Orzeczenie · 2019-05-30

II OSK 963/19Odmowa wizy schengen członek rodziny obywatela UE

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-05-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
wiza Schengenprawo UEdyrektywa 2004/38/WEczłonek rodziny obywatela UEprawo konsularnekodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjneswobodne przemieszczanie się

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił sprzeciw od decyzji Ministra Spraw Zagranicznych. Decyzja MSZ uchyliła decyzję Konsula o odmowie wydania wizy Schengen i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. S.M. ubiegała się o wizę Schengen, powołując się na status członka rodziny rozszerzonej obywatela UE (brata męża). Konsul odmówił wydania wizy, wskazując na podejrzenie posłużenia się podrobionym dokumentem oraz brak potwierdzenia pobytu obywatela UE w Polsce. Minister Spraw Zagranicznych uchylił decyzję konsula, uznając postępowanie za niekonsekwentne i obarczone uchybieniami, wskazując na potrzebę zastosowania właściwego aktu normatywnego (ustawy o cudzoziemcach). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzję MSZ. Sąd uznał, że sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie w oparciu o przepisy dotyczące członków rodziny obywatela UE, a nie ustawy o cudzoziemcach, ponieważ wnioskodawczyni wyraźnie wskazała na ten tryb. NSA podkreślił, że organ odwoławczy nie może zmieniać przedmiotu sprawy i musi rozpoznać ją w granicach wniosku strony. Sąd uznał również, że nie było podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE, ponieważ obywatel UE, którego dotyczyła sprawa, nie przemieścił się do Polski.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wiz Schengen dla członków rodziny obywateli UE, zasady postępowania administracyjnego w kontekście związania organu wnioskiem strony oraz zakresu kontroli sądowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której obywatel UE nie przemieścił się do Polski, co wykluczyło zastosowanie dyrektywy 2004/38/WE w pełnym zakresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku odmowy wydania wizy Schengen członkowi rodziny obywatela UE, organ odwoławczy może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeśli wnioskodawca wyraźnie wskazał na konkretny tryb postępowania (ustawa o wjeździe na terytorium RP obywateli UE), a organ odwoławczy uznał, że powinien być zastosowany inny tryb (ustawa o cudzoziemcach)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może zmieniać przedmiotu sprawy i musi rozpoznać ją w granicach wniosku strony. Jeśli organ odwoławczy uzna, że decyzja organu pierwszej instancji jest błędna, powinien wydać decyzję reformatoryjną lub przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko w sytuacji, gdy spełnione są warunki z art. 138 § 2 k.p.a. i w ramach właściwego trybu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że konsul nie mógł rozpatrywać wniosku na podstawie ustawy o cudzoziemcach, gdyż strona wyraźnie wskazała na chęć uzyskania wizy jako członek rodziny obywatela UE. Organ odwoławczy nie może zmieniać przedmiotu sprawy ani narzucać stronie rozpatrzenia wniosku w innej sprawie administracyjnej niż ta, o którą wnioskowała.

Czy przepisy krajowe ograniczające kontrolę sądową nad decyzjami dotyczącymi odmowy wjazdu członkom rodziny obywatela UE są zgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą efektywnej ochrony sądowej?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, odmawiając skierowania pytania prejudycjalnego, ponieważ uznał, że sprawa nie wymagała zastosowania dyrektywy 2004/38/WE z uwagi na brak przemieszczenia się obywatela UE do Polski.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ponieważ obywatel UE (brat męża wnioskodawczyni) nie przemieścił się do Polski, dyrektywa 2004/38/WE nie miała zastosowania, a tym samym nie było podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych dotyczących jej wykładni i zgodności przepisów krajowych z prawem UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Zagranicznych.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej art. 10 § 1

Ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

Określa przesłanki wydania wizy Schengen dla członków rodziny obywatela UE.

p.p.s.a. art. 151a § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw kasacyjnych w postępowaniu przed NSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 2a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy, uchylając decyzję na podstawie § 2, może wydać decyzję reformatoryjną, jeżeli materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji nie wymaga uzupełnienia.

ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej art. 10 § 2

Ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

Wskazuje na łagodniejsze przesłanki wydania wizy członkowi rodziny obywatela UE w porównaniu do obywatela państwa trzeciego.

ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej art. 10 § 5

Ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

Stanowi, że od decyzji o odmowie wydania wizy Schengen wydanej przez konsula przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Zagranicznych.

Prawo konsularne art. 88

Ustawa Prawo konsularne

Reguluje procedurę odwoławczą dla członka rodziny obywatela UE.

Prawo konsularne art. 94 § 1

Ustawa Prawo konsularne

Reguluje procedurę odwoławczą dla obywatela państwa trzeciego.

ustawa o cudzoziemcach art. 76 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Potwierdza, że od decyzji w sprawie wizy Schengen wydanej przez konsula przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia sądu.

p.p.s.a. art. 136 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy możliwości uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie może zmieniać przedmiotu sprawy i musi rozpoznać ją w granicach wniosku strony. • Wnioskodawczyni wyraźnie wskazała na chęć uzyskania wizy Schengen jako członek rodziny obywatela UE, co powinno być podstawą rozpatrzenia sprawy. • Zastosowanie ustawy o cudzoziemcach było nieprawidłowe, gdyż nie odpowiadało wnioskowi strony i celowi postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. • Stanowisko organu odwoławczego i WSA, że w sytuacji niespełnienia wymogów do wydania wizy na podstawie ustawy o wjeździe na terytorium RP obywateli UE, organ powinien ustalić możliwość wydania wizy na podstawie ustawy o cudzoziemcach.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. • Żądanie strony określa granice przedmiotowe sprawy administracyjnej. • Minister Spraw Zagranicznych zobowiązany był do merytorycznego załatwienia wniosku skarżącej o wydanie wizy Schengen dla członka rodziny obywatela UE.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wiz Schengen dla członków rodziny obywateli UE, zasady postępowania administracyjnego w kontekście związania organu wnioskiem strony oraz zakresu kontroli sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której obywatel UE nie przemieścił się do Polski, co wykluczyło zastosowanie dyrektywy 2004/38/WE w pełnym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów uzyskiwania wiz Schengen dla członków rodzin obywateli UE, co jest istotne dla wielu osób. Pokazuje również znaczenie precyzyjnego formułowania wniosków i przestrzegania procedur administracyjnych.

“Wiza Schengen dla rodziny obywatela UE: Czy organ może zmienić cel Twojego wniosku?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst