Orzeczenie · 2026-10-21

II SAB/Gd 47/26Bezczynność prezesa ZUS świadczenie wychowawcze 14

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-10-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie wychowawczebezczynność organuprzewlekłość postępowaniaZUSKodeks postępowania administracyjnegoprawo do dobrej administracjiterminy załatwiania sprawskarga administracyjna

Skarżąca T. L. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Prezesa ZUS) w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej świadczenia wychowawczego. Zarzuciła organowi naruszenie art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez niezałatwienie sprawy w terminie i niedopełnienie obowiązku informowania o zwłoce. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania organu do podjęcia czynności oraz stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że Prezes ZUS dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że organ nie tylko przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również nie poinformował strony o przyczynach zwłoki ani o nowym terminie załatwienia, co stanowiło naruszenie art. 36 k.p.a. Mimo że odwołanie zostało rozpatrzone po wniesieniu skargi, sąd uznał, że długotrwałe opóźnienie i brak komunikacji ze strony organu uzasadniają stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji sąd stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organów administracji, zwłaszcza w sprawach świadczeń publicznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu ZUS, ale zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa mogą być stosowane szerzej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy bezczynność organu administracji publicznej w rozpatrzeniu odwołania od decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego, połączona z brakiem informowania strony o przyczynach zwłoki, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu połączona z brakiem informowania strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy, zwłaszcza gdy przekroczenie terminów jest znaczne, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Prezes ZUS dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie tylko przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy (miesiąc na postępowanie odwoławcze), ale również nie zastosował się do art. 36 k.p.a., nie informując strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie. Brak reakcji na ponaglenie dodatkowo potwierdził rażący charakter naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sprawy powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym wynosi miesiąc od dnia otrzymania odwołania.

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ma obowiązek zawiadomić strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i nowy termin.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych.

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu w rozpatrzeniu odwołania od decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego. • Naruszenie art. 35 i 36 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie i brak informowania strony o zwłoce. • Rażące naruszenie prawa przez organ administracji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa • stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa • lekceważenie praw strony

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Jakub Chojnacki

członek

Krzysztof Kaszubowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organów administracji, zwłaszcza w sprawach świadczeń publicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu ZUS, ale zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa mogą być stosowane szerzej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnień w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla wielu obywateli. Podkreśla znaczenie prawa do dobrej administracji i konsekwencje zaniedbań organów.

“ZUS zwlekał z decyzją ws. świadczenia. Sąd: to rażące naruszenie prawa!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst