II OSK 351/15Odmowa osiedlenia się fikcyjny związek małżeński
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej L. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na osiedlenie się. Organy administracji uznały, że związek małżeński L. K. z obywatelem polskim, J. N., zawarty w 2008 roku, był fikcyjny i miał na celu obejście przepisów ustawy o cudzoziemcach. Wskazywano na brak wspólnego zamieszkiwania, rozbieżności w zeznaniach małżonków oraz fakt zakupu mieszkania przez L. K. z jej poprzednim partnerem V. H. krótko przed ślubem. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając te ustalenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że WSA nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę, że wcześniej Wojewoda [...] udzielił L. K. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, co oznaczało uznanie jej za małżonkę obywatela polskiego. NSA podkreślił, że zamiar zawarcia małżeństwa należy badać na datę jego zawarcia i że późniejsze postępowanie nie może podważać tej oceny, jeśli związek nie został uznany za fikcyjny w pierwszym postępowaniu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, wskazując na potrzebę prawidłowej oceny materiału dowodowego i uwzględnienia wcześniejszych decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wcześniejsze pozytywne rozstrzygnięcie organu administracyjnego w sprawie zezwolenia na pobyt na podstawie małżeństwa z obywatelem polskim wiąże organ w późniejszym postępowaniu o zezwolenie na osiedlenie się, nawet jeśli pojawią się wątpliwości co do fikcyjności związku.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i kolejnymi wnioskami o zezwolenie na pobyt. Wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego i wcześniejszych decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy związek małżeński zawarty przez cudzoziemca z obywatelem polskim, który wcześniej uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie tego samego tytułu (małżeństwo z obywatelem polskim), może być w późniejszym postępowaniu uznany za zawarty w celu obejścia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli związek małżeński nie został uznany za fikcyjny w pierwszym postępowaniu, a organ administracji wydał pozytywną decyzję zezwalającą na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, późniejsze kwestionowanie celu zawarcia małżeństwa w celu odmowy zezwolenia na osiedlenie się jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zamiar zawarcia małżeństwa należy badać na datę jego zawarcia. Jeśli organ administracji wydał decyzję zezwalającą na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, co oznaczało uznanie cudzoziemca za małżonka obywatela polskiego, to w kolejnym postępowaniu o zezwolenie na osiedlenie się nie można stwierdzić, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia prawa, chyba że zostało to wykazane w pierwszym postępowaniu. Stabilizacja stosunków prawnych i zasada zaufania do organów państwa wykluczają taką możliwość.
Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględnił wcześniejszej decyzji o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie wziął pod uwagę decyzji z 2011 r., na podstawie której L. K. uzyskała zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony jako małżonka obywatela polskiego. Brak odniesienia się do tego kluczowego dowodu i wadliwa ocena materiału dowodowego przez WSA stanowiły naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz zasad prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
u.c. art. 66 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 53 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o cudzoziemcach
Zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Stylizacja normatywna tej regulacji nakazuje przyjąć, że organ zawsze udziela zezwolenia, gdy pozytywnie zweryfikuje, że cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego.
u.c. art. 55 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podjęty i zrealizowany w dacie zawarcia związku małżeńskiego, zamiar małżonków, co do samego celu zawarcia tego związku, jest okolicznością niepodlegającą zmianie przez późniejsze zachowania małżonków.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, zobowiązująca organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena organu odnośnie do tego, czy dana okoliczność została udowodniona, powinna zostać podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania obywateli do organów państwa.
Pomocnicze
u.c. art. 71b § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 64 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 64 § ust. 3
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 55 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 55 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o cudzoziemcach
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 53 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia w ocenie prawnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udzieleniu L. K. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jako małżonce obywatela polskiego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 66 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 3 u.c., art. 64 ust. 1 pkt 2 u.c.), naruszenie Konstytucji RP (art. 47), naruszenie k.r.o. (art. 23) - ocena tych zarzutów była przedwczesna wobec stwierdzenia naruszeń proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
Związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. • Sąd pierwszej instancji nie dokonał bowiem prawidłowej oceny zebranego w spawie materiału dowodowego, a w szczególności nie zwrócił uwagi, że orzekające organy dopuściły się naruszenia zasad i przepisów procedury administracyjnej. • Stylizacja normatywna tej regulacji nakazuje przyjąć, że organ zawsze udziela zezwolenia, gdy pozytywnie zweryfikuje, że cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego. • Na dzień zawarcia małżeństwa należy bowiem badać zamiar i motywy małżonków. • Wydanie decyzji w oparciu o treść art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wyklucza następnie dopuszczalność stwierdzenia, w kolejnym postępowaniu, że małżeństwo zostało zawarte w celu legalizacji pobytu. • Brak szczegółowego odniesienia się do materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy tj. do decyzji z dnia[...] sierpnia 2011 r., stanowiło naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak-Kubiak
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
sędzia
Ewa Kręcichwost-Durchowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wcześniejsze pozytywne rozstrzygnięcie organu administracyjnego w sprawie zezwolenia na pobyt na podstawie małżeństwa z obywatelem polskim wiąże organ w późniejszym postępowaniu o zezwolenie na osiedlenie się, nawet jeśli pojawią się wątpliwości co do fikcyjności związku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i kolejnymi wnioskami o zezwolenie na pobyt. Wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego i wcześniejszych decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem imigracyjnym i fikcyjnymi związkami małżeńskimi, a także pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie zasad postępowania administracyjnego i zasady zaufania do organów państwa.
“Czy małżeństwo zawarte dla formalności może dać prawo do osiedlenia się? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.