prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te, choć początkowo uzasadnione, nie mogą być stosowane w nieskończoność, zwłaszcza po upływie wystarczającego okresu na dostosowanie się organów do sytuacji.
Uzasadnienie
NSA i WSA stoją na stanowisku, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do nieograniczonego przedłużania przepisów ograniczających prawa strony, w tym prawa do sądu. Długotrwałe stosowanie takich przepisów narusza Konstytucję RP.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, gdy sprawa nie została załatwiona w terminie lub postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne.
u.o p.o.u. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis zawieszający bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt w okresie do 30 września 2025 r. Sąd uznał jego dalsze stosowanie po 30 czerwca 2024 r. za niekonstytucyjne.
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 210
Termin wydania decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wynosi 6 miesięcy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu, stwierdza bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (pewność prawa).
Pomocnicze
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o p.o.u. art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis poprzedzający art. 100d, o podobnej treści.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg poprzedzenia skargi na bezczynność lub przewlekłość ponagleniem.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec grzywnę lub przyznać sumę pieniężną.
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwałe prowadzenie postępowania przez organ administracji pomimo braku uzasadnienia. • Naruszenie prawa do sądu i pewności prawa poprzez wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów. • Niewystarczające dostosowanie organów do liczby spraw pomimo upływu czasu od wprowadzenia przepisów specustawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu biegu terminów na podstawie art. 100d u.o.p.u. jako podstawa do oddalenia skargi na przewlekłość.
Godne uwagi sformułowania
ponad dwuletni okres (od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r.) należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. • Problem bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. • Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne. • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu.
Skład orzekający
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia prawa do sądu w kontekście specustaw i nadzwyczajnych okoliczności, dopuszczalność i proporcjonalność zawieszania terminów w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ powołuje się na przepisy specustaw zawieszające biegi terminów, a skarżący wnosi o stwierdzenie przewlekłości lub bezczynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i nadużywaniem przepisów specustaw, co ma znaczenie dla wielu cudzoziemców i prawników zajmujących się prawem imigracyjnym.
“Czy przepisy specustawy mogą blokować dostęp do sądu w nieskończoność? WSA mówi 'nie'!”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.