Orzeczenie · 2025-10-17

II SA/Gl 904/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2025-10-17

NSAAdministracyjneWysokawsa

dowody osobistedostęp do informacjiprawo oświatoweinteres prawnyhistoria rodzinypraca szkolnaKodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta C. odmawiającą udostępnienia dokumentów z koperty dowodowej prababci skarżącego. Skarżący domagał się dostępu do dokumentów w celu wykonania pracy praktyczno-technicznej z zakresu historii rodziny, realizowanej w ramach podstawy programowej przedmiotu "historia". Organy administracji uznały, że skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, a nie prawny, powołując się na przepisy dotyczące udostępniania dokumentacji dowodowej oraz na brak interesu prawnego wynikającego z dóbr osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły interes prawny skarżącego, opierając się na błędnej wykładni przepisów i nie uwzględniając kontekstu realizacji obowiązku edukacyjnego wynikającego z przepisów prawa oświatowego. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy realizacja zadania edukacyjnego nie stanowi podstawy do wykazania interesu prawnego w dostępie do dokumentacji, a także zwrócił uwagę na wadliwość uzasadnień decyzji organów obu instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie interesu prawnego w dostępie do dokumentacji administracyjnej w kontekście realizacji obowiązków edukacyjnych lub badawczych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania dokumentacji dowodowej na potrzeby pracy szkolnej, ale może być analogicznie stosowane do innych przypadków, gdzie interes prawny wynika z realizacji obowiązków ustawowych lub programowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy realizacja zadania edukacyjnego w ramach podstawy programowej stanowi podstawę do wykazania interesu prawnego w udostępnieniu dokumentacji związanej z dowodem osobistym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ ustali realizację podstawy programowej wynikającej z przepisów prawnych, powinien uznać interes prawny skarżącego w udostępnieniu mu dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły interes prawny skarżącego, opierając się na błędnej wykładni przepisów i nie uwzględniając kontekstu realizacji obowiązku edukacyjnego wynikającego z przepisów prawa oświatowego. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy realizacja zadania edukacyjnego nie stanowi podstawy do wykazania interesu prawnego w dostępie do dokumentacji.

Czy organy administracji prawidłowo oceniły interes prawny skarżącego, opierając się wyłącznie na przepisach dotyczących dóbr osobistych i nie uwzględniając przepisów prawa oświatowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo oceniły interes prawny, ponieważ nie rozpoznały sprawy w kontekście przepisów prawa oświatowego, które mogły stanowić podstawę żądania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji nie rozpoznały sprawy w kontekście przepisów ustawy Prawo oświatowe, które normują obowiązki uczniów i realizację podstaw programowych, co mogło stanowić podstawę interesu prawnego skarżącego.

Czy decyzje organów administracji były wystarczająco uzasadnione i zgodne z zasadą praworządności i zaufania obywateli do organów państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzje były dotknięte wadami postępowania, w tym brakiem adekwatnego uzasadnienia, co naruszało zasady praworządności i zaufania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na wadliwość uzasadnień decyzji organów obu instancji, które nie pozwoliły na zweryfikowanie prawidłowości toku rozumowania organów i zgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta C.

Przepisy (21)

Główne

u.d.o. art. 75 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o dowodach osobistych

Określa krąg podmiotów uprawnionych do dostępu do dokumentacji związanej z dowodami osobistymi, w tym "inne podmioty", które muszą wykazać interes prawny.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wydawania decyzji w postępowaniu administracyjnym.

p.o. art. 99

Ustawa Prawo oświatowe

Normuje obowiązki uczniów, odsyłając do statutu szkoły.

Pomocnicze

u.d.o. art. 75 § ust. 1

Ustawa o dowodach osobistych

Dotyczy udostępnienia dokumentacji, gdy spełniona jest przesłanka interesu prawnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Konstytucja RP art. 70 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do nauki.

Konstytucja RP art. 73

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ogłaszania wyników twórczości artystycznej i prowadzenia badań naukowych.

MPPOiP art. 19 § ust. 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Prawo do swobodnego wyrażania opinii, w tym poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.

u.s.o. art. 44b

Ustawa o systemie oświaty

Kryteria oceny uczniów.

u.s.o. art. 44e

Ustawa o systemie oświaty

Kryteria oceny uczniów.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Dobra osobiste.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1