II PSKP 3/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa R. W. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w A. o zapłatę odprawy po rozwiązaniu umowy o pracę. Powódka była zatrudniona na stanowisku Głównego Specjalisty w Referacie Zamówień Publicznych. W związku z zarządzeniem Burmistrza o likwidacji referatu, strony zawarły porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, z zachowaniem okresu wypowiedzenia i przyznaniem odprawy. Nowo wybrany Burmistrz uchylił zarządzenie poprzednika, uznał likwidację referatu za pozorną i uchylił się od skutków prawnych oświadczenia o wypłacie odprawy. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając reorganizację za pozorną i rozwiązanie umowy za nieuzasadnione. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na nierozstrzygnięcie przez sądy niższych instancji kluczowej kwestii podstawy rozwiązania umowy o pracę (porozumienie czy wypowiedzenie). Sąd Najwyższy podkreślił, że zastosowanie przepisów Kodeksu pracy (art. 36^2 k.p., art. 167^1 k.p.) oraz Kodeksu cywilnego (art. 83 § 1 k.c.) jest zależne od ustalenia tej podstawy. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że korzystne warunki porozumienia dla pracownika nie świadczą o jego pozorności, a ewentualne naruszenie przepisów przez pracodawcę powinno skutkować jego odpowiedzialnością, a nie obciążeniem pracownika. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem i wypowiedzeniem, zastosowanie art. 83 k.c. w prawie pracy, ocena pozorności czynności prawnych w stosunku pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z reorganizacją urzędu i zmianą władzy wykonawczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego, nie ustalając uprzednio podstawy rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok został wydany przedwcześnie, bez ustalenia kluczowych okoliczności, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości zastosowania przepisów materialnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zastosowanie przepisów Kodeksu pracy (art. 36^2 k.p., art. 167^1 k.p.) oraz Kodeksu cywilnego (art. 83 § 1 k.c.) jest zależne od ustalenia, czy umowa o pracę została rozwiązana na podstawie porozumienia stron czy wypowiedzenia. Bez tego ustalenia ocena pozorności oświadczeń woli i zastosowanie przepisów jest przedwczesne.
Czy korzystne warunki porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę dla pracownika mogą świadczyć o jego pozorności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama korzystność porozumienia dla pracownika nie może świadczyć o jego pozorności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracownik negocjujący porozumienie stara się uzyskać jak najkorzystniejsze warunki, co jest naturalne i nie jest niczym nagannym. Jeśli osoba reprezentująca pracodawcę narusza przepisy, należy rozważyć jej odpowiedzialność, a nie obciążać pracownika.
Czy pozorność może dotyczyć przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę, która jest oświadczeniem wiedzy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozorność może dotyczyć oświadczenia woli, a nie oświadczenia wiedzy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że pozorność odnosi się do oświadczenia woli, a nie do przyczyny wypowiedzenia, która jest oświadczeniem wiedzy. W przypadku rozwiązania umowy za porozumieniem, można oceniać poszczególne elementy oświadczenia woli pod kątem pozorności. W przypadku wypowiedzenia, ocena pozorności dotyczy samego rozwiązania umowy, a nie jedynie przyczyny czy skutku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Urząd Miejski w A. | instytucja | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Pomocnicze
k.p. art. 30 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
u.p.s. art. 43 § ust. 1
Ustawa o pracownikach samorządowych
u.s.z.p. art. 8
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
u.s.z.p. art. 10
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
k.p. art. 36 § 2
Kodeks pracy
k.p. art. 167 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 18 § § 1
Kodeks pracy
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozstrzygnięcie przez sądy niższych instancji kluczowej kwestii podstawy rozwiązania umowy o pracę. • Błędne zastosowanie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego bez wcześniejszego ustalenia podstawy rozwiązania umowy. • Pozorność dotyczy oświadczenia woli, a nie oświadczenia wiedzy (przyczyny wypowiedzenia).
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące pozorności reorganizacji i skutecznego uchylenia się od skutków oświadczenia z 15 listopada 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok w niniejszej sprawie został wydany przedwcześnie, bez ustalenia wszystkich, kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, co powoduje, że nie jest możliwe dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego. • Należy zauważyć, że oba cytowane powyżej przepisy znajdują zastosowanie jedynie w przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, nie mają natomiast zastosowania do rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron. • Sama korzystność zawartego porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę dla pracownika nie może świadczyć o jego pozorności.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Józef Iwulski
członek
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem i wypowiedzeniem, zastosowanie art. 83 k.c. w prawie pracy, ocena pozorności czynności prawnych w stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z reorganizacją urzędu i zmianą władzy wykonawczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie podstawy prawnej rozwiązania umowy o pracę i jak sądy mogą się mylić w stosowaniu przepisów, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa pracownika.
“Pozorna reorganizacja urzędu i jej konsekwencje dla pracownika – Sąd Najwyższy wskazuje na błędy sądów niższych instancji.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.