II OSK 2933/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie udzielenia obywatelowi Gruzji zezwolenia na pobyt czasowy. WSA uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.), w szczególności art. 100c i 100d, które zawieszały bieg terminów załatwiania spraw, nie mają zastosowania w tej sprawie, gdyż są sprzeczne z dyrektywą 2011/98/UE i naruszają prawo do sądu. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, uznając, że Wojewoda pozostawił wniosek bez rozpoznania. NSA uznał jednak, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p. mają charakter generalny i dotyczą wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że przedłużenie obowiązywania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W związku z tym, w dacie wydania wyroku WSA (7 sierpnia 2024 r.), termin 60 dni na załatwienie sprawy (art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) jeszcze nie upłynął, co oznacza, że Wojewoda nie pozostawał w bezczynności. NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i kosztów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Jednocześnie NSA uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej cudzoziemca dotyczący umorzenia postępowania w części dotyczącej pozostawienia wniosku bez rozpoznania. NSA podkreślił, że WSA powinien był zbadać prawidłowość tej czynności, a nie od razu umarzać postępowanie. Sąd kasacyjny wskazał, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie wyklucza możliwości stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, jeśli czynność ta zostanie uznana za nieprawidłową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOrzeczenie jest kluczowe dla interpretacji przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw cudzoziemców po wygaśnięciu szczególnych regulacji związanych z pomocą obywatelom Ukrainy, a także dla oceny dopuszczalności skarg na bezczynność organów.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po 30 czerwca 2024 r. i specyfiki przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Ocena pozostawienia wniosku bez rozpoznania wymaga indywidualnego badania stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. w kontekście prawa do sądu i zasady proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłużenie obowiązywania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu, co czyni je niezgodnymi z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy te, choć generalne, straciły uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r., gdyż nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniały ich wprowadzenie, już nie trwały. Ich dalsze stosowanie narusza prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Czy pozostawienie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie wyklucza możliwości stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, jeśli czynność ta zostanie uznana za nieprawidłową. WSA powinien był zbadać jej zasadność.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA umorzył postępowanie w tej części bez należytej kontroli. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie jest równoznaczne z załatwieniem sprawy i może być przedmiotem oceny w postępowaniu ze skargi na bezczynność.
Czy skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna, jeśli ponaglenie zostało złożone przed upływem terminu na załatwienie sprawy, ale organ uznał, że termin ten jeszcze nie biegnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie ponaglenia spełnia wymóg formalny poprzedzenia skargi środkiem zaskarżenia, a jego dopuszczalność nie zależy od zasadności oceny terminu przez organ.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że obowiązek złożenia ponaglenia jest realizowany z chwilą jego złożenia, a jego dopuszczalność nie zależy od tego, czy organ ma obowiązek podejmować dalsze czynności związane z ponagleniem lub czy pozostawia je bez rozpoznania.
Przepisy (12)
Główne
u.o.p. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, zawieszający bieg terminów załatwiania spraw, nie może być stosowany po 30 czerwca 2024 r. z powodu naruszenia zasady proporcjonalności i prawa do sądu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy pozostawienia podania bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia braków formalnych.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin 60 dni na wydanie decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy.
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa moment rozpoczęcia biegu terminu na wydanie decyzji, w tym wymóg uzupełnienia braków formalnych.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa ustroju sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym kontrola bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcia sądu w sprawach bezczynności.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d u.o.p. nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. z powodu naruszenia zasady proporcjonalności i prawa do sądu. • WSA powinien był zbadać prawidłowość pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a nie umarzać postępowanie. • Złożenie ponaglenia spełnia wymóg formalny poprzedzenia skargi na bezczynność.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o niedopuszczalności skargi na bezczynność z powodu nieskutecznego ponaglenia. • Argument Wojewody o zgodności art. 100d u.o.p. z prawem UE i Konstytucją RP w okresie po 30 czerwca 2024 r. • Argument WSA o sprzeczności art. 100c i 100d u.o.p. z dyrektywą 2011/98/UE i prawem krajowym.
Godne uwagi sformułowania
przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. ... nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności • pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie wyklucza możliwości stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości • bez znaczenia w tym kontekście jest to, czy w świetle regulacji ustawowych organ ma obowiązek podejmować dalsze czynności związane z tym ponagleniem
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Orzeczenie jest kluczowe dla interpretacji przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw cudzoziemców po wygaśnięciu szczególnych regulacji związanych z pomocą obywatelom Ukrainy, a także dla oceny dopuszczalności skarg na bezczynność organów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po 30 czerwca 2024 r. i specyfiki przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Ocena pozostawienia wniosku bez rozpoznania wymaga indywidualnego badania stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i funkcjonowaniem administracji publicznej w kontekście zmian legislacyjnych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące terminów proceduralnych i prawa do sądu.
“Koniec z zawieszaniem spraw cudzoziemców? NSA: przepisy covidowe straciły ważność!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.