II SA/Bd 833/25Uchylenie decyzji o usługach opiekuńczych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Torunia ustalającą kwotę świadczenia należnego za usługi opiekuńcze. Spór dotyczył sposobu naliczania odpłatności za usługi opiekuńcze po przyznaniu skarżącej świadczenia wspierającego. Organy obu instancji uznały, że świadczenie wspierające należy wliczyć do dochodu, co skutkowało naliczeniem wyższej odpłatności za usługi opiekuńcze. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów materialnych, w tym Konstytucji RP, argumentując, że świadczenie wspierające ma charakter kompensacyjny i nie powinno zwiększać jej obciążeń finansowych. Sąd, choć zgodził się z organami co do zasady wliczania świadczenia wspierającego do dochodu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał na błędy w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, naruszenie zasady dwuinstancyjności przez SKO, które zmieniło podstawę prawną rozstrzygnięcia, oraz brak rozważenia przez organy możliwości zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. dotyczącego odstąpienia od żądania zwrotu należności w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Sąd nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wskazówek sądu, w szczególności na podstawie art. 98a u.p.s. w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania świadczenia wspierającego do dochodu oraz prawidłowego stosowania procedury zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w tym rozważenia możliwości odstąpienia od żądania zwrotu.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej i niepełnosprawnej korzystającej z usług opiekuńczych, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące stosowania przepisów o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie wspierające powinno być wliczane do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze w ramach pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie wspierające podlega wliczeniu do dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, ponieważ nie zostało wymienione w katalogu wyłączeń.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej definiuje dochód szeroko, obejmując wszystkie przychody, z wyjątkiem tych enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 4. Świadczenie wspierające nie znajduje się w tym katalogu, co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA.
Czy organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy popełniły błędy proceduralne i materialne, w tym w podstawie prawnej, naruszyły zasadę dwuinstancyjności i nie rozważyły możliwości zastosowania przepisów o odstąpieniu od żądania zwrotu należności.
Uzasadnienie
Organ I instancji nie wskazał prawidłowej podstawy prawnej, a SKO zmieniło ją, naruszając zasadę dwuinstancyjności. Oba organy nie rozważyły zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. dotyczącego odstąpienia od żądania zwrotu w przypadkach uzasadnionych, a decyzja organu I instancji była wadliwa co do treści rozstrzygnięcia i terminu płatności.
Czy ustalenie wyższej odpłatności za usługi opiekuńcze od początku miesiąca, w którym przyznano świadczenie wspierające, jest prawidłowe?
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie podwyższonej stawki od początku miesiąca, mimo że świadczenie wspierające zostało przyznane później, może być uznane za retroaktywne i nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie rzeczywistego dochodu w danym miesiącu i przyjęcie zawyżonej odpłatności z mocą wsteczną. Sąd wskazał na potrzebę prawidłowego ustalenia okresu, od którego zmiana dochodu wpływa na odpłatność.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (28)
Główne
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja dochodu.
u.p.s. art. 8 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Katalog przychodów niepodlegających wliczeniu do dochodu.
u.p.s. art. 98a
Ustawa o pomocy społecznej
Obowiązek zwrotu kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wniesioną opłatą a wysokością odpłatności w przypadku nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji majątkowej.
u.p.s. art. 104 § ust. 1, ust. 3, ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Należności z tytułu wydatków na świadczenia podlegają ściągnięciu w trybie egzekucyjnym; możliwość odstąpienia od żądania zwrotu w przypadkach uzasadnionych.
Pomocnicze
u.p.s. art. 50 § ust. 2, ust. 3, ust. 7
Ustawa o pomocy społecznej
Przepisy dotyczące zasad przyznawania usług opiekuńczych.
u.p.s. art. 96 § ust. 1, ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Przepisy dotyczące kręgu osób zobowiązanych do zwrotu wydatków na świadczenia oraz kryterium dochodowe.
u.p.s. art. 106 § ust. 1, ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Przepisy dotyczące rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego.
u.p.s. art. 110 § ust. 7, ust. 8
Ustawa o pomocy społecznej
Przepisy dotyczące upoważnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji lub postanowienia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia wywodów sądu w ponownym postępowaniu.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej z urzędu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równego traktowania.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Konstytucja RP art. 72 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona osób szczególnie wrażliwych.
uchwała RM § § 5
Uchwała Rady Miasta Torunia
Zasady odpłatności za usługi opiekuńcze w zależności od dochodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa podstawa prawna decyzji organu I instancji. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez SKO. • Brak rozważenia przez organy możliwości zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. • Wadliwe sformułowanie rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji. • Błędne określenie terminu zapłaty w decyzji organu I instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące błędnego zakwalifikowania świadczenia wspierającego jako dochodu (sąd uznał, że jest ono dochodem).
Godne uwagi sformułowania
świadczenie wspierające należy uwzględnić przy wyliczaniu jej dochodu • organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że świadczenie to, przyznane Skarżącej, stanowi jej dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. • Decyzja organu I instancji jest wadliwa bowiem Prezydent Miasta Torunia w podstawie prawnej decyzji podał ogólne przepisy u.p.s. • SKO rozpatrując sprawę wskutek wniesionego odwołania zmieniło bowiem podstawę prawną określenia sytuacji prawnej Skarżącej przez organy. Powyższe stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. • W związku z treścią art. 98a u.p.s. wykluczona została możliwość orzekania przez organy ponownie na podstawie art. 50 u.p.s. • Postępowanie w przedmiocie zwrotu należności oraz odstąpienia od żądania ich zwrotu jest jednym postępowaniem.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sędzia
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania świadczenia wspierającego do dochodu oraz prawidłowego stosowania procedury zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w tym rozważenia możliwości odstąpienia od żądania zwrotu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej i niepełnosprawnej korzystającej z usług opiekuńczych, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące stosowania przepisów o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy osobom starszym i niepełnosprawnym, a także interpretacji przepisów dotyczących świadczeń wspierających i ich wpływu na odpłatność za usługi opiekuńcze. Pokazuje złożoność procedur administracyjnych i potencjalne problemy interpretacyjne.
“Czy świadczenie wspierające zwiększa Twoją odpłatność za pomoc społeczną? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.