II SA/Łd 936/25Uchylenie decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewoda Łódzki decyzją z 15 października 2025 r. uchylił decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 17 października 2024 r. i odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie T., oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,0078 ha. Decyzja Starosty ustaliła odszkodowanie w kwocie 13.701,00 zł za nieruchomość, która zdaniem organu I instancji przeszła na własność Gminy Tuszyn w związku z decyzją Burmistrza Miasta Tuszyna z 4 września 2017 r. o podziale nieruchomości. Wojewoda uznał, że kwestia przejścia nieruchomości na własność Gminy nie została dostatecznie wyjaśniona i że nieruchomość nie została przeznaczona pod drogę publiczną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jej parametry nie odpowiadają drodze publicznej. Skarżąca M.S. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i kodeksu postępowania administracyjnego, a także Konstytucji RP. WSA w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że ostateczna decyzja podziałowa z 4 września 2017 r., która wydzieliła działkę pod poszerzenie publicznej drogi gminnej, jest wiążąca i stanowi podstawę do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd wskazał, że przejście własności następuje z mocy prawa, a organ orzekający o odszkodowaniu nie ma kompetencji do weryfikowania decyzji podziałowej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zobowiązując organ do uwzględnienia oceny prawnej sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że ostateczna decyzja podziałowa jest wiążąca dla organów rozpatrujących wnioski o odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi publiczne, oraz że przejście własności i obowiązek odszkodowawczy powstają z mocy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wydzielenia działki pod drogę publiczną na mocy decyzji podziałowej zgodnie z art. 98 u.g.n. Interpretacja może być odmienna w przypadku braku ostatecznej decyzji podziałowej lub gdy decyzja ta nie wskazuje jednoznacznie na przeznaczenie pod drogę publiczną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy działka gruntu wydzielona pod drogę publiczną na mocy ostatecznej decyzji podziałowej, zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przechodzi z mocy prawa na własność gminy i czy przysługuje za nią odszkodowanie na podstawie art. 98 ust. 3 tej ustawy, nawet jeśli droga ta nie została formalnie wybudowana lub nie spełnia parametrów drogi publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, działka gruntu wydzielona pod drogę publiczną na mocy ostatecznej decyzji podziałowej przechodzi z mocy prawa na własność gminy, a dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie, niezależnie od faktycznego wybudowania drogi czy nadania jej określonej kategorii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ostateczna decyzja podziałowa, która wydzieliła działkę pod drogę publiczną, jest wiążąca i stanowi podstawę do przejścia własności z mocy prawa oraz do ustalenia odszkodowania. Organ orzekający o odszkodowaniu nie ma kompetencji do weryfikowania decyzji podziałowej.
Czy organ odwoławczy (Wojewoda) ma kompetencje do kwestionowania ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji podziałowej Burmistrza Miasta Tuszyna w postępowaniu o ustalenie odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie ma kompetencji do kwestionowania ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji podziałowej, ponieważ naruszałoby to zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja podziałowa, która uzyskała walor ostateczności, jest wiążąca erga omnes i nie może być podważana w toku postępowania odszkodowawczego. Weryfikacja zgodności podziału z planem miejscowym należy do organu wydającego decyzję podziałową.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe) z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
u.g.n. art. 98 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu jest wiążąca dla organu, który wydał zaskarżoną decyzję.
p.p.s.a. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i wydać decyzję odmawiającą ustalenia odszkodowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w celu prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności faktycznych.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia.
Konstytucja RP art. 21 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyłaszczenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za sprawiedliwym wynagrodzeniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczna decyzja podziałowa z 4 września 2017 r. jednoznacznie wydzieliła działkę pod drogę publiczną, co skutkuje przejściem własności z mocy prawa i obowiązkiem wypłaty odszkodowania. • Organ odwoławczy nie ma kompetencji do weryfikowania ustaleń ostatecznej decyzji podziałowej w postępowaniu odszkodowawczym. • Niezależnie od faktycznego wybudowania drogi czy nadania jej kategorii, właścicielowi przysługuje odszkodowanie za grunt wydzielony pod drogę publiczną na mocy art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie została przeznaczona pod drogę publiczną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. • Parametry drogi nie spełniają kryteriów dróg publicznych. • Wyrok ETPC w sprawie Bugajny dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji u.g.n.
Godne uwagi sformułowania
działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne [...] przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy [...] z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna • Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych • Organ odwoławczy nie ma kompetencji do ustalania, czy określona działka została wydzielona pod drogę publiczną. Przedmiotem postępowania odszkodowawczego pozostaje bowiem ustalenie odszkodowania za konkretną nieruchomość, którą ipso iure utracił dotychczasowy właściciel, nie zaś podważanie treści decyzji podziałowej
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Porczyński
sędzia
Beata Czyżewska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ostateczna decyzja podziałowa jest wiążąca dla organów rozpatrujących wnioski o odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi publiczne, oraz że przejście własności i obowiązek odszkodowawczy powstają z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydzielenia działki pod drogę publiczną na mocy decyzji podziałowej zgodnie z art. 98 u.g.n. Interpretacja może być odmienna w przypadku braku ostatecznej decyzji podziałowej lub gdy decyzja ta nie wskazuje jednoznacznie na przeznaczenie pod drogę publiczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest ostateczność decyzji administracyjnych i jak organy nie mogą podważać ustaleń zawartych w poprzednich, prawomocnych rozstrzygnięciach, nawet jeśli wydają się one niekorzystne dla jednej ze stron.
“Ostateczna decyzja podziałowa kluczem do odszkodowania za drogę – sąd wyjaśnia granice kompetencji organów.”
Dane finansowe
WPS: 13 701 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.