Orzeczenie · 2019-11-08

II SA/Gl 1115/19Uchylenie świadczenia wychowawczego błędna interpretacja rodziny

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2019-11-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie wychowawczekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegorodzinaczłonek rodzinyalimentyprawo rodzinnepostępowanie administracyjneKPAustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uchyleniu świadczenia wychowawczego. Organ pierwszej instancji, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., uchylił prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od października 2017 r. do sierpnia 2018 r., powołując się na art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 163 Kpa. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze, a w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez błędne przyjęcie zastosowania koordynacji, niewłaściwe uzasadnienie decyzji oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności poprzez uznanie biologicznego ojca dziecka za członka rodziny, mimo braku kontaktu, wspólnego gospodarstwa domowego i pozbawienia go władzy rodzicielskiej. Sąd, podzielając argumentację skarżącej, uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały pojęcie rodziny i członka rodziny w rozumieniu ustawy. Stwierdził, że dla zastosowania przepisów o koordynacji i uchylenia decyzji przyznającej świadczenie, konieczne jest prawidłowe ustalenie, czy osoba przebywająca za granicą faktycznie jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy, co wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy, a nie tylko biologicznego pokrewieństwa. Ponieważ organy pominęły te okoliczności, naruszyły przepisy KPA i ustawy materialnej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni pojęcia rodziny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia rodziny i członka rodziny w kontekście świadczeń rodzinnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i przepisami o koordynacji, ale zasady wykładni pojęcia rodziny są szersze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy biologiczny ojciec dziecka, który nie zamieszkuje wspólnie z dzieckiem, nie utrzymuje z nim kontaktu, został pozbawiony władzy rodzicielskiej i nie partycypuje w jego utrzymaniu, może być uznany za członka rodziny osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki ojciec nie może być uznany za członka rodziny osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego, jeśli nie tworzy z dzieckiem i pozostałymi członkami rodziny wspólnoty dochodowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie rodziny i członka rodziny w kontekście świadczeń rodzinnych wymaga analizy konkretnych okoliczności życiowych, a nie tylko biologicznego pokrewieństwa. Kluczowe jest tworzenie wspólnoty dochodowej i faktyczne uczestnictwo w wychowaniu i utrzymaniu dziecka. Organom brakowało ustaleń w tym zakresie.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, uchylając świadczenie wychowawcze, jeśli nie ustalił prawidłowo statusu członka rodziny osoby przebywającej za granicą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie przepisów o koordynacji i uchylenie świadczenia jest nieprawidłowe, jeśli organ opiera się na błędnej wykładni pojęcia rodziny i nie bada faktycznych okoliczności.

Uzasadnienie

Wojewoda przekazując informację o zastosowaniu koordynacji polega na danych organu wnioskującego. Jeśli organ błędnie uznał kogoś za członka rodziny, informacja wojewody nie może być wiążąca, a dalsze uchylenie świadczenia jest niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...].

Przepisy (20)

Główne

u.p.a.w.d. art. 8 § 1

Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci

Świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze, chyba że przepisy o koordynacji lub umowy międzynarodowe stanowią inaczej.

u.p.a.w.d. art. 16 § 1

Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci

W przypadku przebywania osoby lub członka rodziny poza granicami RP, organ występuje do wojewody o ustalenie, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

u.p.a.w.d. art. 16 § 6

Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci

Jeżeli wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie za okres, w którym osoba podlegała ustawodawstwu w innym państwie.

u.p.a.w.d. art. 27 § 1

Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci

Organ właściwy uchyla lub zmienia decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia, jeżeli warunki, na podstawie których przyznano świadczenie, uległy zmianie.

Pomocnicze

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i określony w tym kodeksie.

Kpa art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

u.ś.r. art. 2 § 16

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja rodziny, która może być kontekstowa i nie musi obejmować wszystkich wymienionych osób.

u.ś.r. art. 3 § 16

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja rodziny.

u.ś.r. art. 3 § 12

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja osób pozostających na utrzymaniu.

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja pojęcia rodziny i członka rodziny przez organy. • Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego w zakresie relacji skarżącej z ojcem dziecka. • Naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na błędnym założeniu, że biologiczne pokrewieństwo wystarcza do uznania za członka rodziny.

Godne uwagi sformułowania

pod pojęciem rodziny rozumie się osoby wymienione w powyższej definicji legalnej. Jednakże w zależności od sprawy w skład rodziny nie muszą wchodzić wszystkie osoby wymienione w tej definicji. • ojciec dziecka niezamieszkujący wspólnie z dzieckiem i uchylający się nawet od uiszczania zasądzonych przez sąd świadczeń alimentacyjnych nie może zostać uznany za osobę uprawnioną do świadczenia wychowawczego lub za członka rodziny osoby uprawnionej do tego świadczenia. • wojewoda nie weryfikuje, czy osoba wskazana przez organ jako członek rodziny osoby uprawnionej przebywający poza granicami kraju faktycznie posiada status członka rodziny.

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Matan

członek

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rodziny i członka rodziny w kontekście świadczeń rodzinnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i przepisami o koordynacji, ale zasady wykładni pojęcia rodziny są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i prawidłowa interpretacja pojęć prawnych, nawet w rutynowych sprawach świadczeniowych. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne w kontekście prawa.

“Czy biologiczny ojciec, który nie płaci alimentów i nie widuje dziecka, nadal jest 'członkiem rodziny' w świetle prawa?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst