II OSK 601/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Wojewoda stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Starosty Strzelińskiego z 7 kwietnia 2009 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca podnosiła, że pierwotna decyzja była wadliwa z powodu braku jej udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) oraz wyjścia na jaw nowych okoliczności dotyczących przebiegu granicy działki (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). WSA we Wrocławiu, opierając się na wcześniejszych wyrokach, uznał, że Wojewoda prawidłowo zweryfikował przesłanki wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji zgodził się, że nieruchomość skarżącej znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji, a także że inny przebieg granicy działki, potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, stanowił nową okoliczność. Jednakże, mimo stwierdzenia wadliwości decyzji z 2009 r., WSA uznał, że nie można jej uchylić z powodu upływu pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a., który upłynął w 2014 r. NSA w składzie orzekającym przychylił się do poglądu, że upływ terminu z art. 146 § 1 K.p.a. pozbawia organ kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym do ustalenia materialnoprawnych wad decyzji. Sąd podkreślił, że choć decyzja z 2009 r. była wadliwa, to z powodu upływu terminu przedawnienia nie mogła zostać uchylona, a jedynie stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa, zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, w tym dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA oraz kwestii wyłączenia pracowników organów administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 146 § 1 K.p.a. w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego i możliwości uchylenia decyzji po upływie terminu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie prawa, ale upłynął termin do uchylenia decyzji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. organ administracji może stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nie może jej uchylić?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po upływie terminu z art. 146 § 1 K.p.a. organ może stwierdzić naruszenie prawa, ale nie może uchylić decyzji, co wynika z bezwzględnego zakazu merytorycznego orzekania.
Uzasadnienie
NSA przychylił się do poglądu, że upływ terminu z art. 146 § 1 K.p.a. pozbawia organ kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym do ustalenia materialnoprawnych wad decyzji. Organ może jedynie stwierdzić naruszenie prawa i wskazać przyczynę uniemożliwiającą uchylenie decyzji.
Czy prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający przebieg granicy działki stanowi nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający inny przebieg granicy działki niż ujawniony w projekcie budowlanym może stanowić nową okoliczność nieznaną organowi, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zmiana przebiegu granicy na skutek postępowania rozgraniczeniowego może być rozpatrywana w kontekście nowej okoliczności, nieznanej wcześniej organowi, co uzasadnia wznowienie postępowania.
Czy pismo strony informujące o przekroczeniu granicy działki może stanowić dowód w postępowaniu o pozwolenie na budowę, podważający dane z mapy zasadniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo strony nie może stanowić podstawy do zakwestionowania legalności decyzji, jeśli nie jest dowodem potwierdzającym inny przebieg granicy niż wynikający z dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjno-kartograficznym.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że pismo skarżącej nie było dowodem potwierdzającym inny przebieg granicy, a dopiero prawomocny wyrok sądu powszechnego mógł podważyć dane z ewidencji gruntów.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku WSA, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi, stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a., wyjaśniając istotne dla sprawy kwestie i odnosząc się do materiału dowodowego. Brak odniesienia do niektórych zarzutów nie dyskwalifikuje wyroku.
Przepisy (11)
Główne
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak udziału strony w postępowaniu.
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
K.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz uchylenia decyzji po upływie pięciu lat od jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
K.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, organ stwierdza ten fakt i wskazuje przyczyny, dla których nie uchyla decyzji.
Pomocnicze
p.b. art. 34 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Wymagania dotyczące projektu budowlanego w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub przepisów szczególnych.
p.b. art. 34 § ust. 3 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie.
p.g.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawa do dokonania zmian w ewidencji gruntów po prawomocnym wyroku o rozgraniczeniu.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążący charakter wyroków sądu pierwszej instancji dla organów administracji.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez NSA.
P.p.s.a. art. 365 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ pięcioletniego terminu z art. 146 § 1 K.p.a. uniemożliwia uchylenie decyzji, mimo stwierdzenia naruszenia prawa. • Prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający granicę działki stanowi nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania. • Pismo strony informujące o przekroczeniu granicy nie jest wystarczającym dowodem do podważenia danych z mapy zasadniczej.
Odrzucone argumenty
Wadliwość uzasadnienia wyroku WSA z powodu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. • Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 365 § 1 K.p.c. w ocenie znaczenia wyroku sądu powszechnego. • Naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organów administracji. • Niewłaściwa interpretacja art. 151 § 2 K.p.a. przez Wojewodę i WSA.
Godne uwagi sformułowania
upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. uniemożliwia uchylenie decyzji • bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie • nie oznacza sanacji takiej decyzji • decyzja wadliwa, wydana z naruszeniem prawa
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
sędzia
Jan Szuma
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 146 § 1 K.p.a. w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego i możliwości uchylenia decyzji po upływie terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie prawa, ale upłynął termin do uchylenia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i długotrwałe spory dotyczące pozwoleń na budowę, a także kluczowe znaczenie terminów procesowych.
“Wadliwe pozwolenie na budowę sprzed 15 lat nie zostanie uchylone. Kluczowy jest termin przedawnienia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.