Orzeczenie · 2019-05-30

II OSK 868/19Uchylenie odmowy wizy schengen członek rodziny UE

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-05-30
NSAAdministracyjneWysokansa
wiza Schengenprawo UEdyrektywa 2004/38/WEczłonek rodziny obywatela UEprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo konsularneustawa o cudzoziemcachswobodne przemieszczanie się

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił sprzeciw od decyzji Ministra Spraw Zagranicznych uchylającej decyzję Konsula o odmowie wydania wizy Schengen. Wniosek o wizę Schengen złożyli rodzice małoletniego M.K., powołując się na jego status członka rodziny rozszerzonej obywatela UE (brata ojca, obywatela [...]). Konsul odmówił wydania wizy, wskazując na podejrzenie posłużenia się podrobionym dokumentem i brak dowodów na zamiar pobytu obywatela UE w Polsce. Minister Spraw Zagranicznych uchylił decyzję Konsula, uznając postępowanie za niekonsekwentne i obarczone uchybieniami, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o właściwy akt normatywny (ustawę o cudzoziemcach). WSA w Warszawie oddalił sprzeciw, stwierdzając, że organ odwoławczy zasadnie podważył ustalenia organu I instancji i materiał dowodowy wymaga uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzję Ministra. Sąd uznał, że kluczowe jest to, że obywatel UE, którego miał być członkiem rodziny skarżący, nie przemieścił się do Polski i nie zamierza tego zrobić, co wyklucza zastosowanie dyrektywy 2004/38/WE i ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. NSA podkreślił, że organ jest związany wnioskiem strony i nie może zmieniać przedmiotu postępowania, a sprawa powinna być rozpatrzona zgodnie z wnioskiem o wizę dla członka rodziny obywatela UE, a nie w trybie ustawy o cudzoziemcach. Sąd uznał, że wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE nie był niezbędny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że organ administracji jest związany wnioskiem strony i nie może zmieniać przedmiotu postępowania, a także interpretacja zastosowania dyrektywy 2004/38/WE w kontekście przemieszczania się obywateli UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania wizy Schengen dla członka rodziny obywatela UE, gdy obywatel UE nie przemieścił się do innego państwa członkowskiego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku odmowy wydania wizy Schengen dla członka rodziny obywatela UE, organ odwoławczy może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nakazując zastosowanie ustawy o cudzoziemcach, zamiast rozpatrzyć sprawę merytorycznie w ramach wniosku o wizę dla członka rodziny obywatela UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może zmieniać przedmiotu postępowania i nakazywać rozpatrzenia sprawy w innym trybie niż wnioskowany przez stronę. Sprawa powinna być rozpatrzona zgodnie z wnioskiem o wizę dla członka rodziny obywatela UE.

Uzasadnienie

Organ administracji jest związany wnioskiem strony, który wyznacza przedmiot postępowania. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy ani rozszerzać jej zakresu. W sytuacji, gdy strona wnioskuje o wizę dla członka rodziny obywatela UE, sprawa powinna być rozpatrzona w tym trybie, a nie w trybie ustawy o cudzoziemcach.

Czy obywatel państwa trzeciego, będący członkiem rodziny rozszerzonej obywatela UE, może skorzystać z przepisów dyrektywy 2004/38/WE i ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, jeśli obywatel UE, do którego się odwołuje, nie przemieścił się do państwa członkowskiego innego niż jego własne i nie zamierza tego zrobić?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dyrektywa 2004/38/WE i implementująca ją ustawa mają zastosowanie tylko wtedy, gdy obywatel UE korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się, a członek rodziny towarzyszy mu lub dołącza do niego w innym państwie członkowskim.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2004/38/WE i ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej nie mają zastosowania do członków rodziny obywatela UE, który nigdy nie skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się. Kluczowe jest, aby obywatel UE przemieszczał się lub przebywał w państwie członkowskim innym niż to, którego przynależność państwową posiada.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej może odmówić skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE, uznając, że nie są one niezbędne do wydania wyroku z uwagi na ograniczony zakres kognicji sądu?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli sąd uzna, że pytania nie są niezbędne do wydania wyroku w sprawie, może odmówić ich skierowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że pytania prejudycjalne nie były niezbędne do wydania wyroku w sprawie, ponieważ przy rozpoznawaniu sprzeciwu sąd nie bada innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 k.p.a., a nie dokonuje kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Zagranicznych.

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej art. 10 § ust. 1

Ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § § 1-3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej art. 2 § pkt 4

Ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

Prawo konsularne art. 113 § ust. 1

Ustawa Prawo konsularne

Prawo konsularne art. 88

Ustawa Prawo konsularne

ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej art. 10 § ust. 5

Ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

Prawo konsularne art. 94 § ust. 1

Ustawa Prawo konsularne

ustawa o cudzoziemcach art. 76 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 136 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 64b § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 5 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa powinna być rozpatrzona w trybie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, a nie ustawy o cudzoziemcach. • Organ odwoławczy nie może zmieniać przedmiotu postępowania i nakazywać rozpatrzenia sprawy w innym trybie niż wnioskowany przez stronę. • Dyrektywa 2004/38/WE ma zastosowanie tylko wtedy, gdy obywatel UE korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się, a obywatel UE, którego sprawa dotyczyła, nie przemieścił się do Polski. • WSA błędnie uznał, że Minister Spraw Zagranicznych prawidłowo wydał decyzję kasacyjną, pomimo że materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozpatrzenie sprawy w ramach właściwej ustawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i konieczności uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji. • Argument organu o możliwości zastosowania ustawy o cudzoziemcach, gdy strona nie spełnia wymogów ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej.

Godne uwagi sformułowania

Organ jest tym wnioskiem związany. • Żądanie strony określa granice przedmiotowe sprawy administracyjnej. • Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. • Brat ojca wnioskodawcy – B. M., który jest obywatelem [...] nie przemieścił się do Polski i nie zamierza tego zrobić, a zatem nie nastąpiło zdarzenie, które spowodowałyby, że jako obywatel UE może być uznany za beneficjenta dyrektywy 2004/38/WE.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ administracji jest związany wnioskiem strony i nie może zmieniać przedmiotu postępowania, a także interpretacja zastosowania dyrektywy 2004/38/WE w kontekście przemieszczania się obywateli UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania wizy Schengen dla członka rodziny obywatela UE, gdy obywatel UE nie przemieścił się do innego państwa członkowskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów unijnych dotyczących swobodnego przemieszczania się i wiz Schengen, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym i administracyjnym. Pokazuje również znaczenie precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania administracyjnego.

“Wiza Schengen dla rodziny obywatela UE: czy organ może zmienić zasady gry?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst