II SA/Łd 49/26Zawieszenie postępowania warunki zabudowy związanie oceną prawną
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowy zespołu budynków mieszkalno-handlowo-usługowych. Podstawą zawieszenia był art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z obowiązkiem sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu inwestycji, który został wskazany w Studium uwarunkowań jako obszar przestrzeni publicznej. Spółka zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że organy były związane oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA, mimo uchylenia przepisu art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. Ponadto, skarżąca podnosiła, że nie zaszły przesłanki do zawieszenia postępowania, a zastosowanie środka w postaci bezterminowego zawieszenia narusza zasadę proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z 5 listopada 2021 r. (II SA/Łd 615/21) oraz wyrokiem NSA z 4 grudnia 2024 r. (II OSK 563/22). Sąd wskazał, że mimo uchylenia art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p., przepisy intertemporalne (art. 65 ustawy nowelizującej) utrzymują moc obowiązującą Studium uwarunkowań i stosowanie przepisów dotychczasowych, w tym art. 62 ust. 2 u.p.z.p. Sąd podkreślił, że stan faktyczny i prawny nie uległy zmianie w sposób pozwalający na odstąpienie od wcześniejszej oceny prawnej, która wiąże zarówno organy, jak i sąd.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście zmian stanu prawnego oraz stosowania przepisów intertemporalnych w prawie planowania przestrzennego. Uzasadnienie obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy w przypadku obszarów objętych obowiązkiem sporządzenia MPZP.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o planowaniu przestrzennym i ich intertemporalnością. Wiążące jest głównie dla spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny i organy administracji są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądowych, nawet po zmianie stanu prawnego (uchyleniu przepisu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd i organy są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach, chyba że przepisy prawa uległy zmianie w sposób uniemożliwiający jej zastosowanie. W tym przypadku, mimo uchylenia art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p., przepisy intertemporalne utrzymują moc obowiązującą Studium i stosowanie przepisów dotychczasowych, co nadal uzasadnia zawieszenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a., wskazując, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnych orzeczeniach wiążą sąd oraz organy. Podkreślono, że zmiana stanu prawnego (uchylenie przepisu) nie zawsze oznacza utratę mocy wiążącej oceny prawnej, jeśli przepisy intertemporalne utrzymują w mocy wcześniejsze akty (np. Studium) i stosowanie przepisów dotychczasowych.
Czy obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru przestrzeni publicznej uzasadnia zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która ma być realizowana również na działkach stanowiących dojazd do tego obszaru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zawieszenia postępowania wynika z faktu, że obowiązek sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy również działek określonych jako teren dojazdu do inwestycji, jeśli te działki znajdują się na obszarze, dla którego istnieje obowiązek sporządzenia planu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wcześniejszego wyroku WSA, który stwierdził, że obowiązek zawieszenia postępowania wynika z faktu, iż obowiązek sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy również działek określonych jako teren dojazdu do inwestycji, jeśli te działki znajdują się na obszarze, dla którego istnieje obowiązek sporządzenia planu.
Czy przepis art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zgodny z Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Tak, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 marca 2005 r., sygn. akt K 22/04, uznał, że przepis ten nie jest niezgodny z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdziło konstytucyjność przepisu art. 62 ust. 2 u.p.z.p., mimo trudnej sytuacji skarżącej spowodowanej jego zastosowaniem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 62 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten nakazuje zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli wniosek dotyczy obszaru, dla którego istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do czasu uchwalenia tego planu.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy oraz sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części.
u.p.z.p. art. 62 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Jeżeli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy obszaru, dla którego istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawiesza się do czasu uchwalenia miejscowego planu.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2 pkt 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten określa, że w studium określa się obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary przestrzeni publicznej.
u.p.z.p. art. 65 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis intertemporalny wskazujący, że studia uwarunkowań zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy, jednak nie dłużej niż do 30 czerwca 2026 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i wydać decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przyczyny stwierdzenia nieważności aktu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym społeczeństwie dla ochrony bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, lub wolności i praw innych osób. Te ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności jest chronione prawem. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W studium określa się w szczególności obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary przestrzeni publicznej.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 65 § ust. 1
Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026, i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 11
Przepis nowelizujący, który uchylił art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia jej legalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji i sąd są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądowych (art. 153 p.p.s.a.). • Mimo uchylenia art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p., przepisy intertemporalne (art. 65 ustawy nowelizującej) utrzymują moc obowiązującą Studium i stosowanie przepisów dotychczasowych, co nadal uzasadnia zawieszenie postępowania. • Obowiązek zawieszenia postępowania wynika z faktu, że teren inwestycji znajduje się na obszarze, dla którego istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co obejmuje również działki stanowiące dojazd.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że organy były związane oceną stanu faktycznego z poprzedniego wyroku WSA, mimo uchylenia przepisu stanowiącego podstawę prawną. • Naruszenie art. 62 ust. 2 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zawieszenie postępowania z urzędu, mimo braku przesłanek. • Naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności i ochrona prawa własności) poprzez zastosowanie bezterminowego zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna zawarta we wskazanych wyrokach wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organy • przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący • studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026, i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe
Skład orzekający
Michał Zbrojewski
przewodniczący
Piotr Mikołajczyk
członek
Marcin Olejniczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście zmian stanu prawnego oraz stosowania przepisów intertemporalnych w prawie planowania przestrzennego. Uzasadnienie obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy w przypadku obszarów objętych obowiązkiem sporządzenia MPZP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o planowaniu przestrzennym i ich intertemporalnością. Wiążące jest głównie dla spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest związanie sądów i organów wcześniejszymi orzeczeniami oraz jak przepisy intertemporalne wpływają na stosowanie prawa. Jest to istotne dla prawników zajmujących się planowaniem przestrzennym i administracyjnym.
“Czy uchylenie przepisu prawa oznacza koniec obowiązku? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak działają przepisy intertemporalne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.