Orzeczenie · 2025-08-21

II OSK 475/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-21
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniahala produkcyjnahala magazynowanadzór budowlanypostępowanie administracyjneinterpretacja przepisówstan faktycznyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki [...], uchylił wyrok WSA i oddalił skargę M. B. . Sąd kasacyjny uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i umorzyły postępowanie. Podkreślono, że pierwotne przeznaczenie hali było produkcyjno-magazynowe, a aktualne użytkowanie, mimo zmian w profilu produkcji i wprowadzenia działalności magazynowej, nie stanowiło zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego, gdyż nie naruszało warunków technicznych ani bezpieczeństwa. Sąd kasacyjny stwierdził, że postępowanie było bezprzedmiotowe, ponieważ nie wykazano, aby obiekt był użytkowany w sposób nieodpowiadający jego pierwotnej funkcji i aktualizujący potrzebę zastosowania odmiennych warunków prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście hal produkcyjno-magazynowych oraz zakresu postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie kluczowe było ustalenie pierwotnego przeznaczenia obiektu oraz analiza aktualnego użytkowania w kontekście przepisów Prawa budowlanego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zmiana profilu działalności produkcyjnej w hali oraz zwiększenie powierzchni magazynowej stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli aktualne użytkowanie jest zgodne z pierwotnym przeznaczeniem obiektu (produkcyjno-magazynowym) i nie narusza warunków technicznych ani bezpieczeństwa, nawet jeśli nastąpiły zmiany w profilu produkcji lub intensywności działalności magazynowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ hala od początku miała charakter produkcyjno-magazynowy, a aktualne użytkowanie nie naruszało przepisów Prawa budowlanego. Zmiany w profilu produkcji czy zwiększenie powierzchni magazynowej nie stanowią zmiany sposobu użytkowania, jeśli nie prowadzą do naruszenia warunków technicznych, bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych czy środowiskowych.

Czy ustalenia organów nadzoru budowlanego dotyczące pierwotnego i aktualnego sposobu użytkowania hali były wystarczające do umorzenia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe, które doprowadziło do przekonujących wniosków, że aktualny stan użytkowania obiektu nie nosi znamion stanu zmienionego względem pierwotnej funkcji budynku.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustalenia organów, w tym dotyczące pierwotnego charakteru hali jako produkcyjno-magazynowej oraz analizy aktualnego użytkowania (w tym dokumentacji projektowej i ekspertyz), były wystarczające. Sąd kasacyjny nie podzielił stanowiska WSA, że postępowanie było wadliwe, podkreślając, że organy badały różne aspekty użytkowania obiektu.

Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna okazała się usprawiedliwiona, a wyrok WSA został uchylony, ponieważ NSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania są uzasadnione, a wyrok WSA, który uwzględnił skargę M. B. , był błędny. Sąd kasacyjny uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organy administracji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddalono skargę M. B. .

Przepisy (27)

Główne

P.b. art. 71 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia, jeśli wiąże się ze zmianą warunków określonych w tym przepisie (np. bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska, wielkości lub układu obciążeń).

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku WSA i orzeczenia co do istoty sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

K.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

K.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

K.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny dowodów.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Pomocnicze

P.b. art. 71a § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

r.w.t. art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy rozporządzenia stosuje się przy zmianie sposobu użytkowania budynków.

r.w.t. art. 53 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 96

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 98 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 180

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 187

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 323

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 327

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 lit. c

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 2 lit. b

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że aktualne użytkowanie hali jest zgodne z jej pierwotnym przeznaczeniem produkcyjno-magazynowym. • Zmiana profilu produkcji lub zwiększenie powierzchni magazynowej nie stanowi zmiany sposobu użytkowania, jeśli nie narusza warunków technicznych i bezpieczeństwa. • Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy było wystarczające i wszechstronne. • Wyrok WSA, który uchylił decyzje organów, był błędny z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania. • Zmiana sposobu użytkowania powinna być oceniana w kontekście ostatniego legalnego sposobu użytkowania, a organy nieprawidłowo to oceniły. • WSA wskazał na potrzebę weryfikacji innych aspektów użytkowania obiektu, np. instalacji elektrycznych, które nie zostały dostatecznie zbadane.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach co do krytycznej oceny przeprowadzonego postępowania administracyjnego. • Nietrafnie Sąd pierwszej instancji deprecjonuje ustalenia organów dotyczące pierwotnej funkcji spornej hali przy ul. [...] jako produkcyjno-magazynowej. • Wbrew poglądowi Sądu pierwszej instancji przedstawionemu w zaskarżonym obecnie wyroku, w orzeczeniu z 2016 r. kwestia pierwotnie ustalonego produkcyjno-magazynowego charakteru spornego budynku została wyrażona jednoznacznie. • Właściciel (zarządca) obiektu budowlanego obowiązany jest do utrzymywania go i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 P.b., a także zapewnienia bezpiecznego użytkowania (art. 61 pkt 1 i 2 P.b.), ale art. 71 i nast. P.b. nie służą reagowaniu na każde naruszenie w tym zakresie. • Przeprowadzone postępowanie administracyjne okazało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., albowiem w jego toku nie wykazano, aby sporny obiekt o pierwotnej funkcji produkcyjno-magazynowej użytkowany był w sposób nieodpowiadający tej funkcji i w zakresie aktualizującym potrzebę zastosowania odmiennych warunków takiego użytkowania określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b.

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

członek

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście hal produkcyjno-magazynowych oraz zakresu postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie kluczowe było ustalenie pierwotnego przeznaczenia obiektu oraz analiza aktualnego użytkowania w kontekście przepisów Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście dynamicznie zmieniającego się sposobu użytkowania obiektów budowlanych, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i organów nadzoru budowlanego.

Czy zmiana profilu produkcji w hali to już naruszenie prawa budowlanego? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst