II OSK 492/20Odmowa zezwolenia na pobyt czasowy dziecku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzje te odmawiały małoletniej M. A. zezwolenia na pobyt czasowy, argumentując, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o cudzoziemcach, ponieważ ojciec skarżącej nie przebywał legalnie w Polsce przez wymagany okres bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy dla małoletniej został złożony w celu "pobytu z cudzoziemcem", czyli z ojcem, który jednak w momencie składania wniosku przez córkę nie posiadał ważnego zezwolenia na pobyt. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz art. 8 EKPC. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że postępowanie jest wszczynane na wniosek strony, a jego zakres wyznacza treść żądania. Podkreślono, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy złożony w oparciu o art. 159 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wyznacza granice sprawy i nie może być zmieniony na art. 187 (inne okoliczności) w trakcie postępowania. NSA stwierdził, że w momencie wydania decyzji odmownej żaden z członków rodziny nie miał tytułu prawnego do pobytu w Polsce, a prawo do życia rodzinnego nie zostało naruszone, wskazując jednocześnie na możliwość złożenia nowego wniosku w oparciu o "inne okoliczności".
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady skargowości w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, granice sprawy administracyjnej, relacja między celem wniosku a podstawą prawną, oraz stosowanie art. 8 EKPC w sprawach pobytowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i wnioskami o pobyt czasowy. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego dziecka, złożony w celu pobytu z rodzicem, może być rozpatrywany w oparciu o inne przepisy (np. art. 187 ustawy o cudzoziemcach) niż te, które stanowiły podstawę wniosku (np. art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o cudzoziemcach), jeśli pierwotne przesłanki nie zostały spełnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożony w określonym celu wyznacza granice sprawy administracyjnej, a organ nie może zmienić rodzaju wnioskowanego zezwolenia wbrew woli strony.
Uzasadnienie
Zasada skargowości i konstrukcja przepisów ustawy o cudzoziemcach wskazują, że cel pobytu wskazany we wniosku określa podstawę materialnoprawną i zakres sprawy. Organ nie może rozpoznać wniosku na podstawie innych przepisów, jeśli strona nie zmodyfikowała swojego żądania.
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy małoletniemu dziecku, którego rodzice nie posiadali tytułu prawnego do pobytu w Polsce w momencie wydania decyzji, narusza prawo do poszanowania życia rodzinnego (art. 8 EKPC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli żaden z członków rodziny nie miał określonego tytułu prawnego do pozostawania na terytorium Polski w momencie wydania decyzji, a sytuacja nie uniemożliwia rodzicom sprawowania opieki.
Uzasadnienie
Prawo do życia rodzinnego nie gwarantuje automatycznie prawa do uzyskania zezwolenia na pobyt. W analizowanej sprawie, brak legalnego pobytu rodziców w momencie wydania decyzji odmownej dla dziecka oznaczał, że nie doszło do naruszenia art. 8 EKPC, choć istnieje możliwość złożenia nowego wniosku w oparciu o inne okoliczności.
Czy organ administracji ma obowiązek rozważyć przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka (w tym art. 8 EKPC) przy rozpatrywaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy dla małoletniego?
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka stosuje się niezależnie od możliwości udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie przepisów krajowych.
Uzasadnienie
Orzecznictwo NSA podkreśla konieczność uwzględniania gwarancji wynikających z art. 8 EKPC w sprawach dotyczących pobytu cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście sytuacji prawnej rodziców sprawujących opiekę nad dzieckiem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.c. art. 100 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy nie spełnia wymogów udzielenia tego zezwolenia ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności uzasadniające pobyt.
u.c. art. 159 § 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka obligatoryjna do odmowy zezwolenia na pobyt czasowy, gdy cudzoziemiec (np. ojciec dziecka) nie przebywał na terytorium Polski bezpośrednio przed złożeniem wniosku przez okres co najmniej jednego roku na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, jak również nie pozostawał na podstawie kolejnych zezwoleń przez łączny okres co najmniej 2 lat.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.c. art. 160 § pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Możliwość udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy małoletniemu dziecku cudzoziemca, który przebywa na terytorium RP na podstawie wizy krajowej lub zezwolenia na pobyt czasowy, jeżeli dziecko urodziło się w okresie ważności tej wizy lub zezwolenia, a cudzoziemiec spełnia wymogi z art. 159 ust. 1 pkt 2 i 3.
u.c. art. 187 § pkt 8
Ustawa o cudzoziemcach
Możliwość udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności, gdy pobyt jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka.
u.c. art. 98 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wszczyna się wyłącznie na wniosek strony.
u.c. art. 107 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa prawna dla rozporządzenia określającego wzór wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia, gdy naruszono przepisy postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia, gdy naruszono przepisy prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu kasacyjnego do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wyznacza granice sprawy administracyjnej. • Organ nie może zmienić rodzaju wnioskowanego zezwolenia wbrew woli strony. • W momencie wydania decyzji odmownej żaden z członków rodziny nie posiadał tytułu prawnego do pobytu w Polsce, co nie naruszało prawa do życia rodzinnego. • Istnieje możliwość złożenia nowego wniosku w oparciu o "inne okoliczności" (art. 187 ustawy o cudzoziemcach).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy, jak również, iż ojciec skarżącej w dniu składania wniosku przebywał w Polsce nielegalnie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. • Naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 3 Konwencji o ochronie praw dziecka.
Godne uwagi sformułowania
"treść podania strony wyznacza właściwą normę prawa materialnego, która staje się podstawą do ustalenia zakresu przedmiotowego i podmiotowego postępowania administracyjnego." • "organ w toku postępowania nie może, w związku z tym, zmienić, wbrew woli strony, rodzaju wnioskowanego zezwolenia, a strona nie może żądać od organu oceny podanych okoliczności w odniesieniu do każdego rodzaju zezwolenia." • "Żaden z członków rodziny skarżącej, w dniu wydania decyzji ostatecznej odmawiającej udzielenia żądanego zezwolenia, nie miał określonego tytułu prawnego do pozostawania na terytorium Polski." • "Wskazanie innego celu pobytu wraz z podaniem okoliczności faktycznych wyznacza bowiem odrębną sprawę administracyjną."
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący-sprawozdawca
Zdzisław Kostka
sędzia
Marta Laskowska-Pietrzak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, granice sprawy administracyjnej, relacja między celem wniosku a podstawą prawną, oraz stosowanie art. 8 EKPC w sprawach pobytowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i wnioskami o pobyt czasowy. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu imigracyjnego i praw rodziny, ale rozstrzygnięcie opiera się na rygorystycznej interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie imigracyjnym niż dla szerokiej publiczności.
“Czy dziecko może zostać rozdzielone z rodzicami z powodu formalnych luk prawnych? NSA wyjaśnia granice wniosku o pobyt.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.