Orzeczenie · 2019-01-29

II OSK 2987/18Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-01-29
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuprawo administracyjnecudzoziemcyzezwolenie na pobytterminy postępowaniaskarga kasacyjnaNaczelny Sąd AdministracyjnyWojewoda

Sprawa wywodzi się ze skargi V. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, złożonego w październiku 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 8 sierpnia 2018 r. stwierdził bezczynność organu, uznał ją za rażące naruszenie prawa, nakazał Wojewodzie rozpatrzenie sprawy w terminie 30 dni oraz przyznał skarżącej 2000 zł. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nie podjął żadnych działań przez ponad sześć miesięcy, ignorując stronę i nie informując o przyczynach zwłoki. Wojewoda złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów o rażącym naruszeniu prawa i nieadekwatność zasądzonej kwoty. Argumentował, że sprawy cudzoziemców są skomplikowane, wymagają opinii służb i borykają się z problemami organizacyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że bezczynność organu trwała 179 dni, a problemy organizacyjne organu nie usprawiedliwiają rażącego naruszenia prawa. NSA potwierdził, że przyznana kwota ma charakter rekompensaty za negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania. Sąd wskazał również, że obowiązek uzyskania opinii służb na podstawie art. 109 ustawy o cudzoziemcach jest rutynowy i nie przesądza o skomplikowaniu sprawy, a organ nie podjął nawet tych działań przed wniesieniem skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku długotrwałej bezczynności, mimo powoływania się na problemy organizacyjne. Potwierdzenie charakteru rekompensacyjnego i sankcyjnego przyznawanej sumy pieniężnej. Interpretacja obowiązku uzyskiwania opinii służb w sprawach o zezwolenie na pobyt.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, ale jego argumentacja dotycząca rażącego naruszenia prawa i problemów organizacyjnych może mieć szersze zastosowanie w sprawach administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bezczynność organu administracji w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, trwająca ponad 6 miesięcy bez podjęcia jakichkolwiek działań, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu trwająca 179 dni, polegająca na całkowitym ignorowaniu strony i braku podjęcia jakichkolwiek czynności, stanowi rażące naruszenie prawa, nawet jeśli organ powołuje się na problemy organizacyjne lub skomplikowany charakter sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że długotrwała bezczynność organu, brak kontaktu ze stroną i niepodjęcie nawet rutynowych czynności (jak wystąpienie o opinie służb) świadczą o rażącym naruszeniu prawa. Problemy organizacyjne organu obciążają organ, a nie stronę postępowania.

Czy kwota przyznana skarżącemu w związku z bezczynnością organu jest adekwatna do zaistniałych okoliczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przyznana kwota ma na celu rekompensatę za negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania i naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, stanowiąc jednocześnie sankcję dla organu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że przyznana suma pieniężna ma charakter sankcji dla organu i rekompensaty dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania.

Czy obowiązek uzyskania opinii służb (np. Policji, ABW, Straży Granicznej) na podstawie art. 109 ustawy o cudzoziemcach automatycznie kwalifikuje sprawę o zezwolenie na pobyt czasowy jako sprawę szczególnie skomplikowaną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten jest rutynowy i wynika wprost z przepisów regulujących postępowanie dowodowe, a nie z analizy zgromadzonego materiału. Ocena skomplikowania sprawy może nastąpić dopiero w toku analizy dokumentów i pozyskanych informacji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok NSA, zgodnie z którym konieczność pozyskania informacji od służb jest obligatoryjna i rutynowa, a ocena skomplikowania sprawy następuje później. Organ nie podjął nawet tych rutynowych działań przed wniesieniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody od wyroku WSA, który stwierdził bezczynność organu, uznał ją za rażące naruszenie prawa, nakazał rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w terminie 30 dni i przyznał skarżącej 2000 zł.

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 52 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 54 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 109 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 12

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 35 § § 1 i § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 37 § § 5

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu trwająca 179 dni bez podjęcia jakichkolwiek działań stanowi rażące naruszenie prawa. • Problemy organizacyjne organu nie usprawiedliwiają rażącego naruszenia prawa. • Przyznana kwota ma charakter rekompensaty i sankcji. • Obowiązek uzyskania opinii służb jest rutynowy i nie przesądza o skomplikowaniu sprawy.

Odrzucone argumenty

Bezczynność Wojewody nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. • Zasądzona kwota 2000 zł nie jest adekwatna. • Sprawa była skomplikowana ze względu na konieczność uzyskania opinii służb. • Zwłoka była spowodowana przyczynami obiektywnymi (duży napływ wniosków, trudności lokalowe, rotacja kadr).

Godne uwagi sformułowania

pod pojęciem "bezczynności organu" rozumie się stan, w którym organ nie załatwia sprawy w określonym terminie • wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku • organ pozostawał całkowicie bezczynny przez okres 179 dni, czyli przez 5 miesięcy i 28 dni • rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 2 P.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo • problemy techniczno organizacyjne organu są problemami, które obciążają wyłącznie organ i osoby zarządzające urzędem - a nie stronę • kwota otrzymywana na podstawie na podstawie art. 154 § 6 w związku z art. 149 § 2 P.p.s.a.: "ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania sądowego oraz z naruszeniem prawa (nie dobra osobistego) do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki." • obowiązek nałożony na wojewodę na mocy art. 109 ustawy o cudzoziemcach [...] ma charakter rutynowy • konieczność pozyskania informacji wskazanych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wynika wprost z przepisu regulującego zakres postępowania dowodowego, a nie z analizy zgromadzonego już materiału dowodowego.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Małgorzata Masternak-Kubiak

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku długotrwałej bezczynności, mimo powoływania się na problemy organizacyjne. Potwierdzenie charakteru rekompensacyjnego i sankcyjnego przyznawanej sumy pieniężnej. Interpretacja obowiązku uzyskiwania opinii służb w sprawach o zezwolenie na pobyt."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, ale jego argumentacja dotycząca rażącego naruszenia prawa i problemów organizacyjnych może mieć szersze zastosowanie w sprawach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność urzędu może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych dla organu, a także podkreśla prawa obywatela w kontakcie z administracją.

“Czekasz na decyzję urzędu miesiącami? To może być rażące naruszenie prawa!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst