Orzeczenie · 2008-04-16

II OSK 416/07Rozbiórka budynków gmina p art 179 kc zawieszenie postępowania

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2008-04-16
NSABudowlaneWysokansa
prawo budowlanerozbiórkanieużytkowane obiektygminapostępowanie administracyjnek.p.a.art. 179 k.c.Trybunał Konstytucyjnyzawieszenie postępowaniaskarga kasacyjna

Sprawa wywodzi się z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., która nakazała Gminie P. rozbiórkę nieużytkowanych i zniszczonych budynków po byłej fabryce. Decyzja została wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie rozbiórek. Gmina P. odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności brak wyjaśnienia, czy była stroną postępowania w chwili wydania decyzji, oraz niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym dotyczącym nieważności oświadczenia A. Ł. o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków na rzecz Gminy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił obie decyzje, uznając, że były one oparte na art. 179 k.c., który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. Ł., która kwestionowała wyrok WSA. NSA stwierdził, że choć decyzje nie były bezpośrednio oparte na art. 179 k.c., to brak było podstaw do ich wydania bez zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na toczące się postępowanie cywilne dotyczące skuteczności zrzeczenia się nieruchomości. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie tej kwestii miało znaczenie dla określenia strony postępowania administracyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na konieczność zawieszania postępowań administracyjnych w przypadku istnienia zagadnień prejudycjalnych rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym, nawet jeśli decyzje administracyjne nie są bezpośrednio oparte na przepisie, który ma zostać zbadany przez sąd cywilny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 179 k.c. i jego późniejszym uchyleniem, ale ogólna zasada dotycząca zagadnień prejudycjalnych ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy toczy się postępowanie cywilne dotyczące skuteczności zrzeczenia się przez osobę fizyczną prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków na rzecz gminy, organ administracji budowlanej powinien zawiesić postępowanie administracyjne dotyczące nakazu rozbiórki tych budynków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istniała podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy cywilnej miało pośredni wpływ na określenie strony postępowania administracyjnego i skierowanie nakazu rozbiórki.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezależnie od tego, czy decyzje administracyjne były oparte na art. 179 k.c., fakt toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego skuteczności zrzeczenia się nieruchomości przez A. Ł. na rzecz Gminy P. stanowił podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie tej kwestii miało znaczenie dla określenia strony postępowania administracyjnego i skierowania nakazu rozbiórki.

Czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylający decyzje administracyjne jako oparte na przepisie art. 179 k.c. (uznanym za niezgodny z Konstytucją) jest prawidłowy, jeśli decyzje te faktycznie opierały się na przepisach Prawa budowlanego?

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok WSA nie był prawidłowy w tej części, jednakże ostateczne rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej było uzasadnione z innych przyczyn (brak zawieszenia postępowania).

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że podstawą materialnoprawną decyzji nakazujących rozbiórkę były przepisy Prawa budowlanego, a nie art. 179 k.c. Zatem stwierdzenie przez WSA, że decyzje były oparte na art. 179 k.c. i dlatego podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145a k.p.a., było błędne. Jednakże, NSA uznał, że wyrok WSA odpowiada prawu z uwagi na inne uchybienia proceduralne.

Czy osoba, która zrzekła się prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków na rzecz gminy, jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki tych budynków, zwłaszcza po prawomocnym oddaleniu jej powództwa o stwierdzenie nieważności czynności prawnej zrzeczenia?

Odpowiedź sądu

W niniejszej sprawie A. Ł. nie przysługiwał wprawdzie przymiot strony, ale miała status uczestnika na prawach strony, co uprawniało ją do wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zarzut Gminy P. dotyczący braku legitymacji A. Ł. do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że mimo braku formalnego przymiotu strony, A. Ł. miała status uczestnika postępowania na prawach strony, co pozwoliło jej na skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Przepisy (23)

Główne

Prawo budowlane art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 80 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych art. § 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych art. § 7

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 179

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 173

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istniała podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie cywilne dotyczące skuteczności zrzeczenia się nieruchomości, co miało wpływ na określenie strony postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja A. Ł. opierająca się na tym, że decyzje administracyjne nie były oparte na art. 179 k.c. i że wyrok WSA był błędny w tej części, została przez NSA odrzucona jako nieprzekonująca w kontekście całości sprawy. • Argument Gminy P. o niedopuszczalności skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Ł. został przez NSA odrzucony, uznając A. Ł. za uczestnika postępowania na prawach strony.

Godne uwagi sformułowania

Niewątpliwie rozstrzygnięcie czy zrzeczenie to było prawnie skuteczne pośrednio stanowiłoby o tym do kogo skierowany powinien zostać nakaz rozbiórki wyeksploatowanych obiektów. • W tym sensie więc w postępowaniu cywilnym toczącym się przed Sądem Okręgowym w G. następowało rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. • Okoliczność, że toczy się powyższe postępowanie cywilne była znana organom nadzoru budowlanego, ale właściwie jej nie oceniono i to powinno było zdecydować o skasowaniu obu omówionych wyżej decyzji rozbiórkowych.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący

Henryk Ożóg

sprawozdawca

Małgorzata Stahl

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność zawieszania postępowań administracyjnych w przypadku istnienia zagadnień prejudycjalnych rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym, nawet jeśli decyzje administracyjne nie są bezpośrednio oparte na przepisie, który ma zostać zbadany przez sąd cywilny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 179 k.c. i jego późniejszym uchyleniem, ale ogólna zasada dotycząca zagadnień prejudycjalnych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym oraz znaczenie zagadnień prejudycjalnych. Pokazuje, jak uchylenie przepisu przez TK może wpłynąć na postępowania administracyjne, nawet pośrednio.

“Czy postępowanie administracyjne musi czekać na wyrok sądu cywilnego? NSA wyjaśnia znaczenie zagadnień prejudycjalnych.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst