II OSK 586/22Wznowienie postępowania udział strony kontrola projektu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje administracyjne wydane w trybie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Główny Inspektor zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ we wznowionym postępowaniu ma obowiązek dokonać ponownej oceny całości projektu budowlanego, nawet jeśli postępowanie zostało wznowione z powodu niezawinionego braku udziału strony. Zdaniem Inspektora, wznowienie postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad i powinno ograniczać się do granic stwierdzonych podstaw wznowienia, a nie stanowić pretekst do ponownego rozpoznania sprawy w całości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że argumentacja Głównego Inspektora nie jest trafna. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (niezawiniony brak udziału strony) wymaga kompleksowego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, ponieważ celem jest zapewnienie pominiętej stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił decyzje organów, które nie rozpoznały sprawy dostatecznie wnikliwie i w całokształcie. NSA zgodził się z WSA co do konieczności oceny projektu pod kątem zaprojektowanego układu pomieszczeń, ale zaznaczył, że kwestia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego (zgodnie z § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 r.w.t.) wymaga wnikliwej oceny organu, a nie bezwarunkowego nakazu jej przedłożenia. Sąd uznał również, że uwaga WSA dotycząca zagospodarowania mas ziemi jako odpadu wykraczała poza zakres sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres rozpoznania sprawy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz zasady oceny wymogu przedłożenia ekspertyzy technicznej w prawie budowlanym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Interpretacja przepisów dotyczących ekspertyzy technicznej może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (niezawiniony brak udziału strony)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wymaga kompleksowego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a nie ograniczenia się do zakresu podniesionych przez stronę zarzutów.
Uzasadnienie
Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. ma charakter podmiotowy i służy zapewnieniu pominiętej stronie prawa do czynnego udziału w sprawie. W takim postępowaniu strona może korzystać z wszelkich praw procesowych, zgłaszać nowe okoliczności i dowody, a także zainicjować nieograniczoną przedmiotowo kontrolę legalności decyzji.
Czy w postępowaniu wznowionym, wszczętym z powodu niezawinionego braku udziału strony, organ ma obowiązek ponownej oceny całości projektu budowlanego pod kątem wymagań Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stwierdzono niezawiniony brak udziału strony, organ we wznowionym postępowaniu musi rozpoznać sprawę w całokształcie, co może obejmować ponowną ocenę projektu budowlanego.
Uzasadnienie
Wznowienie postępowania z powodu niezawinionego braku udziału strony otwiera potrzebę rozstrzygnięcia istoty sprawy w jej całokształcie, zapewniając stronie kompleksowy udział.
Kiedy wymagane jest przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego zgodnie z § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych?
Odpowiedź sądu
Ekspertyza techniczna nie jest wymagana w każdym przypadku, lecz tylko wtedy, gdy wzniesienie nowego budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Wymóg z § 204 ust. 5 r.w.t. powinien być przedmiotem wnikliwej oceny organu.
Uzasadnienie
Zestawienie przepisów § 206 ust. 1 i § 204 ust. 5 r.w.t. wskazuje, że ekspertyza jest potrzebna tylko w razie realnych zagrożeń. Organ musi ocenić, czy kwestia ta wymaga ekspertyzy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia poprzez błędne przyjęcie, że organ we wznowionym postępowaniu ma obowiązek ponownej oceny całości projektu budowlanego.
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Kluczowa dla zakresu rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia poprzez nierozpoznanie sprawy w całokształcie.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia poprzez nierozpoznanie sprawy w całokształcie.
K.p.a. art. 146 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w kontekście możliwości wydania we wznowionym postępowaniu decyzji odpowiadającej decyzji dotychczasowej.
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa Prawo budowlane
Zarzut naruszenia poprzez błędne przyjęcie, że organ we wznowionym postępowaniu ma obowiązek ponownej oceny projektu budowlanego pod kątem wymagań z art. 35 ust. 1 P.b.
r.w.t. art. 204 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego w określonych sytuacjach.
r.w.t. art. 206 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającej oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie stosowania do postępowania przed NSA art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji w wyroku oddalającym skargę kasacyjną.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
P.b. art. 71 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia.
P.b. art. 71 § ust. 5 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Niezgodność zgłoszenia z decyzją o warunkach zabudowy stanowi przesłankę wniesienia przez organ sprzeciwu.
u.w.l. art. 2 § ust. 1a
Ustawa o własności lokali
Ustanowienie odrębnej własności lokalu zgodnie z planem zagospodarowania, decyzją o warunkach zabudowy, pozwoleniem na budowę itp.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (niezawiniony brak udziału strony), sprawa musi być rozpoznana w całokształcie, a nie tylko w zakresie podniesionych przez stronę zarzutów.
Odrzucone argumenty
Organ we wznowionym postępowaniu ma obowiązek dokonać ponownej oceny całości projektu budowlanego oraz sprawdzenia projektu pod kątem wymagań z art. 35 ust. 1 P.b., tak jak powinno to mieć miejsce w postępowaniu zwykłym. • Wymóg przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego jest bezwarunkowy w sytuacji bliskości budynków.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. • Wznowienie ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia, a po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy powinno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. • Jest to jedyna podstawa wznowieniowa spośród wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. (...) która ma charakter wyraźnie podmiotowy. • Funkcją postępowania wznowieniowego prowadzonego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest bowiem zapewnienie pominiętej stronie prawa do czynnego udziału w sprawie. • W zaskarżonej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie decyzji z dnia 11 lutego 2021 r. Główny Inspektor już na wstępie swego wywodu stwierdził, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
Przewodniczący
Marzenna Linska-Wawrzon
Sędzia
Jan Szuma
Sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz zasady oceny wymogu przedłożenia ekspertyzy technicznej w prawie budowlanym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Interpretacja przepisów dotyczących ekspertyzy technicznej może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu postępowania wznowieniowego, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Dotyka również praktycznych aspektów prawa budowlanego.
“Wznowienie postępowania: czy sąd musi badać wszystko od nowa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.