II SA/Gl 884/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem. Podstawą odmowy było niespełnienie wymogu, aby niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała przed określonym terminem, zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.). Skarżąca podnosiła zarzut niekonstytucyjności przepisu oraz argumentowała, że świadczenie jest jej należne. Kluczowym elementem sprawy była zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r., wprowadzona ustawą o świadczeniu wspierającym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło, że wniosek skarżącej został złożony w marcu 2024 r., co oznaczało konieczność stosowania przepisów obowiązujących od tej daty. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje głównie opiekunom osób w wieku do 18 lat. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały prawo materialne i procedurę administracyjną. Podkreślono, że art. 24 ust. 2a u.ś.r. (dotyczący wniosków składanych w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności) ma zastosowanie jedynie do przypadków objętych ustawą o świadczeniach rodzinnych, a nie do sytuacji opiekunów osób pełnoletnich po zmianach przepisów. Sąd uznał, że prawo do świadczenia nie powstało do 31 grudnia 2023 r., a zatem nie miały zastosowania przepisy przejściowe. Postępowanie dowodowe zostało uznane za prawidłowe, a skarga jako nieuzasadniona została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych i stosowanie prawa po zmianach legislacyjnych w zakresie świadczeń rodzinnych, w szczególności świadczenia pielęgnacyjnego, w kontekście daty złożenia wniosku i momentu powstania niepełnosprawności.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zmian przepisów wprowadzonych od 1 stycznia 2024 r. w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz ustawie o świadczeniu wspierającym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na opiekę nad dorosłym bratem, jeśli orzeczenie o jego niepełnosprawności zostało wydane po terminie, a wniosek o świadczenie złożono po zmianie przepisów od 1 stycznia 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ wniosek został złożony w marcu 2024 r., a zatem należało stosować przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., które ograniczają świadczenie pielęgnacyjne głównie do opiekunów osób poniżej 18 roku życia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały prawo, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie złożenia wniosku (marzec 2024 r.). Zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r. ograniczyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a skarżąca nie spełniła warunku powstania prawa do świadczenia przed tą datą.
Czy art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczący ustalania prawa do świadczenia w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, ma zastosowanie do wniosków złożonych po zmianie przepisów od 1 stycznia 2024 r. w przypadku opiekunów osób pełnoletnich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ten przepis ma zastosowanie jedynie do przypadków objętych ustawą o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji lub do sytuacji, do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r. Nie obejmuje on sytuacji, gdy o świadczenie pielęgnacyjne stara się osoba opiekująca się osobą pełnoletnią, a wniosek złożono po 1 stycznia 2024 r.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wykładnia systemowa przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. po nowelizacji wskazuje, że ma on zastosowanie tylko do przypadków, których dotyczy ustawa o świadczeniach rodzinnych, a nie do sytuacji opiekunów osób pełnoletnich po zmianach przepisów.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przed 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało m.in. osobom sprawującym opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub niepełnosprawnością ze wskazaniami. Od 1 stycznia 2024 r. świadczenie to przysługuje głównie opiekunom osób w wieku do 18 lat.
u.ś.r. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten, dotyczący ustalania prawa do świadczenia w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, ma zastosowanie jedynie do przypadków objętych ustawą o świadczeniach rodzinnych po zmianach od 1 stycznia 2024 r. i nie obejmuje sytuacji opiekunów osób pełnoletnich, jeśli wniosek złożono po tej dacie.
u.ś.w. art. 63 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Przepisy przejściowe dotyczące spraw o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, które miały zastosowanie do spraw, o których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Warunek dotyczący daty powstania niepełnosprawności, który uniemożliwił przyznanie świadczenia.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., uwzględniając datę złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. • Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., co wyklucza zastosowanie przepisów przejściowych. • Art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie ma zastosowania do sytuacji opiekunów osób pełnoletnich, jeśli wniosek złożono po zmianie przepisów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 7a, 8, 77, 80 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności. • Argument, że gdyby orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane w terminie, skarżąca miałaby możliwość złożenia wniosku na starych zasadach. • Argument o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Godne uwagi sformułowania
W rozpatrywanej sprawie nie mają zatem zastosowania przepisy przejściowe art. 63 ust. 1 u.ś.w. Wniosek został złożony dopiero w dniu 6 marca 2024 r., a więc w dacie złożenia wniosku nie obowiązywał już przepis art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. • Biorąc pod uwagę wykładnię systemową przepis ten po nowelizacji u.ś.r. z dniem 1 stycznia 2024 r. ma zastosowanie jedynie do przypadków, których dotyczy ta ustawa, czyli ustawa o świadczeniach rodzinnych. Nie będzie zatem obejmował sytuacji, kiedy o świadczenie pielęgnacyjne stara się osoba opiekująca się inną osobą, tj. mającą ukończony 18 rok życia. • Prawa osób niepełnosprawnych nadal są zabezpieczane ustawowo, ale w inny sposób, na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.
Skład orzekający
Artur Żurawik
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Stanisław Nitecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych i stosowanie prawa po zmianach legislacyjnych w zakresie świadczeń rodzinnych, w szczególności świadczenia pielęgnacyjnego, w kontekście daty złożenia wniosku i momentu powstania niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zmian przepisów wprowadzonych od 1 stycznia 2024 r. w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz ustawie o świadczeniu wspierającym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zmiany przepisów dotyczących świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak kluczowa jest znajomość aktualnego stanu prawnego i terminów.
“Zmiana przepisów odebrała świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia, kiedy można było je uzyskać.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.