Orzeczenie · 2018-09-20

II OSK 829/18Odmowa wjazdu ochrona międzynarodową postępowanie wyjaśniające 10

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-09-20
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyochrona międzynarodowakontrola granicznaustawa o cudzoziemcachkodeks graniczny Schengenpostępowanie administracyjneprawo granicznewjazd do Polski

Sprawa dotyczyła odmowy wjazdu na terytorium Polski obywatelowi Federacji Rosyjskiej, S. M., który zgłosił się do kontroli granicznej z częściowo wypełnionym wnioskiem o ochronę międzynarodową. Organy Straży Granicznej odmówiły mu wjazdu, uznając, że nie spełniał warunków wjazdu i nie deklarował chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając, że ocena spełnienia przesłanek odmowy wjazdu była przedwczesna, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone wadliwie, w szczególności poprzez sporządzenie lakonicznej notatki zamiast protokołu z rozpytania cudzoziemca. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej, oddalił ją, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie odmowy wjazdu powinno być prowadzone zgodnie z art. 34 ustawy o cudzoziemcach, a ograniczenie postępowania wyjaśniającego do kontroli dokumentów jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych, niebudzących wątpliwości okolicznościach. W tej sprawie, wobec potencjalnej chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową, organy powinny przeprowadzić bardziej szczegółowe postępowanie wyjaśniające, w tym sporządzić protokół z rozpytania cudzoziemca, czego nie uczyniły. W związku z tym, wyrok WSA uchylający decyzje organów został uznany za prawidłowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawie odmowy wjazdu cudzoziemcowi, w szczególności znaczenie należytego postępowania wyjaśniającego i dokumentowania czynności organów, nawet w sprawach o uproszczonym trybie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu cudzoziemcowi, który mógł ubiegać się o ochronę międzynarodową. Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście kontroli granicznej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji może ograniczyć postępowanie wyjaśniające w sprawie odmowy wjazdu cudzoziemcowi do kontroli dokumentów, jeśli istnieją wątpliwości co do jego zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie postępowania wyjaśniającego do kontroli dokumentów jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych, niebudzących wątpliwości okolicznościach. W przypadku potencjalnej chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową, organ powinien przeprowadzić bardziej szczegółowe postępowanie wyjaśniające, w tym sporządzić protokół z rozpytania cudzoziemca.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości. Lakoniczna notatka służbowa nie zastąpiła wymaganego protokołu z rozpytania cudzoziemca, który mógłby wyjaśnić jego zamiary, zwłaszcza w kontekście posiadania częściowo wypełnionego wniosku o ochronę międzynarodową.

Czy notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej może stanowić wystarczający dowód w postępowaniu o odmowie wjazdu cudzoziemcowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Notatka służbowa może być dowodem, ale musi być sporządzona w sposób szczegółowy, rozwiewający wszelkie wątpliwości co do intencji cudzoziemca i jego oświadczeń. W przeciwnym razie może być uznana za niewystarczającą.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że notatka służbowa z kontroli granicznej była zbyt lakoniczna i nie wyjaśniała kluczowych kwestii, takich jak rzeczywiste zamiary cudzoziemca co do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. W takich przypadkach wymagane jest sporządzenie protokołu z rozpytania.

Czy art. 34 ustawy o cudzoziemcach ma zastosowanie w postępowaniu o odmowie wjazdu cudzoziemcowi, mimo regulacji zawartych w kodeksie granicznym Schengen?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 34 ustawy o cudzoziemcach stanowi przepis szczególny i ma zastosowanie w zakresie, w jakim kodeks graniczny Schengen nie reguluje kwestii procesowych związanych z postępowaniem zakończonym decyzją o odmowie wjazdu.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił argumentację skargi kasacyjnej, że art. 30 ustawy o cudzoziemcach wyklucza stosowanie art. 34. Stwierdzono, że kodeks graniczny Schengen nie reguluje kompleksowo kwestii procesowych, co uzasadnia stosowanie przepisów krajowych, w tym art. 34 ustawy o cudzoziemcach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA, który uchylił decyzje organów o odmowie wjazdu cudzoziemcowi.

Przepisy (18)

Główne

u.c. art. 28 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa do odmowy wjazdu cudzoziemcowi, który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu.

u.c. art. 34 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Reguluje zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie odmowy wjazdu, w tym możliwość przesłuchania cudzoziemca i osób towarzyszących.

u.c. art. 34 § ust. 2

Ustawa o cudzoziemcach

Pozwala na ograniczenie postępowania wyjaśniającego do kontroli dokumentów, jeśli okoliczności niespełnienia warunków wjazdu nie budzą wątpliwości.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy, stosując środki przewidziane w ustawie.

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania administracyjnego przez sąd.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.c. art. 33 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący odmowy wjazdu na granicy.

u.c. art. 30

Ustawa o cudzoziemcach

Określa, które przepisy kodeksu granicznego Schengen wyłączają stosowanie przepisów krajowych, w tym art. 34 ustawy o cudzoziemcach.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.

k.p.a. art. 67 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek sporządzenia protokołu z czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 67 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Protokół z przesłuchania strony.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał, że ocena spełnienia przesłanek odmowy wjazdu była przedwczesna. • Organy naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową. • Notatka służbowa nie była wystarczającym dowodem do stwierdzenia braku wątpliwości co do spełnienia warunków wjazdu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Komendanta Głównego Straży Granicznej, że art. 34 ustawy o cudzoziemcach nie ma zastosowania lub że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. • Twierdzenie organu, że posiadanie częściowo wypełnionego formularza wniosku o ochronę międzynarodową nie stanowi próby ubiegania się o ochronę.

Godne uwagi sformułowania

ocena spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji odmawiającej wjazdu była przedwczesna • niebudzące wątpliwości okoliczności niespełnienia warunków do przekroczenia granicy • ograniczenie postępowania wyjaśniającego jedynie do kontroli posiadanych przez cudzoziemca dokumentów może być stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach • lakoniczna notatka urzędowa nie rozwiewała wszelkich wątpliwości • zasada zaufania obywateli do organów państwa

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawie odmowy wjazdu cudzoziemcowi, w szczególności znaczenie należytego postępowania wyjaśniającego i dokumentowania czynności organów, nawet w sprawach o uproszczonym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu cudzoziemcowi, który mógł ubiegać się o ochronę międzynarodową. Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście kontroli granicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontekście praw cudzoziemców i ochrony granicznej, pokazując, jak istotne jest prawidłowe udokumentowanie działań organów.

“Czy lakoniczna notatka wystarczy, by odmówić wjazdu? Sąd NSA wyjaśnia kluczowe zasady postępowania na granicy.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst