Orzeczenie · 2025-10-07

II OSK 324/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-07
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościplanowanie przestrzenneopłata planistycznawzrost wartości nieruchomościsądy administracyjneskarżący kasacyjnyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V.G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Decyzja ta ustaliła jednorazową opłatę w wysokości ponad 219 tys. zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo ustalił przesłanki do nałożenia opłaty planistycznej, a sporządzone operaty szacunkowe nie budziły zastrzeżeń. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w szczególności art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując na przewlekłość postępowania administracyjnego oraz błędne doręczenie dokumentów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego przed organem nie może być skutecznie podnoszony jako naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wobec sądu, a kwestia ta powinna być podnoszona w ramach zarzutów proceduralnych dotyczących postępowania administracyjnego. NSA stwierdził również, że sąd I instancji nie miał obowiązku stosowania art. 155 Ppsa, gdyż nie dostrzegł istotnych naruszeń prawa, a kwestia doręczenia niewłaściwego dokumentu nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej, stosowania art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w kontekście przewlekłości postępowania administracyjnego oraz fakultatywności art. 155 Ppsa.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Interpretacja art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ma szersze zastosowanie, ale w kontekście tej sprawy skupia się na relacji między przewlekłością postępowania administracyjnego a prawem do sądu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przewlekłość postępowania administracyjnego przed organem administracji publicznej może stanowić podstawę do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wobec sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego przed organem nie może być skutecznie podnoszony jako naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wobec sądu administracyjnego. Adresatem tego przepisu są przede wszystkim sądy, a kwestia opieszałości organu powinna być podnoszona w ramach zarzutów proceduralnych dotyczących postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 45 ust. 1 Konstytucji RP odnosi się do prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez sąd. Kwestionowanie terminowości działań organu administracji powinno skutkować podniesieniem stosownych zarzutów proceduralnych w skardze kasacyjnej, a nie być traktowane jako naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu przez sąd administracyjny.

Czy sąd administracyjny ma obowiązek stosowania art. 155 Ppsa (sygnalizacja uchybień) w każdej sytuacji, gdy dostrzeże potencjalne naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie art. 155 Ppsa jest fakultatywne. Sąd może poinformować właściwe organy o dostrzeżonych uchybieniach, jeżeli uzna to za uzasadnione okolicznościami sprawy. Brak skorzystania z tego uprawnienia nie stanowi zarzutu wobec sądu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 155 Ppsa ma charakter fakultatywny i stanowi o możliwości sygnalizowania uchybień. Skoro sąd I instancji nie dostrzegł istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, nie można mu czynić zarzutu, iż z tego uprawnienia nie skorzystał.

Czy doręczenie stronie rozstrzygnięcia organu, w którym nie brała ona udziału jako strona, ma istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykazała istotnego wpływu tej okoliczności na wynik sprawy, nie może ona stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała, jaki istotny wpływ na wynik sprawy ma okoliczność doręczenia jej rozstrzygnięcia organu w postępowaniu, w którym nie brała ona udziału jako strona, dlatego też kwestia ta nie mogła mieć żadnego wpływu na prawidłowość zaskarżonego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Skarżąca błędnie przypisała sądowi naruszenie tego przepisu z powodu przewlekłości postępowania administracyjnego.

Ppsa art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ppsa art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

upzp art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczący ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Pomocnicze

Ppsa art. 155

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący sygnalizacji istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie przez sąd administracyjny. Stosowanie przepisu jest fakultatywne.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył prawa materialnego ani przepisów postępowania. • NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z powodu przewlekłości postępowania administracyjnego są niezasadne. • NSA uznał, że stosowanie art. 155 Ppsa jest fakultatywne i sąd I instancji nie miał obowiązku jego zastosowania. • NSA stwierdził, że doręczenie niewłaściwego dokumentu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z powodu przewlekłości postępowania administracyjnego. • Zarzut dotyczący niedoręczenia operatu szacunkowego (podniesiony w niższej instancji, ale nie będący głównym zarzutem skargi kasacyjnej). • Zarzut dotyczący błędnego doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia organu, w którym nie brała udziału jako strona.

Godne uwagi sformułowania

Kwestionowanie terminowości podejmowanych przez Kolegium czynności w toku prowadzonego postępowania administracyjnego winno skutkować podniesieniem w skardze kasacyjnej stosownych zarzutów procedury administracyjnej powiązanych z naruszeniem prawa przed sądami administracyjnymi. • Wyrodzenie więc z konstytucyjnego nakazu rozpatrzenia sprawy w rozsądnym czasie, którego adresatem są przede wszystkim sądy, hipotezy odnoszącej się do opieszałości działań organu należało uznać za pozbawione doniosłości prawnej. • Orzeczenie sygnalizacyjne ma charakter fakultatywny, co oznacza, że skład orzekający sądu może te uchybienia stwierdzić w toku rozpoznawania sprawy oraz poinformować o nich właściwe organy, jeżeli uzna, że jest to uzasadnione okolicznościami sprawy.

Skład orzekający

Mirosław Gdesz

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Stankowski

sędzia

Tomasz Bąkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej, stosowania art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w kontekście przewlekłości postępowania administracyjnego oraz fakultatywności art. 155 Ppsa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Interpretacja art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ma szersze zastosowanie, ale w kontekście tej sprawy skupia się na relacji między przewlekłością postępowania administracyjnego a prawem do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat planistycznych i prawa do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami. Jednakże, brak nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Przewlekłość postępowania administracyjnego a prawo do sądu – NSA wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Dane finansowe

WPS: 219 147,7 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst