II OSK 676/21Ochrona zabytków pozwolenie konserwatorskie termin ważności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na prace konserwatorskie przy zabytkowych nagrobkach na cmentarzu przycerkiewnym. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Ministra, uznając, że upływ terminu ważności pozwolenia konserwatorskiego nie czyni postępowania bezprzedmiotowym i że Minister wadliwie umorzył postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne. W odniesieniu do skargi Ministra, NSA stwierdził, że choć przepisy rozporządzeń przewidują termin ważności pozwolenia konserwatorskiego, to jego upływ nie oznacza wygaśnięcia pozwolenia z obrotu prawnego. Termin ten ogranicza jedynie czas, w którym wnioskodawca może wystąpić o pozwolenie na budowę lub dokonać zgłoszenia. NSA uznał również, że właściciel terenu cmentarza (Muzeum), na którym znajdują się zabytkowe nagrobki, posiada tytuł prawny do ubiegania się o pozwolenie konserwatorskie, zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nawet jeśli istnieją prawa do grobu. Sąd podkreślił, że prawo do grobu nie pozbawia właściciela nieruchomości uprawnień związanych z zarządzaniem i ochroną zabytku. W odniesieniu do skargi K. A., NSA uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w części, w jakiej wyrok WSA nie uwzględnił, że decyzja Ministra uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości, w tym w części niezaskarżonej odwołaniem, co mogło naruszać art. 139 K.p.a. Jednakże, te uchybienia nie wpłynęły na ostateczny wynik sprawy, a zatem skarga kasacyjna K. A. również została oddalona. Ostatecznie, NSA oddalił obie skargi kasacyjne i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminu ważności pozwoleń konserwatorskich oraz legitymacji czynnej do ich uzyskania, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków znajdujących się na terenach prywatnych lub zarządzanych przez instytucje.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ochroną zabytków i prawem do grobu, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy upływ terminu ważności pozwolenia konserwatorskiego powoduje jego wygaśnięcie z obrotu prawnego i bezprzedmiotowość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ terminu ważności pozwolenia konserwatorskiego nie powoduje jego wygaśnięcia z obrotu prawnego. Termin ten ogranicza jedynie czas, w którym wnioskodawca jest uprawniony do wystąpienia o pozwolenie na budowę lub dokonania zgłoszenia.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzeń przewidują termin ważności pozwolenia konserwatorskiego, jednak jego upływ nie oznacza utraty mocy obowiązującej pozwolenia. Termin ten oznacza, że wnioskodawca jest uprawniony w tym czasie do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę lub dokonanie zgłoszenia. Po upływie tego terminu traci to uprawnienie, ale nie oznacza to wygaśnięcia samego pozwolenia.
Kto jest uprawniony do złożenia wniosku o pozwolenie na prowadzenie prac konserwatorskich przy zabytkowym nagrobku znajdującym się na terenie cmentarza, gdy istnieją prawa do grobu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uprawniony jest podmiot dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości stanowiącej zabytek (np. właściciel terenu cmentarza), a także osoba posiadająca prawo do grobu. Właściciel nieruchomości ma obowiązek dbania o zachowanie zabytku, a osoba z prawem do grobu ma prawo uczestniczyć w postępowaniu jako strona.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków, pozwolenie wydaje się na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku. Właściciel terenu cmentarza, który jest zabytkiem, posiada taki tytuł. Prawo do grobu nie pozbawia właściciela nieruchomości uprawnień związanych z ochroną zabytku, ale osoba z prawem do grobu powinna być stroną postępowania.
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości, w tym w części niezaskarżonej odwołaniem, bez zastosowania art. 139 K.p.a. (zasada orzekania na niekorzyść strony odwołującej się)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji w części niezaskarżonej odwołaniem, chyba że zachodzą przesłanki z art. 139 K.p.a. (rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego). Sąd pierwszej instancji powinien skontrolować, czy organ odwoławczy uwzględnił tę kwestię.
Uzasadnienie
Wyrok WSA nie uwzględnił, że decyzja Ministra uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości, w tym w części niezaskarżonej odwołaniem, co mogło naruszać art. 139 K.p.a. Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać, czy organ odwoławczy przedstawił stanowisko w tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (38)
Główne
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa art. 36 § ust. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pomocnicze
ustawa art. 6 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa art. 36 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa art. 89 § pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
K.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.c. art. 23
Kodeks cywilny
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych art. 10 § ust. 1
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych art. 12 § ust. 1-4
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa art. 6 § ust. 1 pkt lit. f
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 206
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie z 2011 r. art. 21 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich...
ustawa art. 37 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa art. 36 § ust. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa art. 36 § ust. 8
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa art. 36 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
rozporządzenie z 2018 r. art. 17 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich...
rozporządzenie z 2018 r. art. 24
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich...
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ terminu ważności pozwolenia konserwatorskiego nie powoduje jego wygaśnięcia z obrotu prawnego. • Właściciel terenu cmentarza (Muzeum) ma tytuł prawny do ubiegania się o pozwolenie konserwatorskie. • Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił kwestię naruszenia art. 139 K.p.a. przez organ odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra o bezprzedmiotowości postępowania z powodu upływu terminu ważności pozwolenia. • Argumentacja K. A. o wyłącznym prawie do grobu i braku legitymacji Muzeum do ubiegania się o pozwolenie. • Argumentacja K. A. o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji Ministra w części niezaskarżonej odwołaniem.
Godne uwagi sformułowania
upływ terminu ważności pozwolenia konserwatorskiego nie oznacza utraty ważności całego pozwolenia konserwatorskiego, a zatem że przestaje obowiązywać, nie istnieje w obrocie prawnym i stąd nie wywołuje żadnych skutków prawnych. • określony w pozwoleniu konserwatorskim termin jego ważności oznacza jedynie, że wnioskodawca jest uprawniony w tym czasie do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę lub dokonanie zgłoszenia. • prawo do grobu nie obejmuje prawa do części nieruchomości, na której znajduje się grób.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Jerzy Stankowski
sędzia del.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu ważności pozwoleń konserwatorskich oraz legitymacji czynnej do ich uzyskania, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków znajdujących się na terenach prywatnych lub zarządzanych przez instytucje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ochroną zabytków i prawem do grobu, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa narodowego (zabytkowych nagrobków) i porusza kwestie proceduralne związane z terminem ważności decyzji administracyjnych oraz prawem do grobu, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony zabytków.
“Czy termin ważności pozwolenia na renowację zabytku oznacza jego koniec? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.