II SA/GD 986/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi I. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą wpisania danych ojca (I. P.) do aktu urodzenia dziecka. Akt urodzenia został sporządzony na podstawie aktu małżeństwa matki (I. R.) z H. R., co skutkowało zastosowaniem domniemania pochodzenia dziecka od męża matki zgodnie z art. 62 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Organy administracji wskazały, że domniemanie to może być obalone jedynie w drodze powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał skargę za zasadną, ale z innych względów niż podniesione w skardze. Kluczowym naruszeniem okazało się pominięcie przez organy obu instancji męża matki dziecka, H. R., jako strony postępowania, co stanowiło naruszenie art. 28 k.p.a. i dawało podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Wojewody, jak i poprzedzającą ją decyzję Kierownika USC. Wskazano, że organom rozpatrującym sprawę ponownie będzie należało zawiadomić H. R. o toczącym się postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWażność zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym i konieczność uwzględniania interesów prawnych wszystkich stron, nawet jeśli nie są bezpośrednio stronami wnioskującymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami stanu cywilnego i domniemaniem ojcostwa, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wpisania danych ojca do aktu urodzenia dziecka, gdy matka pozostaje w związku małżeńskim, należy brać pod uwagę interes prawny męża matki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mąż matki dziecka jest stroną postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących wpisania danych ojca innych niż dane męża matki, przed prawomocnym zaprzeczeniem ojcostwa.
Uzasadnienie
Interes prawny męża matki wynika z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w szczególności z domniemania pochodzenia dziecka od męża matki, które wiąże się z prawami i obowiązkami do czasu jego obalenia.
Czy pominięcie strony w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 28 k.p.a., stanowi podstawę do uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pominięcie strony w postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Uzasadnienie
Naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie strony daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Przepisy (14)
Główne
k.r. i op. art. 62 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi od męża matki. Domniemania tego nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się po upływie trzystu dni od orzeczenia separacji.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Pomocnicze
k.r. i op. art. 62 § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Domniemanie ojcostwa może być obalone tylko na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.
k.r. i op. art. 69 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia dziecka.
p.a.s.c. art. 41 § 1
Prawo o aktach stanu cywilnego
Podstawą do sporządzenia aktu urodzenia dziecka, poza zaświadczeniem wystawionym przez lekarza lub zakład służby zdrowia, jest akt małżeństwa rodziców dziecka.
p.a.s.c. art. 45
Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 42
Prawo o aktach stanu cywilnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej stwierdza uchylenie decyzji.
p.p.s.a. art. 119 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wydanie decyzji z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania uprawnia Sąd do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie, w jakim została ona zaskarżona.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne sądu administracyjnego, uwzględniające skargę na decyzję lub postanowienie, stanowi podstawę do ich wykonania lub wykonania czynności związanych z ich wykonaniem.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1
Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez pominięcie męża matki jako strony postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Stroną postępowania administracyjnego jest również mąż matki. • Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki [...] do czasu jego obalenia w drodze powództwa o zaprzeczenie ojcostwa wszelkie prawa i obowiązki wynikające ze stosunku pokrewieństwa ciążą na mężu matki.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym i konieczność uwzględniania interesów prawnych wszystkich stron, nawet jeśli nie są bezpośrednio stronami wnioskującymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami stanu cywilnego i domniemaniem ojcostwa, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być zasady proceduralne (jak prawo do bycia stroną) w sprawach dotyczących tożsamości i stanu cywilnego, nawet jeśli faktyczne ustalenie ojcostwa wymaga odrębnego postępowania cywilnego.
“Czy mąż matki zawsze musi być stroną w sprawie o wpisanie ojca do aktu urodzenia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.