II OSK 372/21Odmowa zezwolenia na pobyt cel wjazdu vs cel pobytu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, który wjechał na terytorium RP na wizie turystycznej, a następnie złożył wniosek o zezwolenie na pobyt w celu podjęcia pracy. Sąd I instancji uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, koncentrując się na celu wjazdu (turystycznym) zamiast na celu deklarowanym we wniosku o zezwolenie (praca). Sąd podkreślił, że przepisy nie dawały organom kompetencji do oceny celu wjazdu w kontekście wniosku o zezwolenie na pobyt, a kwestie niezgodności celu pobytu z deklarowanym należą do postępowań w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Szefa Urzędu, oddalił ją, podzielając stanowisko Sądu I instancji. NSA potwierdził, że art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie pozwala na odmowę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z powodu niezgodności celu wjazdu z celem deklarowanym we wniosku o zezwolenie, jeśli przepisy nie stanowią inaczej. Sąd wskazał, że nowelizacja art. 116 ustawy o cudzoziemcach, wprowadzająca ograniczenia w takich przypadkach, miała zastosowanie do spraw wszczętych po jej wejściu w życie, a w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, które nie zakazywały zmiany celu pobytu. NSA uznał, że organy nie mogły przypisywać sobie kompetencji właściwych dla postępowań w przedmiocie zobowiązania do powrotu i że wykładnia Sądu I instancji była prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy w kontekście zmiany celu pobytu i celu wjazdu, a także kompetencji organów administracji.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 116 ustawy o cudzoziemcach z dnia 22 lutego 2019 r. w zakresie spraw wszczętych przed tą datą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy może być oparta na niezgodności celu wjazdu cudzoziemca na terytorium RP z celem deklarowanym we wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie może być oparta na niezgodności celu wjazdu z celem deklarowanym we wniosku o zezwolenie, jeśli przepisy ustawy o cudzoziemcach nie przewidują takiej podstawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie daje podstaw do uwzględniania celu deklarowanego na potrzeby wjazdu przy ocenie okoliczności uzasadniających pobyt dłuższy niż trzy miesiące. Organy nie mogą przypisywać sobie kompetencji właściwych dla postępowań w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Nowelizacja wprowadzająca takie ograniczenia miała zastosowanie do spraw wszczętych po jej wejściu w życie.
Czy organy administracji mogą odmówić udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie okoliczności nieprzewidzianych w przepisach ustawy o cudzoziemcach, powołując się na interes państwa lub liberalizację przepisów migracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji muszą działać na podstawie i w granicach prawa, nie mogą podejmować rozstrzygnięć, które nie mają oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach, nawet jeśli leżą w interesie państwa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wskazały przepisu ustawy o cudzoziemcach, który pozwalałby im w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na badanie innego celu niż określony w art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. celu pobytu lub okoliczności uzasadniających pobyt dłuższy niż trzy miesiące. Odwołanie się do celu wjazdu było pozbawione podstaw prawnych.
Czy naruszenie zasady budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) nastąpiło w sytuacji, gdy organ odwoławczy wydawał odmienne rozstrzygnięcia w sprawach o podobnym stanie faktycznym?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 8 K.p.a. miało miejsce, jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. był słuszny, ponieważ stan faktyczny w przywołanej przez Sąd I instancji sprawie był odmienny od stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Jednakże, stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na prawidłowość wykładni art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która była kluczowa dla rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
u.o.c. art. 100 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis ten nie daje podstaw do dokonywania wykładni zakładającej potrzebę i obowiązek uwzględniania deklarowanego celu wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski przy ocenie okoliczności uzasadniających jego pobyt przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Nie upoważnia też organu do przypisywania sobie kompetencji, które zgodnie z obowiązującymi przepisami należą do organów właściwych do prowadzenia postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Okoliczności, o których mowa w tym przepisie, odnoszą się wyłącznie do tych, które uzasadniają pobyt cudzoziemca dłuższy niż trzy miesiące i mają związek jedynie z celem deklarowanym we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 98 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 114 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 99 § 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 116 § 5 i 6
Ustawa o cudzoziemcach
Przepisy te, wprowadzone nowelizacją z 22 lutego 2019 r., mają zastosowanie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (27 kwietnia 2019 r.). W dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przepisy te nie wyłączały możliwości zmiany celu pobytu na cel zarobkowy.
u.o.c. art. 60 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 60 § 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 302 § 1 pkt 15
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 310
Ustawa o cudzoziemcach
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 57 § 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis nieobowiązujący w dacie wydania decyzji, ale przywołany przez organy w uzasadnieniu. Wskazywał na odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli okoliczności sprawy wskazywały, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium RP jest lub będzie inny niż deklarowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa i nie dawała podstaw do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z powodu niezgodności celu wjazdu z celem deklarowanym we wniosku. • Organy administracji nie mogą przypisywać sobie kompetencji właściwych dla postępowań w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. • Nowelizacja art. 116 ustawy o cudzoziemcach, wprowadzająca ograniczenia w przypadku wiz turystycznych, miała zastosowanie do spraw wszczętych po jej wejściu w życie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy może opierać się na niezgodności celu wjazdu z celem deklarowanym we wniosku. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, oparty na błędnej wykładni tego przepisu przez Sąd I instancji. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., dotyczący nieuzasadnionego przypisania naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
nie daje podstaw do dokonywania takiej wykładni, która zakłada potrzebę i obowiązek uwzględnienia deklarowanego celu wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski przy ocenie okoliczności uzasadniających jego pobyt przez okres dłuższy niż trzy miesiące • nie upoważnia organu do przypisywania sobie kompetencji, które zgodnie z obowiązującymi przepisami należą do organów właściwych do prowadzenia postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu • organy administracji nie mogły przypisywać sobie kompetencji, do których art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie daje im upoważnienia • organy administracji nie wskazały na żaden przepis ustawy o cudzoziemcach, który pozwalałby im w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na badanie innego celu, niż określony w art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach • nie można było odmówić owego zezwolenia ze względu na okoliczności nieprzewidziane w tym przepisie • organy wydały zapadłe w sprawie decyzje z naruszeniem zasady legalizmu, wyrażonej w art. 6 K.p.a.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Anna Żak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy w kontekście zmiany celu pobytu i celu wjazdu, a także kompetencji organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 116 ustawy o cudzoziemcach z dnia 22 lutego 2019 r. w zakresie spraw wszczętych przed tą datą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla cudzoziemców ubiegających się o pobyt i pracę w Polsce, a także dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym. Wyjaśnia granice kompetencji organów administracji i interpretację kluczowych przepisów.
“Czy cel wjazdu do Polski może zablokować legalizację pobytu i pracę? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.