II OSK 31/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Turcji, zobowiązując organ do wydania decyzji w terminie 30 dni. Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.), które zawieszały biegi terminów załatwiania spraw administracyjnych, nie mają zastosowania do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy. Wojewoda Śląski wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę wykładnię i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał częściowo zasadność zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazując, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p. mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. NSA podkreślił jednak, że możliwość stosowania tych przepisów jako ograniczenia prawa do sądu była uzasadniona jedynie w okresie nadzwyczajnych okoliczności związanych z konfliktem na Ukrainie, a po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie zawieszenia terminów naruszało zasadę proporcjonalności. Sąd stwierdził, że mimo błędnej wykładni WSA co do zakresu stosowania art. 100d u.o.p., organ dopuścił się bezczynności po 1 lipca 2024 r., ponieważ nie wydał decyzji w terminie 60 dni od uzupełnienia wniosku. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody jako bezzasadną, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych w kontekście prawa do sądu i zasady proporcjonalności, zwłaszcza po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wpływem na inne postępowania dotyczące cudzoziemców. Kluczowa jest data 30 czerwca 2024 r. jako moment graniczny dla stosowania zawieszenia terminów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw administracyjnych, mają zastosowanie do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa.
Uzasadnienie
NSA ustalił, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie.
Czy przedłużenie stosowania przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych (art. 100d u.o.p.) po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z zasadą proporcjonalności i prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze przedłużanie stosowania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu.
Czy organ dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, jeśli nie wydał decyzji w terminie 60 dni od uzupełnienia wniosku, po okresie zawieszenia terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Po 1 lipca 2024 r., kiedy przepisy zawieszające terminy przestały mieć uzasadnienie, termin 60 dni na załatwienie sprawy wynikający z art. 112a ust. 1 u.o.c. mógł rozpocząć swój bieg. Organ nie dotrzymał tego terminu, co zasadnie skutkowało stwierdzeniem jego bezczynności.
Przepisy (10)
Główne
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a ich stosowanie po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ nie wydał decyzji w terminie 60 dni od uzupełnienia wniosku, po 30 czerwca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Przepisy art. 100d u.o.p. zawieszające terminy załatwiania spraw nie mają zastosowania do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy (argument WSA, który został uznany za błędny przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
wyjątek stał się regułą • prawo to stało się iluzoryczne • nie powinno mieć miejsca, zwłaszcza przez władzę ustawodawczą (i tym bardziej przez sądy) • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
członek
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych w kontekście prawa do sądu i zasady proporcjonalności, zwłaszcza po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wpływem na inne postępowania dotyczące cudzoziemców. Kluczowa jest data 30 czerwca 2024 r. jako moment graniczny dla stosowania zawieszenia terminów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i proporcjonalnością ograniczeń wprowadzanych w sytuacjach nadzwyczajnych, co ma znaczenie dla wszystkich postępowań administracyjnych.
“Koniec z zawieszaniem terminów w urzędach? NSA: Prawo do sądu nie może być iluzoryczne po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.