III OSK 1389/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Komendanta Stołecznego Policji i Komendanta Rejonowego Policji odmawiające policjantowi D. K. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. Policjant, zwolniony ze służby w 2019 r., domagał się wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis określający wysokość ekwiwalentu w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nowelizacja ustawy o Policji z 2020 r. wprowadziła nowe zasady obliczania ekwiwalentu (1/21) i stosuje się je do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. lub dotyczących policjantów zwolnionych po tej dacie, a ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać według starych zasad. WSA uznał, że taka wykładnia jest błędna i narusza konstytucyjne prawo do ekwiwalentu, który powinien być równowartością urlopu. NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Stołecznego Policji, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zasady ustalania ekwiwalentu powinny zapewniać jego równoważność, a przepis przejściowy nie może prowadzić do zaniżenia należności wbrew wyrokowi TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzecznictwa TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby i ich prawa do ekwiwalentu za urlop, z uwzględnieniem daty wyroku TK i nowelizacji przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjanta, który nabył prawo do urlopu przed dniem 6 listopada 2018 r., a został zwolniony ze służby po tej dacie, powinien być obliczany według zasad obowiązujących przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (1/30) czy według zasad wynikających z wyroku TK i późniejszych nowelizacji (np. 1/21)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjanta, który nabył prawo do urlopu przed dniem 6 listopada 2018 r., a został zwolniony ze służby po tej dacie, powinien być obliczany według zasad zapewniających jego ekwiwalentność, co oznacza zastosowanie korzystniejszych przeliczników niż 1/30, zgodnie z wyrokiem TK i późniejszymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop powinny zapewniać jego równoważność z wartością urlopu. Wyrok TK z 2018 r. zakwestionował przelicznik 1/30 jako zaniżający ekwiwalent. Przepisy przejściowe nie mogą prowadzić do sytuacji, w której funkcjonariusz otrzymuje niższy ekwiwalent za urlop nabyty przed datą wyroku TK, jeśli został zwolniony po tej dacie. Należy stosować zasady zapewniające ekwiwalentność, co w praktyce oznacza stosowanie korzystniejszych przeliczników.
Czy przepis przejściowy (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) może stanowić przeszkodę do stosowania korzystniejszych zasad obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jeśli funkcjonariusz nabył prawo do urlopu przed datą wyroku TK, a został zwolniony po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis przejściowy nie może stanowić przeszkody do stosowania zasad zapewniających ekwiwalentność ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jeśli prowadziłoby to do naruszenia konstytucyjnych praw funkcjonariusza.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie może prowadzić do sytuacji, w której funkcjonariusz otrzymuje zaniżony ekwiwalent za urlop nabyty przed datą wyroku TK, jeśli został zwolniony po tej dacie. Zasady ustalania ekwiwalentu powinny być zgodne z konstytucyjną zasadą ekwiwalentności.
Przepisy (7)
Główne
Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten reguluje stosowanie art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu oraz zasady ustalania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. Sąd uznał, że nie może on stanowić przeszkody do stosowania korzystniejszych zasad zapewniających ekwiwalentność ekwiwalentu.
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis ten określa wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu. W pierwotnym brzmieniu (przed nowelizacją) zawierał przelicznik 1/30, uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją. Po nowelizacji (od 1 października 2020 r.) zawiera przelicznik 1/21.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do corocznych płatnych urlopów. Sąd odwołał się do tego przepisu, podkreślając, że prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop ma charakter bezwarunkowy i musi być równoważne.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ograniczenia praw i wolności. Sąd powołał się na ten przepis w kontekście wyroku TK uznającego niezgodność art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa moc obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop powinien być równowartością urlopu, zgodnie z wyrokiem TK. • Przepis przejściowy nie może naruszać konstytucyjnych praw funkcjonariusza do ekwiwalentnego świadczenia. • Należy stosować zasady zapewniające ekwiwalentność ekwiwalentu, nawet jeśli wymaga to odmiennego od literalnego odczytania przepisów przejściowych.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać według zasad obowiązujących przed tą datą (1/30), co prowadzi do zaniżenia należności.
Godne uwagi sformułowania
prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu • świadczenie ekwiwalentne, a więc zamienne w stosunku do świadczenia spełnionego w naturze • zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzecznictwa TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby i ich prawa do ekwiwalentu za urlop, z uwzględnieniem daty wyroku TK i nowelizacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacji przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Policjanci walczą o wyższe ekwiwalenty za urlop po wyroku TK – sąd rozstrzyga, kto ma rację.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.