II OSK 590/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną D.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty Strzelińskiego z dnia 19 listopada 2013 r. zmieniająca pozwolenie na budowę została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej działki, nie brała udziału w postępowaniu. Naruszenie to dotyczyło art. 10 § 1 K.p.a. i art. 28 ust. 2 P.b. Jednakże, Wojewoda, podobnie jak WSA, uznał, że z uwagi na upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. (liczonego od dnia doręczenia decyzji), uchylenie wadliwej decyzji było niemożliwe. NSA w składzie orzekającym przychylił się do poglądu, że upływ terminu z art. 146 § 1 K.p.a. stanowi bezwzględną przeszkodę do merytorycznego orzekania w sprawie i wyklucza uchylenie decyzji, nawet jeśli została wydana z naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że mimo braku możliwości uchylenia decyzji, pozostaje ona wadliwa, a konsekwencje tego stanu reguluje art. 151 § 2 K.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił stan prawny i faktyczny sprawy, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 146 § 1 K.p.a. w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego i możliwości uchylenia wadliwej decyzji po upływie terminu przedawnienia. Potwierdzenie zasady związania sądu wykładnią prawa wyrażoną w wyroku sądu niższej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stwierdzono naruszenie prawa, ale uchylenie decyzji jest niemożliwe z powodu upływu terminu przedawnienia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy stwierdzenie naruszenia prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej jest możliwe po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. stanowi bezwzględną przeszkodę do uchylenia decyzji, nawet jeśli została wydana z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
NSA przychylił się do poglądu, że art. 146 § 1 K.p.a. nakłada bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie po upływie 5 lat od doręczenia decyzji, co wyklucza jej uchylenie.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną sądu niższej instancji co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu niższej instancji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ocena prawna WSA co do wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. była wiążąca dla organów administracji i sądów w dalszym postępowaniu.
Czy decyzja administracyjna wydana z naruszeniem prawa, której nie można uchylić z powodu upływu terminu przedawnienia, jest sanowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka pozostaje wadliwa, a jej konsekwencje reguluje art. 151 § 2 K.p.a.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że brak możliwości uchylenia decyzji z powodu przedawnienia nie oznacza jej sanacji, a jedynie konieczność stwierdzenia naruszenia prawa i braku możliwości uchylenia.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a., ponieważ zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku nie musi odnosić się do wszystkich zarzutów, a jedynie w zakresie niezbędnym do kontroli aktu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśnił istotne dla sprawy kwestie.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa termin 5 lat od doręczenia decyzji, po którym nie można jej uchylić w wyniku wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje rozstrzygnięcie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, gdy uchylenie decyzji jest niemożliwe.
p.b. art. 36a § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Podstawa do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania sądu pierwszej instancji wykładnią prawa wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 5-letniego terminu z art. 146 § 1 K.p.a. uniemożliwia uchylenie decyzji, mimo stwierdzenia naruszenia prawa. • Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa wyrażoną w wyroku WSA z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 819/15.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a.). • Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji Wojewody w zakresie braku wskazania konkretnych naruszeń prawa i przepisów. • Zarzuty dotyczące braku uwzględnienia przez sąd wpływu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. na ustalenie granicy działki. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia zakresu zmian w projekcie budowlanym. • Zarzuty dotyczące braku kontroli sądowej nad postanowieniami o wyłączeniu pracowników organu. • Zarzuty dotyczące naruszenia zasady obiektywizmu przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
upływ pięcioletniego terminu wskazanego w art. 146 § 1 K.p.a. • bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie • decyzja pozostaje wadliwa, a jej konsekwencje reguluje art. 151 § 2 K.p.a. • związanie prawomocnym wyrokiem sądu niższej instancji (art. 153 P.p.s.a.)
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
sędzia
Jan Szuma
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 146 § 1 K.p.a. w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego i możliwości uchylenia wadliwej decyzji po upływie terminu przedawnienia. Potwierdzenie zasady związania sądu wykładnią prawa wyrażoną w wyroku sądu niższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stwierdzono naruszenie prawa, ale uchylenie decyzji jest niemożliwe z powodu upływu terminu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedury administracyjnej i znaczenie terminów procesowych, które mogą uniemożliwić naprawienie wadliwej decyzji, nawet jeśli naruszenie prawa jest oczywiste. Jest to ciekawy przykład z praktyki budowlanej.
“Wadliwa decyzja budowlana nie do uchylenia? Sąd Najwyższy Administracyjny o przedawnieniu w postępowaniu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.