II SA/BK 558/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] grudnia 2021 r., które nakazywało A. i O. opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz orzekało o zakazie ponownego wjazdu na okres 3 lat. Sąd uznał, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Kluczowe zarzuty dotyczyły błędnego ustalenia, że A. sprawował opiekę nad małoletnim O., co doprowadziło do wydania jednego postanowienia dla obu osób i braku ustanowienia przedstawiciela prawnego dla małoletniego. Sąd wskazał, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowiło naruszenie praw dziecka (Konwencja o Prawach Dziecka) oraz zakazu zbiorowego wydalania (Protokół nr 4 do EKPC). Sąd podkreślił, że małoletniemu O. powinien być ustanowiony kurator przed wydaniem postanowienia, a jego brak uniemożliwił mu skuteczne dochodzenie praw. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów dotyczących braku tłumacza i naruszenia przepisów o wydawaniu postanowień rozstrzygających co do istoty sprawy, uznając komunikację za wystarczającą i przepisy ustawy o cudzoziemcach za lex specialis. Sąd uznał, że ocena naruszenia przepisów prawa materialnego jest przedwczesna z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania wobec cudzoziemców, w szczególności małoletnich, oraz stosowanie zasady non-refoulement i zakazu zbiorowego wydalania.
Dotyczy specyficznej procedury z art. 303b u.o.c. i sytuacji zatrzymania po przekroczeniu granicy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie o opuszczeniu terytorium RP i zakazie wjazdu wydane wobec małoletniego cudzoziemca bez ustanowienia przedstawiciela prawnego narusza przepisy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak ustanowienia kuratora dla małoletniego O. naruszył przepisy Konwencji o Prawach Dziecka i stanowił naruszenie praw dziecka, uniemożliwiając mu czynny udział w postępowaniu i wniesienie zażalenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że małoletni O. powinien mieć ustanowionego przedstawiciela prawnego przed wydaniem postanowienia, a jego brak uniemożliwił mu skuteczne dochodzenie praw i stanowił naruszenie praw dziecka.
Czy postanowienie o opuszczeniu terytorium RP i zakazie wjazdu wydane wobec dwóch cudzoziemców, z których jeden jest małoletni, bez indywidualnej oceny sytuacji każdego z nich, narusza zakaz zbiorowego wydalania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie jednego postanowienia dla A. i małoletniego O., bez indywidualnej oceny ich sytuacji i błędne przyjęcie relacji opiekuńczej, narusza zakaz zbiorowego wydalania cudzoziemców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błędne przyjęcie przez organ, iż A. jest opiekunem O., doprowadziło do wydania jednego postanowienia dla obu osób, co narusza zakaz zbiorowego wydalania cudzoziemców.
Czy organ Straży Granicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w tym czas i miejsce przekroczenia granicy oraz wolę cudzoziemców ubiegania się o ochronę międzynarodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego, w tym precyzyjnie czasu i miejsca przekroczenia granicy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie poczynił wystarczających ustaleń co do czasu i miejsca przekroczenia granicy, co uniemożliwiło prawidłową ocenę sytuacji i zastosowanie właściwych przepisów.
Czy organ Straży Granicznej miał obowiązek pouczyć cudzoziemców o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, nawet w przypadku zastosowania procedury z art. 303b u.o.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien był pouczyć zatrzymanych cudzoziemców o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i zbadać ich sytuację w kontekście zasady non-refoulement.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada non-refoulement wymaga poinformowania cudzoziemców o ich uprawnieniach i zbadania ich sytuacji, czego organ nie uczynił, mimo że przepisy ustawy o cudzoziemcach nie wyłączają stosowania tej zasady.
Przepisy (18)
Główne
u.o.c. art. 303b § 1-3
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia o opuszczeniu terytorium RP i zakazie wjazdu w przypadku zatrzymania cudzoziemca niezwłocznie po przekroczeniu granicy wbrew przepisom.
u.o.c. art. 303 § 1 pkt 9a
Ustawa o cudzoziemcach
Określa sytuację, w której nie wszczyna się postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu lub umarza się wszczęte postępowanie, jeśli cudzoziemiec został zatrzymany niezwłocznie po przekroczeniu granicy wbrew przepisom.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny, czy materiał dowodowy daje podstawę do uznania określonych okoliczności za udowodnione.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 34 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wystąpienia do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla małoletniego lub osoby niezdolnej do czynności prawnych.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 123 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienia co do zasady nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne postanowienia, w tym uzasadnienie.
u.u.c.o. art. 24 § 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
u.u.c.o. art. 26 § 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
u.u.c.o. art. 28 § 1, 3, 6
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
u.o.c. art. 302 § 1 pkt 10
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności wyłączające wszczęcie postępowania o zobowiązanie do powrotu.
u.o.c. art. 303 § 4
Ustawa o cudzoziemcach
Niewszczynanie postępowania powrotowego po złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową.
u.o.c. art. 305
Ustawa o cudzoziemcach
Zawieszenie postępowania powrotowego po złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową.
u.o.c. art. 348 § 1 lit. a i b, pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności wyłączające wszczęcie postępowania o zobowiązanie do powrotu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania dotyczących małoletniego O. (brak ustanowienia kuratora, brak indywidualnej oceny). • Naruszenie zakazu zbiorowego wydalania cudzoziemców. • Niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku tłumacza podczas czynności. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o wydawaniu postanowień rozstrzygających co do istoty sprawy. • Zarzuty dotyczące zgodności przepisów ustawy o cudzoziemcach z prawem krajowym i międzynarodowym (uznane za przedwczesne lub niezasadne w kontekście ustaleń sądu).
Godne uwagi sformułowania
zbiorowe wydalanie cudzoziemców jest zabronione • małoletni winien mieć ustanowionego przedstawiciela • zasada non-refoulement • niezwłoczne zatrzymanie po przekroczeniu granicy
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
sędzia
Małgorzata Roleder
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wobec cudzoziemców, w szczególności małoletnich, oraz stosowanie zasady non-refoulement i zakazu zbiorowego wydalania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury z art. 303b u.o.c. i sytuacji zatrzymania po przekroczeniu granicy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy praw cudzoziemców, w tym małoletnich, na granicy, co jest tematem aktualnym i budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawne. Podkreśla znaczenie procedur i ochrony praw człowieka w kontekście migracji.
“Sąd chroni prawa małoletniego migranta: Straż Graniczna naruszyła procedury na granicy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.