II SA/Wa 2378/23Niedostep do informacji publicznej szef urzędu cudzoziemców
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A. B. o udostępnienie informacji publicznej, w tym przyczyn złożenia wniosku przez Szefa ABW do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców oraz informacji o udostępnianiu danych wnioskodawcy w Systemie Informacyjnym Schengen. Szef Urzędu odmówił częściowego dostępu, wskazując na ograniczenia wynikające z przepisów ustawy o cudzoziemcach, w szczególności dotyczące ochrony informacji związanych z bezpieczeństwem państwa. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że odmowa była nadmiernie restrykcyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził, że chociaż żądane informacje mogłyby podlegać ograniczeniom, organ zastosował niewłaściwy tryb postępowania. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku gdy inna ustawa reguluje odmienne zasady dostępu do informacji, stosuje się przepisy tej ustawy szczególnej. Ustawa o cudzoziemcach, w art. 444, określa odrębny tryb postępowania w sprawach dotyczących danych wprowadzonych do wykazu lub Systemu Informacyjnego Schengen. Sąd uznał, że organ powinien był poinformować wnioskodawcę o istnieniu tego odrębnego trybu, zamiast wydawać decyzję administracyjną w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zastosowanie niewłaściwego trybu stanowiło rażące naruszenie prawa, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na konieczność stosowania właściwego trybu postępowania w sprawach dostępu do informacji publicznej, gdy istnieją przepisy szczególne regulujące tę kwestię.
Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z ustawą o cudzoziemcach w kontekście danych wprowadzonych do wykazu i SIS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej, odmawiając dostępu do informacji publicznej powołując się na przepisy szczególne (ustawa o cudzoziemcach), powinien wydać decyzję administracyjną w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też poinformować o istnieniu odrębnego trybu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ powinien poinformować wnioskodawcę o istnieniu odrębnego trybu dostępu do informacji wynikającego z ustawy szczególnej (ustawy o cudzoziemcach), zamiast wydawać decyzję administracyjną w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie niewłaściwego trybu postępowania przez organ stanowi rażące naruszenie prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku kolizji z przepisami innych ustaw regulujących odmienne zasady dostępu do informacji, stosuje się przepisy ustawy szczególnej. Organ powinien był zatem poinformować o istnieniu trybu określonego w ustawie o cudzoziemcach, a nie wydawać decyzję administracyjną.
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej dotyczącej podstawy wpisu danych do wykazu cudzoziemców i Systemu Informacyjnego Schengen, powołując się na względy bezpieczeństwa państwa, jest zgodna z prawem?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, skupiając się na błędnym trybie postępowania organu. Jednakże, analiza uzasadnienia organu wskazuje, że odmowa opierała się na art. 444 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który wyłącza ujawnienie faktycznej podstawy wpisu, jeśli dane zostały umieszczone ze względów bezpieczeństwa państwa.
Uzasadnienie
Organ argumentował, że przepisy ustawy o cudzoziemcach (art. 444 ust. 2, art. 447, art. 448) wyłączają ujawnienie faktycznej podstawy wpisu danych do wykazu i SIS ze względu na bezpieczeństwo państwa, co stanowi ustawowe ograniczenie dostępu do informacji. Sąd jednak uznał, że nawet jeśli takie ograniczenia istnieją, organ powinien był zastosować właściwy tryb postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (29)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jest to norma kolizyjna wyłączająca stosowanie u.d.i.p. w sytuacji, gdy inna ustawa reguluje ten sam zakres.
Ustawa o cudzoziemcach art. 12
Ustawa ta stanowi lex specialis w stosunku do u.d.i.p. w zakresie dostępu do informacji dotyczących wykazu cudzoziemców i SIS.
Ustawa o cudzoziemcach art. 444 § ust. 1
Prawo cudzoziemca do złożenia wniosku o udostępnienie informacji o umieszczeniu jego danych w wykazie lub SIS.
Ustawa o cudzoziemcach art. 444 § ust. 2
Ograniczenie ujawnienia faktycznej podstawy wpisu, jeżeli dane zostały umieszczone ze względów bezpieczeństwa państwa.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definiuje podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Zastosowanie niewłaściwego trybu skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem tego przepisu.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie.
Ustawa o cudzoziemcach art. 16
Obowiązki Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie prowadzenia wykazu cudzoziemców.
Ustawa o cudzoziemcach art. 434
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prowadzi wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
Ustawa o cudzoziemcach art. 435 § ust. 1
Enumeratywne przesłanki umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie.
Ustawa o cudzoziemcach art. 435 § ust. 1 pkt 4
Podstawa wpisu danych do wykazu ze względów bezpieczeństwa państwa.
Ustawa o cudzoziemcach art. 438 § ust. 1 pkt 8
Podstawa prawna wpisu danych do wykazu.
Ustawa o cudzoziemcach art. 440 § ust. 1 pkt 6
Podstawa złożenia wniosku przez Szefa ABW do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców.
Ustawa o cudzoziemcach art. 443 § ust. 1
Obowiązek przekazywania danych cudzoziemca do Systemu Informacyjnego Schengen.
Ustawa o cudzoziemcach art. 443 § ust. 1 pkt 3
Przekazanie danych do SIS do celów odmowy wjazdu ze względów bezpieczeństwa państwa.
Ustawa o cudzoziemcach art. 447 § ust. 1
Wyłączenie dostępności dokumentów dotyczących umieszczenia danych w wykazie.
Ustawa o cudzoziemcach art. 447 § ust. 2
Zakaz udostępniania dokumentów dotyczących umieszczenia danych w wykazie.
Ustawa o cudzoziemcach art. 448
Zakazy dotyczące przekazania danych cudzoziemca do SIS.
Ustawa o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym art. 2 § pkt 11
Definicja Krajowego Systemu Informatycznego (KSI).
Ustawa o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym art. 3 § ust. 1 pkt 4
Uprawnienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do KSI w celu dokonywania wpisów do SIS.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o działaniu organów władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki ograniczenia dostępu do informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dopuszczalność ograniczeń praw i wolności obywateli.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ zastosował niewłaściwy tryb postępowania, wydając decyzję administracyjną zamiast poinformować o istnieniu odrębnego trybu dostępu do informacji wynikającego z ustawy o cudzoziemcach.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie decyzji stanowi niepodzielną całość • ustawa o cudzoziemcach stanowi lex specialis w stosunku do u.d.i.p. • zastosowanie niewłaściwego trybu skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Maciejuk
członek
Mateusz Rogala
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność stosowania właściwego trybu postępowania w sprawach dostępu do informacji publicznej, gdy istnieją przepisy szczególne regulujące tę kwestię."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z ustawą o cudzoziemcach w kontekście danych wprowadzonych do wykazu i SIS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – oraz jego ograniczeń w kontekście bezpieczeństwa państwa i danych cudzoziemców. Pokazuje, jak kluczowe jest stosowanie właściwych procedur przez organy administracji.
“Prawo do informacji kontra bezpieczeństwo państwa: Sąd wyjaśnia, jak organ powinien działać.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.