Orzeczenie · 2016-02-25

II PK 366/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-02-25
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
stosunek pracywypowiedzenieodszkodowanieRIOsąd administracyjnysąd pracycofnięcie wypowiedzeniadorozumienie

Powód, S. S., dochodził odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, twierdząc, że jego pracodawca, Regionalna Izba Obrachunkowa w W., naruszył przepisy, rozwiązując z nim umowę o pracę w okresie, gdy decyzja o jego odwołaniu ze stanowiska członka kolegium Izby była jeszcze zaskarżona do sądu administracyjnego. Sąd Rejonowy w W. przychylił się do stanowiska powoda i zasądził odszkodowanie. Sąd Okręgowy w W., rozpoznając apelację pozwanego, zmienił wyrok i oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za pozbawione podstaw prawnoadministracyjnych i traktując je jako niebyłe, co w jego ocenie nie rodziło odpowiedzialności pracodawcy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, oddalił ją. Sąd Najwyższy uznał, że choć wypowiedzenie było wadliwe, to nie doprowadziło do faktycznego rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca, dopuszczając powoda do pracy po upływie okresu wypowiedzenia i wysyłając pismo z 12 grudnia 2012 r. o ustaniu skutków prawnych oświadczenia z 16 sierpnia 2012 r., dorozumianie cofnął oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy. Powód, kontynuując pracę, dorozumianie wyraził zgodę na to cofnięcie. W związku z tym, stosunek pracy nie ustał, a tym samym brak było podstaw do zasądzenia odszkodowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę nie prowadzi do ustania zatrudnienia, jeśli pracodawca skutecznie (również dorozumianie) je cofnął, a pracownik wyraził na to zgodę (również dorozumianie). Podkreślenie znaczenia faktycznego ustania stosunku pracy dla możliwości dochodzenia odszkodowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia na podstawie powołania, gdzie odwołanie ze stanowiska jest warunkiem rozwiązania stosunku pracy. Interpretacja dorozumianego cofnięcia i zgody może być przedmiotem sporu w innych stanach faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy, złożone z naruszeniem przepisów (np. bez istnienia podstawy prawnej), jest skuteczne i prowadzi do ustania stosunku pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy, nawet dokonane z naruszeniem prawa, jest skuteczne i prowadzi do ustania stosunku pracy, chyba że zostanie skutecznie cofnięte.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, iż jednostronna deklaracja pracodawcy o ustaniu stosunku pracy, nawet bezprawna, jest skuteczna i może być podważona jedynie w drodze powództwa. Jednakże, oświadczenie to może zostać skutecznie cofnięte, co może nastąpić również w sposób dorozumiany.

Czy pracodawca może skutecznie cofnąć oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy, a jeśli tak, to w jakiej formie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca może skutecznie cofnąć oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy, a cofnięcie to może nastąpić również w sposób dorozumiany, za zgodą pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy może być cofnięte za zgodą pracownika. Zarówno cofnięcie, jak i zgoda na nie, mogą być złożone w sposób dorozumiany, co miało miejsce w tej sprawie poprzez dopuszczenie pracownika do pracy po upływie okresu wypowiedzenia i kontynuowanie przez niego zatrudnienia.

Czy pracownikowi przysługuje odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie stosunku pracy, jeśli stosunek pracy nie został faktycznie rozwiązany z powodu dorozumianego cofnięcia wypowiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownikowi nie przysługuje odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie, jeśli stosunek pracy nie został faktycznie rozwiązany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy przysługuje tylko wtedy, gdy doszło do faktycznego ustania zatrudnienia. W sytuacji, gdy wypowiedzenie zostało skutecznie cofnięte, a stosunek pracy nie ustał, brak jest podstaw do zasądzenia odszkodowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Regionalna Izba Obrachunkowa w W.

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznapowód
Regionalna Izba Obrachunkowa w W.instytucjapozwany

Przepisy (20)

Pomocnicze

u.r.i.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Powoduje skutki w sferze publicznoprawnej, dotyczące powołania członka kolegium.

u.r.i.o. art. 26a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Stanowi podstawę nawiązania stosunku pracy z etatowym członkiem kolegium na podstawie powołania.

u.r.i.o. art. 26a § ust. 2

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Określa, że podstawą rozwiązania stosunku pracy jest odwołanie członka kolegium.

u.r.i.o. art. 15 § ust. 10

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Określa gestię Prezesa Rady Ministrów w zakresie odwołania członka kolegium i wstrzymanie odwołania w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

Dotyczy odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy.

k.p. art. 69 § pkt 2 lit. a

Kodeks pracy

Wyłączenie sankcji bezskuteczności oświadczenia w przedmiocie wypowiedzenia w stosunkach pracy nawiązanych na podstawie powołania.

k.p. art. 70 § § 1

Kodeks pracy

Dotyczy skutków prawnych oświadczenia woli pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy.

k.p. art. 70 § § 2

Kodeks pracy

Określa warunki przyznania odszkodowania w przypadku rozwiązania stosunku pracy.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Dotyczy zasad współżycia społecznego i zakazu nadużywania prawa.

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy momentu skuteczności oświadczenia woli.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Dotyczy sposobu wyrażania woli w czynnościach prawnych.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy materiału dowodowego w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uwzględnienia apelacji.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia lub zmiany wyroku sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

k.p.c. art. 39811 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

k.p.c. art. 39813 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego podstawą faktyczną wyroku sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Konst. RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy, mimo wadliwości, nie doprowadziło do faktycznego ustania zatrudnienia z powodu dorozumianego cofnięcia przez pracodawcę i zgody pracownika. • Brak faktycznego rozwiązania stosunku pracy wyklucza możliwość zasądzenia odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie stosunku pracy było niezgodne z prawem, ponieważ zostało złożone przed prawomocnym rozstrzygnięciem sądu administracyjnego w sprawie odwołania ze stanowiska. • Naruszenie przepisów Konstytucji RP, Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego przez sąd drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie woli strony pozwanej naruszało bowiem obowiązujące przepisy, skoro zostało złożone przed rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów • bezpośrednim skutkiem wstrzymania odwołania ze stanowiska jest konieczność zaniechania podejmowania czynności prowadzących do rozwiązania stosunku pracy • wypowiedzenie złożone przez prezesa Izby pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. było zatem pozbawione niezbędnej podstawy prawnoadministracyjnej i jako takie „nie wywołało żadnych skutków prawnych i należy je traktować jako niebyłe” • nie doprowadziło do rozwiązania stosunku pracy, a co za tym idzie, nie wywołało po stronie powoda negatywnych konsekwencji w postaci utraty zatrudnienia • każda jednostronna deklaracja pracodawcy o ustaniu stosunku pracy, dokonana nawet z naruszeniem prawa, prowadzi do ustania stosunku pracy w terminie wskazanym przez pracodawcę, bo wszelkie jego czynności, nawet bezprawne, zmierzające do rozwiązania stosunku pracy są skuteczne i mogą być podważone wyłącznie w drodze odpowiedniego powództwa • oświadczenie to nie doprowadziło do rozwiązania stosunku pracy. • strona pozwana pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. powiadomiła powoda, że z dniem 25 września 2012 r. (...) ustały skutki prawne oświadczenia z dnia 16 sierpnia 2012 r. o rozwiązaniu stosunku pracy. […]

Skład orzekający

Romualda Spyt

przewodniczący

Beata Gudowska

członek

Jolanta Strusińska-Żukowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę nie prowadzi do ustania zatrudnienia, jeśli pracodawca skutecznie (również dorozumianie) je cofnął, a pracownik wyraził na to zgodę (również dorozumianie). Podkreślenie znaczenia faktycznego ustania stosunku pracy dla możliwości dochodzenia odszkodowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia na podstawie powołania, gdzie odwołanie ze stanowiska jest warunkiem rozwiązania stosunku pracy. Interpretacja dorozumianego cofnięcia i zgody może być przedmiotem sporu w innych stanach faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje pracownicze, nawet w przypadku pozornie jasnych sytuacji. Pokazuje, że formalne oświadczenia mogą być niwelowane przez późniejsze działania i zachowania stron, a prawo pracy chroni przed nieuzasadnionym ustaniem zatrudnienia.

Czy wadliwe wypowiedzenie to koniec pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy umowa trwa mimo formalnego zwolnienia.

Dane finansowe

WPS: 18 888,3 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst