II SA/Ol 382/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta E. ustalającą miesięczną opłatę za pobyt ojca skarżącej w Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca domagała się całkowitego zwolnienia z tej opłaty, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną (choroby przewlekłe, niepełnosprawność syna) i rodzinną (samotne wychowywanie małoletniego syna). Organy administracji uznały, że skarżąca kwalifikuje się do częściowego zwolnienia z opłaty, ustalając ją na kwotę 300 zł miesięcznie, argumentując, że jej dochody i możliwości finansowe pozwalają na ponoszenie tej części kosztów, a wydatki na leczenie prywatne, inwestycje czy raty kredytów nie uzasadniają całkowitego zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma na celu wsparcie osób w trudnych sytuacjach, ale nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego wobec bliskich, jeśli zobowiązany jest w stanie ponosić część kosztów. Sąd uznał, że dochody skarżącej, mimo jej obciążeń, pozwalają na uiszczenie kwoty 300 zł miesięcznie, która stanowi niewielki procent jej dochodu i nie zagraża podstawowym potrzebom rodziny. Sąd zaznaczył, że decyzje o zwolnieniu z opłat mają charakter uznaniowy i wymagają wnikliwego uzasadnienia, a okoliczności wskazujące na potrzebę zwolnienia muszą być interpretowane zawężająco.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia z tej opłaty, zwłaszcza w kontekście uznaniowego charakteru decyzji i oceny sytuacji życiowej strony.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji skarżącej. Wartość precedensowa może być ograniczona ze względu na uznaniowy charakter decyzji administracyjnych w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zakres częściowego zwolnienia z tej opłaty, uwzględniając sytuację życiową, rodzinną i materialną skarżącej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji prawidłowo ustalił wysokość odpłatności i zakres częściowego zwolnienia, ponieważ dochody skarżącej pozwalają na ponoszenie częściowej odpłatności, która nie zagraża podstawowym potrzebom rodziny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację życiową skarżącej, uwzględniając cele pomocy społecznej. Dochody skarżącej pozwalają na uiszczenie kwoty 300 zł miesięcznie, co nie stanowi nadmiernego obciążenia dla rodziny i nie zagraża zaspokojeniu jej niezbędnych potrzeb. Zwolnienie z opłat ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania przez stronę sytuacji obiektywnie trudnej.
Czy organ administracji prawidłowo uzasadnił decyzję o częściowym zwolnieniu z opłat za pobyt w DPS, w szczególności dlaczego opłata została ustalona w konkretnej kwocie 300 zł miesięcznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji prawidłowo uzasadnił decyzję, rozważając wszystkie okoliczności sprawy i kierując się przepisami prawa, w tym zasadą uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzje uznaniowe wymagają wnikliwego uzasadnienia, a organy administracji rozważyły wszystkie okoliczności sprawy, w tym sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną skarżącej, zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 64 u.p.s. Kwota 300 zł została ustalona po analizie możliwości finansowych skarżącej.
Czy organ administracji prawidłowo ocenił wydatki ponoszone przez skarżącą, decydując o zakresie zwolnienia z opłat za pobyt w DPS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji prawidłowo ocenił wydatki skarżącej w kontekście zasad pomocy społecznej, uznając, że niektóre z nich (np. kosztowne leczenie prywatne, inwestycje) nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z opłat.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy oceniały zasadność wydatków w kontekście celów pomocy społecznej, a nie w sensie ogólnym. Wydatki na leczenie prywatne czy inwestycje, przy jednoczesnej możliwości ponoszenia opłat za pobyt ojca w DPS, nie uzasadniają całkowitego zwolnienia.
Przepisy (17)
Główne
u.p.s. art. 60 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 1-2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 64
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 103 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 3 § 1-2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo oceniły sytuację finansową i życiową skarżącej, uznając, że dochody pozwalają na ponoszenie częściowej odpłatności za pobyt ojca w DPS. • Częściowe zwolnienie z opłat jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżąca jest w stanie ponosić część kosztów, a całkowite zwolnienie nie jest obligatoryjne. • Wydatki ponoszone przez skarżącą, takie jak kosztowne leczenie prywatne czy inwestycje, nie stanowią podstawy do całkowitego zwolnienia z opłat za pobyt rodzica w DPS, gdy dostępne są środki na ich pokrycie.
Odrzucone argumenty
Organ pierwszej instancji nie uzasadnił w sposób wystarczający, dlaczego skarżąca została częściowo zwolniona z opłat, a nie całkowicie. • Organ nieprawidłowo ustalił dochód rodziny brata skarżącej. • Skarżąca powinna zostać całkowicie zwolniona z opłat ze względu na jej trudną sytuację osobistą, zdrowotną i materialną, w tym samotne wychowywanie syna, choroby przewlekłe i wysokie koszty leczenia. • Organ błędnie zakwalifikował niektóre wydatki skarżącej (np. rata za samochód, opłata za TV, leczenie ortodontyczne) jako nie należące do podstawowych potrzeb życiowych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. • Organy administracyjne rozważyły występowanie ww. okoliczności i zwolniły częściowo skarżącą z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS. • Decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu (...) wymagają szczególnie wnikliwego i wszechstronnego uzasadnienia kryteriów i okoliczności... • Okoliczności wskazane w art. 64 pkt 2 u.p.s. mogą stanowić podstawę zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat, tylko w sytuacji, kiedy ich wystąpienie skutkuje tym, że osoba zobowiązana nie jest w stanie uiszczać tych opłat. • Nie sposób w rozpoznawanej sprawie przyjąć, że skarżąca jest osobą, dla której uiszczenie kwoty 300 zł za pobyt ojca w DPS będzie kosztem, który zagrozi zaspokajaniu rodzinie strony niezbędnych potrzeb czy uniemożliwi im życie w warunkach odpowiadającym godności człowieka. • Zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS powinno mieć zatem charakter zupełnie wyjątkowy, nastąpić jedynie w przypadkach, w których sytuacja zdrowotna, rodzinna i materialna wnioskodawcy może być uznana z obiektywnych przyczyn za tak wyjątkową, że nie pozwalałaby w powszechnym poczuciu sprawiedliwości na obciążenie odpłatą. […]
Skład orzekający
Bogusław Jażdżyk
przewodniczący
Ewa Osipuk
sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia z tej opłaty, zwłaszcza w kontekście uznaniowego charakteru decyzji i oceny sytuacji życiowej strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji skarżącej. Wartość precedensowa może być ograniczona ze względu na uznaniowy charakter decyzji administracyjnych w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i obciążeń finansowych rodzin. Pokazuje, jak sądy oceniają indywidualne sytuacje życiowe w kontekście przepisów prawa i jak balansują między interesem obywatela a interesem publicznym.
“Czy musisz płacić za pobyt rodzica w DPS, gdy sam ledwo wiążesz koniec z końcem? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.